Người dân làm thủ tục bảo hiểm y tế tại Hà Nội – Ảnh: NAM TRẦN
Theo Nghị định 90/2026 của Chính phủ có hiệu lực từ 15-5 quy định xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực y tế, hành vi vi phạm quy định về sử dụng thẻ bảo hiểm y tế (BHYT) trong khám bệnh, chữa bệnh sẽ bị phạt tiền.
Dùng thẻ bảo hiểm y tế của người khác sẽ bị xử phạt
Cụ thể, nếu cho người khác mượn thẻ BHYT hoặc sử dụng thẻ BHYT của người khác trong khám chữa bệnh sẽ bị phạt từ 1 – 2 triệu đồng đối với trường hợp vi phạm nhưng chưa làm thiệt hại đến quỹ BHYT.
Trong trường hợp sử dụng thẻ BHYT chiếm đoạt tiền BHYT dưới 10 triệu đồng hoặc gây thiệt hại cho quỹ BHYT dưới 20 triệu đồng, cá nhân sẽ bị phạt từ 3 – 5 triệu đồng.
Đồng thời, cá nhân vi phạm buộc hoàn trả số tiền đã vi phạm vào tài khoản thu của quỹ BHYT (nếu có).
So với quy định trong Nghị định 117/2020, các mức phạt giữ nguyên, tuy nhiên Chính phủ quy định rõ hơn về số tiền chiếm đoạt hoặc gây thiệt hại đến quỹ BHYT.
Trong Nghị định 117/2020, Chính phủ chỉ quy định cá nhân bị phạt từ 3-5 triệu đồng nếu làm thiệt hại đến quỹ BHYT.
Bên cạnh đó, Nghị định 90 cũng quy định cụ thể và tăng cường chế tài đối với nhóm hành vi vi phạm về BHYT, nhằm bảo vệ quyền lợi của người tham gia BHYT.
Theo đó, mức phạt đối với người sử dụng lao động chậm đóng BHYT sẽ bị xử phạt hành chính với số tiền từ 1-35 triệu đồng, tùy thuộc vào số lượng người lao động bị vi phạm.
Đối với hành vi trốn đóng BHYT (trường hợp chưa đến mức độ nghiêm trọng để truy cứu trách nhiệm hình sự), cơ quan chức năng sẽ áp dụng mức phạt tiền từ 2-70 triệu đồng, tùy thuộc vào số lượng người lao động bị vi phạm.
Xử phạt hành vi gây khó khăn, cản trở việc khám bệnh BHYT
Nghị định 90 cũng quy định mức phạt tiền từ 200.000 đồng đến 20 triệu đồng đối với hành vi lập hồ sơ bệnh án, kê đơn thuốc khống hoặc kê tăng số lượng thuốc, vật tư y tế, dịch vụ kỹ thuật, chi phí giường bệnh và các chi phí khác mà thực tế người bệnh không sử dụng hoặc không có người bệnh để chiếm đoạt tiền BHYT chưa đến mức bị truy cứu trách nhiệm hình sự.
Đối với hành vi thanh toán chi phí khám chữa bệnh BHYT gây thiệt hại cho quỹ BHYT, mức phạt sẽ từ 1 – 50 triệu đồng.
Hành vi này bao gồm áp dụng sai về giá, áp dụng giá chưa được quy định hoặc phê duyệt, ghi sai chủng loại, hàm lượng, cách dùng, đơn vị, tên dịch vụ kỹ thuật hoặc đã được chi trả từ nguồn khác.
Nghị định cũng quy định phạt tiền từ 200.000 đồng đến 3 triệu đồng đối với hành vi không cung cấp, cung cấp không đầy đủ, cung cấp sai lệch thông tin trong giải quyết quyền lợi của người bệnh tại cơ sở khám chữa bệnh hoặc thanh toán trực tiếp.
Ngoài ra, hành vi không cung cấp, cung cấp sai lệch thông tin, cung cấp không kịp thời thông tin về đối tượng tham gia BHYT nhưng chưa làm thiệt hại đến quỹ BHYT sẽ bị phạt tiền từ 200.000 – 500.000 đồng.
Trường hợp hành vi này làm thiệt hại đến quỹ BHYT, mức phạt tiền áp dụng là từ 1 – 20 triệu đồng, tùy thuộc vào giá trị vi phạm.
Hành vi gây khó khăn, cản trở việc khám chữa bệnh BHYT nhưng chưa làm thiệt hại đến quyền lợi của người tham gia hoặc cơ sở y tế bị phạt từ 500.000 đồng đến 1 triệu đồng. Trường hợp làm thiệt hại đến quyền lợi, mức phạt tiền áp dụng là từ 1 – 20 triệu đồng, tùy thuộc vào giá trị vi phạm.
Bên cạnh đó, Nghị định 90 cũng quy định phạt tiền từ 500.000 đồng đến 5 triệu đồng đối với một số hành vi khác như sử dụng hoặc cho mượn tài khoản phần mềm quản lý bệnh viện để kê đơn, chỉ định phẫu thuật; không kết nối, liên thông dữ liệu điện tử.
Tổ chức đăng ký khám chữa bệnh ban đầu vượt số lượng phân bổ hoặc sai đối tượng; thông báo kết quả giám định, số quyết toán chi phí khám chữa bệnh chậm theo quy định của pháp luật.
