GS.TS Nguyễn Tiến Thảo – Vụ trưởng Vụ Giáo dục đại học, Bộ GD-ĐT – tư vấn cho thí sinh trong ngày hội tư vấn tuyển sinh do báo Tuổi Trẻ tổ chức tại Hà Nội – Ảnh: DANH KHANG
Đợt tập dượt đăng ký xét tuyển đã kết thúc, thí sinh bước vào giai đoạn then chốt của mùa xét tuyển đại học 2026. Theo các chuyên gia, việc xây dựng kế hoạch đăng ký nguyện vọng và chọn đúng ngành học phù hợp quan trọng không kém kết quả thi.
Đây cũng là thời điểm thí sinh cần hoàn thiện các minh chứng liên quan đến phương thức xét tuyển đã đăng ký. Với những em sử dụng chứng chỉ ngoại ngữ quốc tế, điểm thi đánh giá năng lực hoặc các chứng nhận khác cần kiểm tra dữ liệu đã được cập nhật đầy đủ hay chưa.
TS Nguyễn Mạnh Hùng (chuyên viên chính Vụ Giáo dục đại học – Bộ GD-ĐT)
Đừng chủ quan với dữ liệu xét tuyển
Sau khi hệ thống kết thúc đợt đăng ký xét tuyển thử và xóa toàn bộ dữ liệu, các chuyên gia tuyển sinh khuyến nghị thí sinh không nên nóng vội mà cần tập trung rà soát thông tin, tìm hiểu ngành học và xây dựng chiến lược nguyện vọng phù hợp trước khi bước vào đợt đăng ký chính thức. Thời điểm này thí sinh cần ưu tiên ba việc: kiểm tra dữ liệu cá nhân, hoàn thiện các minh chứng phục vụ xét tuyển và chuẩn bị phương án sắp xếp nguyện vọng.
TS Nguyễn Mạnh Hùng, chuyên viên chính Vụ Giáo dục đại học (Bộ GD-ĐT), lưu ý thí sinh cần kiểm tra kỹ các thông tin trên hệ thống tuyển sinh như họ tên, ngày sinh, khu vực ưu tiên, đối tượng ưu tiên, kết quả học tập và các dữ liệu liên quan đến xét tuyển. Thí sinh sử dụng tài khoản đã được cấp để xử lý thông tin (nhập, sửa, xem) thông tin của thí sinh trên hệ thống. Những sai sót tưởng chừng nhỏ có thể ảnh hưởng trực tiếp đến quyền lợi của thí sinh.
“Đây cũng là thời điểm thí sinh cần hoàn thiện các minh chứng liên quan đến phương thức xét tuyển đã đăng ký. Với những em sử dụng chứng chỉ ngoại ngữ quốc tế, điểm thi đánh giá năng lực hoặc các chứng nhận khác, cần kiểm tra dữ liệu đã được cập nhật đầy đủ hay chưa. Chỉ cần dành thời gian rà soát thông tin từ bây giờ, thí sinh có thể tránh được nhiều rủi ro khi bước vào giai đoạn đăng ký nguyện vọng chính thức”, ông Hùng nói.
Đối với diện xét tuyển thẳng và ưu tiên xét tuyển, các chuyên gia lưu ý thí sinh cần hoàn tất hồ sơ theo đúng thời hạn của từng trường, đồng thời vẫn nên chuẩn bị phương án đăng ký nguyện vọng trên hệ thống chung để chủ động trong mọi tình huống.
Về nguyên tắc xét tuyển, ông Hùng cho biết việc xét tuyển được thực hiện bình đẳng giữa các phương thức và tổ hợp xét tuyển, không phụ thuộc thứ tự nguyện vọng đăng ký. Trường hợp nhiều thí sinh bằng điểm ở cuối danh sách, các cơ sở đào tạo sẽ áp dụng tiêu chí phụ; nếu vẫn bằng nhau sẽ ưu tiên thí sinh có điểm cộng thấp hơn, sau đó mới xét đến thứ tự nguyện vọng.
Đặt nguyện vọng ra sao?
TS Nguyễn Quốc Anh, Phó hiệu trưởng Trường đại học Công nghệ TP.HCM, cho rằng sau khi hệ thống đăng ký thử kết thúc và xóa toàn bộ dữ liệu, thí sinh cần tận dụng khoảng thời gian này để xây dựng kế hoạch xét tuyển phù hợp.
Theo ông, trước hết thí sinh cần xác định rõ ngành học, trường học yêu thích nhất; đồng thời nghiên cứu kỹ điểm chuẩn các năm gần đây, chỉ tiêu tuyển sinh và phương thức xét tuyển của từng cơ sở đào tạo.
“Khi sắp xếp nguyện vọng, thí sinh nên đặt ngành, trường yêu thích nhất ở vị trí cao nhất. Đừng xếp nguyện vọng theo tâm lý an toàn bởi hệ thống chỉ công nhận nguyện vọng cao nhất đủ điều kiện trúng tuyển”, ông Quốc Anh nói.
Ông khuyến nghị thí sinh chia nguyện vọng thành ba nhóm gồm “mơ ước”, “phù hợp” và “an toàn” để cân bằng giữa cơ hội vào ngành học yêu thích và khả năng trúng tuyển.
Cùng quan điểm, ThS Cù Xuân Tiến, Trưởng phòng tuyển sinh và công tác sinh viên Trường đại học Kinh tế – Luật (Đại học Quốc gia TP.HCM), cho rằng thí sinh không nên đưa một ngành ít yêu thích lên trên chỉ vì cho rằng cơ hội trúng tuyển cao hơn.
Hệ thống xét tuyển hiện nay xử lý theo thứ tự ưu tiên nguyện vọng của thí sinh; nếu đã trúng tuyển ở nguyện vọng cao hơn thì các nguyện vọng sau sẽ không còn được xét tiếp. “Nguyện vọng 1 phải là ngành học mà nếu trúng tuyển thí sinh thực sự muốn theo học”, ông Tiến lưu ý.
Theo ông Tiến, bên cạnh việc cân nhắc khả năng trúng tuyển, thí sinh cần lựa chọn ngành học dựa trên năng lực, sở thích, điều kiện gia đình và xu hướng nghề nghiệp thay vì chỉ chạy theo thương hiệu trường. Một ngành học phù hợp có thể mang lại kết quả tốt hơn so với việc theo học một ngành không phù hợp chỉ vì trường nổi tiếng.
Thí sinh tìm hiểu thông tin ở ngày hội tư vấn tuyển sinh do báo Tuổi Trẻ tổ chức tại TP.HCM – Ảnh: THANH HIỆP
ThS Phùng Quán, chuyên gia tuyển sinh Trường đại học Khoa học Tự nhiên (Đại học Quốc gia TP.HCM), khuyên thí sinh không nên xem điểm chuẩn các năm trước là căn cứ duy nhất để chọn ngành. “Điểm chuẩn chỉ là kết quả của một mùa tuyển sinh. Khi nhiều trường áp dụng xét tuyển tổng hợp và thay đổi công thức tính điểm, việc đối sánh với các năm trước không còn hoàn toàn chính xác”, ông Quán nói.
Bên cạnh đó, thí sinh cũng cần phân biệt rõ giữa tên ngành và nội dung đào tạo thực tế. Nhiều ngành có tên gọi tương tự nhau nhưng chương trình học, định hướng nghề nghiệp và chuẩn đầu ra rất khác biệt giữa các trường. Thay vì chỉ hỏi “ngành nào dễ đậu”, thí sinh nên đặt câu hỏi “ngành nào phù hợp với mình nhất”.
Việc chọn đúng ngành học quan trọng hơn việc chọn đúng trường học. Một quyết định phù hợp ngay từ đầu có thể giúp người học tiết kiệm thời gian, chi phí và tránh tình trạng chuyển ngành hoặc bỏ học giữa chừng.
Các mốc thời gian cần lưu ý
Theo kế hoạch, các tỉnh thành sẽ công bố kết quả thi tốt nghiệp THPT năm 2026 vào 8h ngày 1-7. Việc xét công nhận tốt nghiệp hoàn thành chậm nhất ngày 3-7.
Từ ngày 2 đến 17h ngày 14-7, tất cả thí sinh sẽ thực hiện đăng ký, điều chỉnh, bổ sung nguyện vọng xét tuyển trên hệ thống chung của Bộ GD-ĐT và được phép điều chỉnh không giới hạn số lần trong tổng số nguyện vọng đăng ký.
Từ ngày 15 đến 17h ngày 21-7, thí sinh phải nộp lệ phí xét tuyển theo số lượng nguyện vọng bằng hình thức trực tuyến theo hướng dẫn của Bộ GD-ĐT.
Đồ họa: NGỌC THÀNH
