Tháng Ba âm lịch đáng lẽ đã qua khỏi mùa xuân ấm áp thế nhưng đôi khi lại xuất hiện những đợt rét bất ngờ khiến ai cũng ngạc nhiên.
Dân gian gọi hiện tượng này bằng một cái tên rất lạ và rất thơ: rét nàng Bân. Đằng sau cách gọi ấy là cả một câu chuyện thú vị về sự tinh tế của tiếng Việt và trí tưởng tượng phong phú của người xưa.
Vì sao gọi rét tháng Ba là rét nàng Bân?
Trong kho tàng tiếng Việt, nhiều hiện tượng thời tiết không chỉ được mô tả bằng khoa học mà còn gắn với hình ảnh và câu chuyện dân gian. Rét tháng Ba là một ví dụ điển hình, bởi nó xuất hiện muộn, trái với cảm nhận thông thường về mùa xuân. Thay vì gọi khô khan là “đợt rét cuối mùa”, người xưa lại gắn nó với tên một nhân vật nghe vừa lạ vừa gần gũi.
>> Vì sao gọi tháng 12 Âm lịch là tháng Chạp?
Cách gọi này khiến hiện tượng thời tiết trở nên có hồn và dễ nhớ hơn. Người nghe không chỉ cảm nhận cái lạnh bằng da thịt mà còn bằng trí tưởng tượng. Câu đố đặt ra là vì sao lại là “nàng Bân” chứ không phải một cái tên khác. Chính sự kết hợp giữa ngôn ngữ và truyền thuyết đã tạo nên nét độc đáo rất riêng của tiếng Việt.
