TP HCMBà Mến, 96 tuổi, hẹp van động mạch chủ hơn 10 năm, nay tình trạng nặng, suy tim kèm suy thận, được bác sĩ thay van tim qua ống thông không cần xẻ ngực.
“Đây là bệnh nhân lớn tuổi nhất kèm suy tim và suy thận nặng tại Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh TP HCM được thay van tim ít xâm lấn, không phải mở xương ức”, GS.TS.BS Võ Thành Nhân, Giám đốc Trung tâm Tim mạch Can thiệp, cho biết. Sau mổ, bà Mến hết khó thở, chức năng tim ổn định, 5 ngày sau xuất viện, có thể tự đi lại.
Phát hiện bệnh hơn 10 năm trước, bà Mến lớn tuổi, mắc nhiều bệnh nền gồm tăng huyết áp, đái tháo đường, suy thận, suy tim nặng nên không mổ, chỉ điều trị nội khoa. Lần này, nếu không thay van, bệnh ngày càng tiến triển, GS Nhân tiên lượng bệnh nhân sống không quá hai năm.
Bác sĩ cũng đánh giá nguy cơ tử vong trên bàn mổ của bệnh nhân cao, khoảng 14%. Thông thường, dưới 3% là nguy cơ thấp, 3-8% là trung bình, 8-15% cao và trên 15% nguy cơ rất cao, chống chỉ định phẫu thuật.
Giải pháp duy nhất là thay van tim qua ống thông (TAVI). Êkíp bác sĩ Ngoại tim mạch và Hồi sức tích cực cùng hệ thống tim phổi nhân tạo (ECMO) túc trực, hỗ trợ tuần hoàn trong trường hợp bệnh nhân suy tim cấp, ngưng tim.
Để tránh nguy cơ phù nề vùng khí quản, bác sĩ chọn kỹ thuật gây tê tại chỗ. Bà Mến hoàn toàn tỉnh táo, không đau trong suốt 60 phút can thiệp. Êkíp đưa ống thông “lách” qua các đoạn động mạch gập góc, tránh làm tổn thương thành mạch, sau đó nong bóng để mở rộng lỗ van động mạch chủ, tạo đường đưa van nhân tạo vào vị trí cần đặt. Bác sĩ chọn van Sapien 3 với công nghệ bung van bằng bóng, có ống thông mềm mại, dễ dàng uốn cong theo đường đi của động mạch chủ, giúp đưa van vào đúng vị trí.
Bệnh nhân suy thận, độ lọc cầu thận chỉ còn 30 ml/ph, nếu dùng quá 100 ml thuốc cản quang như thông thường có thể khiến chức năng thận suy giảm thêm, dẫn tới phải chạy thận nhân tạo sau can thiệp. Êkíp dùng 50 ml thuốc cản quang, bảo tồn chức năng thận cho bệnh nhân. Sau 2 giờ, ca can thiệp thành công, van mới được đặt đúng vị trí, đóng mở hiệu quả, chức năng co bóp cơ tim (EF) cải thiện, tăng cường bơm máu nuôi cơ thể.
Hẹp van động mạch chủ xảy ra khi van không thể mở ra hoàn toàn, làm giảm hoặc chặn lưu lượng máu từ tim đi nuôi cơ thể. Bệnh tiến triển hẹp càng ngày càng nặng dẫn tới các biến chứng nghiêm trọng như viêm nội tâm mạc, loạn nhịp tim, đột quỵ do cục máu đông, tử vong.
Theo giáo sư Nhân, trước đây, phẫu thuật thay van động mạch chủ với tuần hoàn ngoài cơ thể là biện pháp duy nhất điều trị hẹp van động mạch chủ có triệu chứng. Tuy nhiên, khoảng 1/3 số bệnh nhân không thể mổ do các bệnh lý nội khoa kèm theo như suy tim trái nặng, suy thận, bệnh phổi mạn (COPD), đái tháo đường…
Kỹ thuật cấy hay thay van động mạch chủ qua ống thông (TAVI) được triển khai ở hơn 80 quốc gia, tốc độ gia tăng 40% số ca mỗi năm. Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh TP HCM đã được trao chứng nhận “Trung tâm độc lập thực hiện kỹ thuật TAVI” với cả hai loại công nghệ là van tự bung và van bung bằng bóng vào tháng 5 và tháng 11/2025.
