Nga và Mỹ là hai cường quốc quân sự hàng đầu, nổi bật với hệ thống tên lửa hiện đại. Bài viết dưới đây sẽ phân tích toàn diện sức mạnh hệ thống tên lửa của hai nước.
Sức mạnh hệ thống phòng không của Nga
Nga được đánh giá là một trong những quốc gia sở hữu hệ thống phòng không mạnh nhất thế giới, với mô hình phòng thủ nhiều lớp và khả năng đánh chặn tầm xa. Trụ cột là các tổ hợp S-300 và S-400 Triumf, có thể tiêu diệt máy bay, mục tiêu tàng hình và tên lửa hành trình. Đặc biệt, S-400 theo dõi tới 300 mục tiêu, tấn công ở khoảng cách 600km và độ cao 40 – 50km.
Ở thế hệ mới, S-500 Prometey được phát triển để đánh chặn tên lửa đạn đạo, vũ khí siêu thanh và máy bay. Hệ thống này sử dụng radar mảng pha chủ động, có thể phát hiện mục tiêu ở 600km, đánh chặn ở độ cao tới 200km, theo dõi hàng trăm mục tiêu cùng lúc.
Các tên lửa như 40N6M và 77N6-N đạt tốc độ từ Mach 5 (tương đương 6.174 km/h) trở lên, thời gian phản ứng chỉ 3 – 4 giây, cho phép đối phó tên lửa đạn đạo liên lục địa (ICBM), vệ tinh quỹ đạo thấp và mục tiêu siêu vượt âm. Ngoài ra, hệ thống còn có khả năng phát hiện và tiêu diệt máy bay tàng hình như F-22, F-35.
Hệ thống phòng không Nga được tổ chức theo nhiều tầng gồm:
Tầm xa: S-300, S-400, S-500
Tầm trung: Buk, S-350
Tầm gần: Tor, Pantsir
Cấu trúc này tạo thành “lá chắn” phòng thủ dày đặc, tăng khả năng sống sót. Bên cạnh đó, nhiều tổ hợp được đặt trên xe cơ động, giúp di chuyển linh hoạt và giảm nguy cơ bị tấn công.
Sức mạnh hệ thống phòng không của Mỹ
Khác với Nga, Mỹ phát triển mạng lưới phòng không theo hướng tích hợp công nghệ cao, kết hợp phòng thủ tên lửa và cảnh báo sớm toàn cầu.
Một trong những hệ thống chủ lực là Patriot. Đây là tổ hợp phòng không – chống tên lửa tầm trung, có khả năng đánh chặn máy bay, máy bay không người lái (UAV) và tên lửa đạn đạo. Phiên bản PAC-3 tối ưu cho mục tiêu đạn đạo với độ chính xác cao.
Patriot có tầm đánh chặn 70 – 160km với mục tiêu khí động học và khoảng 40km với tên lửa đạn đạo, độ cao tối đa 24km. Tên lửa đạt tốc độ Mach 4 – 5 (4.939 – 6.174 km/h), sử dụng công nghệ va chạm động năng (hit-to-kill).
Hệ thống dùng radar AN/MPQ-65, có thể theo dõi và tấn công nhiều mục tiêu cùng lúc, phản ứng nhanh và tích hợp tốt trong mạng phòng thủ đa tầng, đã được triển khai thực chiến rộng rãi.
Bên cạnh Patriot, THAAD là hệ thống phòng thủ tên lửa tầm cao, chuyên đánh chặn tên lửa đạn đạo ở giai đoạn cuối, kể cả ngoài khí quyển.
Hệ thống có tầm đánh chặn khoảng 200km, độ cao 150 – 200km. Tên lửa đạt tốc độ Mach 8 – 9 (9.878 – 11.113 km/h), sử dụng công nghệ va chạm động năng với độ chính xác cao.
Radar AN/TPY-2 trang bị cho THAAD có thể phát hiện mục tiêu từ khoảng cách tới 1.000km, hỗ trợ cảnh báo sớm và dẫn đường chính xác. THAAD có khả năng đánh chặn nhiều mục tiêu và tích hợp trong mạng phòng thủ toàn cầu của Mỹ.
So sánh tổng quan
Khi đặt hệ thống phòng không của Nga và Mỹ lên bàn cân, có thể thấy sự khác biệt rõ rệt về triết lý và cách tiếp cận.
Về cấu trúc hệ thống
Nga: Phòng thủ nhiều lớp, tập trung bảo vệ lãnh thổ
Mỹ: Mạng lưới toàn cầu, tích hợp đa nền tảng
Về công nghệ
Nga: Mạnh về tên lửa tầm xa và đánh chặn đa mục tiêu
Mỹ: Mạnh về radar, vệ tinh và hệ thống điều khiển
Về khả năng triển khai
Nga: Linh hoạt, cơ động, dễ triển khai trên bộ
Mỹ: Phủ rộng toàn cầu, triển khai trên biển và không gian
Về triết lý quân sự
Nga: Ưu tiên tạo “lá chắn” phòng thủ dày đặc
Mỹ: Kết hợp phòng thủ và kiểm soát không gian chiến đấu
Kết luận:
Hệ thống phòng không của Nga và Mỹ đều thuộc hàng mạnh nhất thế giới, nhưng được xây dựng theo hai hướng hoàn toàn khác nhau.
Nga nổi bật với mô hình phòng thủ nhiều lớp, khả năng đánh chặn tầm xa và tính cơ động cao. Trong khi đó, Mỹ lại vượt trội ở khả năng tích hợp công nghệ, mạng lưới phòng thủ toàn cầu và hệ thống cảnh báo sớm.
Trong thực tế, hiệu quả của mỗi hệ thống không chỉ phụ thuộc vào vũ khí, mà còn nằm ở cách triển khai, chiến thuật sử dụng và sự phối hợp với các lực lượng khác trên chiến trường hiện đại.
