Sáng 10/4, phát biểu thảo luận tại tổ, Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Hồng Diên cho hay nền kinh tế Việt Nam lớn thứ 32 thế giới, độ mở nền kinh tế gấp 2 lần GDP. Tất cả những biến động bên ngoài sẽ tác động ngay trong nước.
Nhưng luật pháp hiện vẫn đang có khoảng cách nhất định với luật pháp và thông lệ quốc tế.
Ông dẫn ví dụ, trên thế giới, việc mua bán các mặt hàng mang tính chiến lược thường được thực hiện trên sàn, với khung giá sàn – giá trần rõ ràng, thay vì phải đấu thầu.
Trong khi đó, quốc tế chủ yếu đàm phán trong biên độ giá này, còn Việt Nam lại yêu cầu đấu thầu. Điều này có thể dẫn tới sự xuất hiện của các “đơn vị trung gian”, làm phát sinh thêm chi phí thời gian và chi phí cơ hội.
Theo ông, vấn đề thể chế vì vậy có ý nghĩa then chốt trong việc tháo gỡ vướng mắc, bảo đảm phù hợp với thông lệ quốc tế. Đây là nhiệm vụ quan trọng nhất hiện nay, cần được xử lý theo từng tuần, từng tháng, tập trung giải quyết các điểm nghẽn của tăng trưởng.
Một nhiệm vụ quan trọng khác là củng cố niềm tin của nhà đầu tư trong và ngoài nước. Làn sóng đầu tư hiện nay cho thấy nền kinh tế duy trì ổn định, không chỉ nhờ môi trường chính trị thuận lợi mà còn do giá năng lượng đang ở mức thấp so với thế giới.
Ông cho biết, giá năng lượng ở mức thấp một phần do chưa được tính đúng, tính đủ. Chẳng hạn, giá thành sản xuất điện trên thị trường giao ngay giữa Việt Nam và thế giới không chênh lệch đáng kể, nhưng các chi phí như truyền tải, điều độ và phân phối điện vẫn chưa được hạch toán đầy đủ.
Bên cạnh đó, mặt bằng chi phí tại Việt Nam thấp hơn so với nhiều nước trong khu vực. Với mức thu nhập của mình, nhà đầu tư nước ngoài có thể duy trì cuộc sống thuận lợi khi làm việc tại Việt Nam.
Thị trường Việt Nam không chỉ gồm khoảng 105 triệu dân trong nước mà còn mở rộng tới hàng tỷ người tiêu dùng thông qua các hiệp định thương mại tự do (FTA) đã ký kết.
“72 – 74% giá trị xuất khẩu hiện nay vẫn thuộc về các doanh nghiệp FDI. Đồng nghĩa là doanh nghiệp FDI hưởng lợi lớn từ giá năng lượng rẻ, giá nhân công rẻ và thị trường xuất khẩu rất lớn của Việt Nam”, ông Diên nói và cho rằng, tới đây phải chấn chỉnh thu hút đầu tư, không chỉ thu hút về vốn mà cả năng lực quản trị.
Theo Phó Chủ tịch Quốc hội, phải đặt ra điều kiện để các nhà đầu tư nước ngoài đến Việt Nam không chỉ khai thác lợi thế mà phải lan tỏa cho cộng đồng doanh nghiệp Việt Nam, nhất là các doanh nghiệp nhỏ và vừa; khai thác nguồn nguyên liệu tại chỗ.
Cụ thể, phải thiết lập lại môi trường đầu tư để doanh nghiệp FDI mang tiền và công nghệ, quản trị mới. Có như vậy, thu hút đầu tư mới thực chất.
Theo Phó Chủ tịch Quốc hội, ở trong nước, doanh nghiệp lớn chủ yếu trong lĩnh vực bất động sản, đi vào sản xuất công nghệ cao rất ít.
“Làm thế nào để người dân, xã hội yên tâm đầu tư chứ không phải bỏ tiền vào trong đất, trong vàng, mang tiền ra nước ngoài đầu tư”, Phó Chủ tịch Quốc hội trăn trở.
Ông cho hay, đồng tình với siết chặt thuế nhưng siết như thế nào cho triệt để, thu phải thế nào để nuôi dưỡng nguồn thu, dưỡng sức dân, dưỡng sức doanh nghiệp. Siết ngay từ đầu rất khó, ví dụ hộ kinh doanh vẫn kê khai thuế, nhưng giai đoạn đầu có thể miễn bao nhiêu, sau đó sẽ thực hiện.
Phó Chủ tịch Quốc hội cũng cho rằng, về thẩm quyền chính sách thuế của Quốc hội, ủy quyền cho Chính phủ là hoàn toàn phù hợp vì không phải lúc nào Quốc hội cũng họp được. Bên cạnh đó, chính sách thuế phải tạo hành lang pháp lý 2 chiều, có giảm phải có tăng, nếu giá thế giới giảm thì phải tăng lại thuế, tránh thất thoát nguồn thu, trục lợi, buôn lậu.
Ông Diên đề nghị giảm đúng lúc, tăng kịp thời và đúng đối tượng.
Lãi suất ngân hàng sẽ giảm từ 0,5 đến 1%
Góp ý về phát triển kinh tế xã hội, Đại biểu Tô Huy Vũ (Đoàn ĐBQH Hà Nội), Chủ tịch HĐQT Ngân hàng Agribank cho hay, trong thời gian vừa qua các ngân hàng diễn ra cuộc đua lãi suất. Đây là vấn đề gây áp lực về thanh khoản và sức ép lên tỷ giá ngày càng lớn.
Hôm qua, Ngân hàng Nhà nước đã triệu tập tất cả các ngân hàng để đồng bộ thực hiện những giải pháp quyết liệt về đảm bảo hạ mức lãi suất. Các ngân hàng đã đạt được sự đồng thuận rất cao là giảm lãi suất từ 0,5 đến 1%.
Đại biểu cho hay, Ngân hàng Nhà nước đã đưa ra các chỉ đạo quyết liệt liên quan đến việc niêm yết lãi suất, tăng cường kỷ cương trong hoạt động điều chỉnh lãi suất. Đồng thời, cơ quan này sẽ xem xét điều chỉnh chỉ tiêu phân bổ tín dụng, bao gồm cả tăng hoặc giảm, đối với các ngân hàng tùy theo mức độ chấp hành kỷ luật về lãi suất.
Một trong những vấn đề được đại biểu Tô Huy Vũ quan tâm là an ninh năng lượng. “Ủy ban Kinh tế Tài chính đã xác định đây là một trong những nút thắt lớn nhất đối với tăng trưởng và tôi hoàn toàn đồng ý”, ông Vũ chia sẻ.
Theo ông, nhiều dự án năng lượng tái tạo vẫn đang vướng mắc chưa được giải quyết dứt điểm. Đặc biệt là bối cảnh về xung đột Trung Đông đang tác động lên giá dầu, điều này đặt ra một bài toán rất cấp thiết về chiến lược dự trữ năng lượng quốc gia đủ mạnh và đồng thời hệ thống điện cần phải đáp ứng được nhu cầu để kinh tế tăng trưởng 10%.
“Tôi mong muốn rằng, Chính phủ có thể xác định rõ lộ trình đảm bảo điện đi trước một bước, không chỉ về công suất lắp đặt mà khả năng vận hành thực tế, giá cả cạnh tranh và ổn định”, ông Vũ nói.
