Đầu tư công tiếp tục là động lực chủ đạo trong vốn kinh tế nhà nước
Chu kỳ đầu tư công trung hạn 2026–2030 chính thức khởi động. Trong bối cảnh rủi ro địa chính trị, biến động thương mại toàn cầu và các yếu tố bất định bên ngoài gia tăng, việc củng cố các động lực tăng trưởng dựa trên nội lực trở nên cấp thiết hơn.
Theo định hướng điều hành năm 2026, Chính phủ không chỉ đặt mục tiêu tăng trưởng GDP phấn đấu từ 10% trở lên mà còn nhấn mạnh yêu cầu phát triển mạnh thị trường trong nước, làm mới các động lực tăng trưởng truyền thống và đẩy nhanh giải ngân vốn đầu tư công ngay từ đầu năm, đặc biệt đối với các dự án trọng điểm quốc gia.
Trong báo cáo mới nhất, Chứng khoán Mirae Asset (MASVN) đánh giá đầu tư công không chỉ là công cụ hỗ trợ tổng cầu trong ngắn hạn mà còn đóng vai trò nền tảng trong việc hoàn thiện hạ tầng chiến lược, nâng cao năng lực cạnh tranh quốc gia và dẫn dắt dòng vốn tư nhân trong trung, dài hạn.
Năm 2026, Chính phủ đặt kế hoạch vốn đầu tư công với tổng vốn gần 995,4 nghìn tỷ, tăng 10,4% so với năm 2025. Với nợ công năm 2025 ước 35–37% GDP (thấp hơn nhiều so với trần 60%), Chính phủ vẫn còn dư địa mở rộng chi tiêu.
Tính đến 31/01/2025, vốn đầu tư công đạt 775 nghìn tỷ đồng trên tổng 1,2 triệu tỷ đồng vốn KTNN. Đầu tư công tiếp tục là động lực chủ đạo trong vốn KTNN với tỷ trọng thường xuyên duy trì trong khoảng 50%–65% GĐ2015–2025, và duy trì tốc độ tăng trưởng kép hằng năm đạt 10,32%.
Theo MASVN, Chính phủ đang tập trung thúc đẩy các dự án hạ tầng giao thông chiến lược như cao tốc, đường vành đai và sân bay, yêu cầu đẩy nhanh phê duyệt đầu tư, giải phóng mặt bằng và tổ chức thi công “3 ca 4 kíp” nhằm sớm hoàn thành nhiều công trình trong giai đoạn 2026–2027, góp phần thực hiện mục tiêu tăng trưởng kinh tế hai con số.
Nguồn lực được ưu tiên cho hạ tầng chiến lược hiện đại, đồng bộ, đặc biệt là các dự án giao thông trọng điểm, trục quốc gia, đường sắt, sân bay, cảng biển và năng lượng; đồng thời thúc đẩy các dự án liên vùng, hạ tầng đô thị lớn và chuyển đổi số gắn với điều chỉnh quy hoạch phù hợp bối cảnh phát triển mới.
Trong năm 2026, trọng tâm là triển khai sớm các dự án đầu tư công chuyển tiếp có tính lan tỏa, tháo gỡ vướng mắc cho nhà ở xã hội và bảo đảm cân đối nguồn năng lượng cho sản xuất. Bộ Tài chính cũng đang hoàn thiện Kế hoạch đầu tư công trung hạn giai đoạn 2026–2030, ưu tiên các dự án quan trọng quốc gia theo định hướng Đại hội XIV.
Các dự án/định hướng trọng tâm giai đoạn 2026–2030 đã có cơ sở chính thức:
Nhóm ngành nào kỳ vọng hưởng lợi?
Đánh giá cụ thể về các nhóm ngành hưởng lợi, nhóm phân tích MASVN cho rằng vật liệu xây dựng là ngành được hưởng lợi trực tiếp (thép, xi măng, nhựa đường, đá, …). Với khoảng 60%-70% nguồn chi phí xây dựng đến từ VLXD nên nhóm VLXD kỳ vọng được hưởng lợi khi nhu cầu tiêu thụ vật liệu xây dựng tăng mạnh nhờ loạt dự án hạ tầng lớn được triển khai.
Tuy nhiên, Mirae Asset nhận thấy sự phân hóa ở nhóm VLXD khi các nguồn cầu từ sắt thép có thể không hưởng lợi mạnh khi nguồn cung sắt thép trong nước rất lớn. Ngược lại, các mỏ đá, đặc biệt các mỏ gần các dự án lớn kỳ vọng hưởng lợi khi các doanh nghiệp mỏ đá còn công suất lớn.
Ngoài ra, việc trực tiếp nhận các gói thầu thi công hạ tầng, doanh thu tăng trưởng mạnh nhờ giá trị backlog lớn sẽ mang lại nguồn lợi lớn cho các doanh nghiệp xây dựng hạ tầng .
Bên cạnh đó, một số nhóm kỳ vọng hưởng lợi gián tiếp có thể kể tới như:
Bất động sản: Hạ tầng mở rộng giúp gia tăng giá trị quỹ đất, các dự án nhà ở khu vực vệ tinh, kết nối thuận lợi sẽ hấp dẫn người mua. Doanh nghiệp bất động sản có quỹ đất gần các dự án hạ tầng lớn được đánh giá có tiềm năng tăng trưởng.
Bất động sản khu công nghiệp: Hạ tầng giao thông phát triển giúp giảm chi phí logistics, tăng tính hấp dẫn cho nhà đầu tư FDI. Các khu công nghiệp ven các tuyến giao thông huyết mạch có lợi thế thu hút dòng vốn sản xuất mới.
Tiêu dùng, giao thông vận tải và các ngành phụ trợ: Giao thông thuận lợi thúc đẩy logistics, vận tải hàng hóa, du lịch, thương mại liên vùng. Tiêu dùng nội địa được hỗ trợ nhờ tăng trưởng kinh tế lan tỏa từ đầu tư công. Một số ngành phụ trợ khác như thương mại, dịch vụ tài chính, công nghệ vận hành hạ tầng cũng được hưởng lợi gián tiếp.
Ngân hàng: Ngân hàng hưởng lợi nhờ tăng dư nợ, tăng phí dịch vụ từ giải ngân cho các nhà thầu, nhà cung ứng, chủ đầu tư.
Theo đánh giá từ MASVN, chỉ những doanh nghiệp sở hữu hồ sơ năng lực thi công vững mạnh, khả năng hoàn thành dự án đúng tiến độ cao mới có thể giành được cơ hội tham gia vào các gói thầu quy mô lớn trong giai đoạn sắp tới. Giá trị backlog/doanh thu mảng Xây dựng 2025 của một số doanh nghiệp niêm yết đang ở mức cao, qua đó đảm bảo nguồn công việc cho các kỳ ghi nhận doanh thu trong tương lai.
“Theo đó, các doanh nghiệp xây dựng có sẵn backlog lớn, năng lực thi công đã được kiểm chứng và khả năng triển khai dự án đúng tiến độ như HHV, LCG và CTD sẽ có nhiều cơ hội hưởng lợi từ làn sóng dự án mới. Trong khi CTD nổi bật hơn nhờ quy mô backlog vượt trội, tạo nền tảng thuận lợi để mở rộng tăng trưởng trong chu kỳ hạ tầng sắp tới, HHV có lợi thế về tăng trưởng và biên gộp, còn VCG duy trì nền tảng tương đối cân bằng giữa quy mô và hiệu quả”, báo cáo nêu rõ.
