Tại cuộc họp Chính phủ thường kỳ tháng 8 sáng 6.9, báo cáo về tình hình quản lý thị trường vàng, Phó thống đốc Ngân hàng Nhà nước (NHNN) Đoàn Thái Sơn cho biết, khoảng 1 tuần gần đây, giá vàng thế giới tăng vọt, quy đổi sang tiền Việt Nam đã tăng hơn 3 triệu đồng/lượng.
Phó thống đốc NHNN Đoàn Thái Sơn
ẢNH: NHẬT BẮC
Cạnh đó, các thông tin về giá vàng tăng, tạo tâm lý kỳ vọng giá vàng phá đỉnh, lên 3.500 USD/ounce lan rộng, khiến nhu cầu mua vàng tích trữ tăng mạnh.
Ông Sơn nêu rõ, đợt tăng giá vàng vừa qua là do 3 yếu tố chính. Thứ nhất là giá vàng thế giới tăng rất cao. Thứ hai là kỳ vọng và tâm lý của thị trường rằng giá vàng sẽ tăng tiếp, dẫn đến nhu cầu mua vàng của người dân tăng rất cao.
Trong khi đó, một nguyên nhân nữa là nguồn cung đang trong quá trình chuyển đổi cơ chế quản lý vàng theo cơ chế mới, nên NHNN tạm thời dừng việc bán vàng SJC ra thị trường. Điều này dẫn đến chuyện cung vàng trên thị trường trở nên khá là khan hiếm.
Số liệu của NHNN cho thấy nhu cầu vàng dự trữ của các doanh nghiệp vàng không cao, vì vàng khác các mặt hàng khác là không thể dự trữ do chi phí vốn rất lớn.
Ông Sơn cho biết, theo chỉ đạo của Chính phủ, NHNN cũng vừa kết thúc đợt thanh tra đối với tất cả các doanh nghiệp kinh doanh vàng lớn cũng như ngân hàng thương mại có mảng kinh doanh vàng lớn và đang trong quá trình triển khai thực hiện kết luận thanh tra.
NHNN sẽ tăng cường triển khai thanh tra, kiểm tra để làm rõ việc này cùng với các bộ, ngành liên quan để xử lý các vi phạm nếu có. “Quan trọng nhất là phải khẩn trương triển khai các giải pháp điều hành thị trường vàng theo cơ chế mới mà Chính phủ đã thông qua”, ông Sơn nhấn mạnh.
Người dân tại TP.HCM đứng xuyên đêm chờ mua vàng sáng sớm 6.9
ẢNH: LÊ NAM
Áp lực lạm phát, tỷ giá rất lớn
Liên quan đến việc lạm phát cơ bản thời gian qua duy trì trên mức 3%, theo Phó thống đốc NHNN, đây là chỉ số đáng lo ngại. Vì thông thường, ngưỡng 3% đã được coi là dấu hiệu cảnh báo trong điều hành chính sách.
Bên ngoài, áp lực lạm phát toàn cầu vẫn rất lớn, giá năng lượng, nguyên vật liệu, cùng những biến động khó lường của thị trường thế giới khiến chi phí sản xuất và nhập khẩu tăng mạnh. Trong nước, giá thuê nhà và chi phí ăn uống ngoài gia đình tăng nhanh, cộng thêm giá vàng cùng một loạt mặt hàng Nhà nước quản lý được điều chỉnh, đã tạo thêm gánh nặng cho lạm phát.
Ngân hàng Nhà nước sẽ phối hợp chặt chẽ với Bộ Công an quản lý thị trường vàng
“Với xu hướng này, NHNN đồng tình với Bộ Tài chính về việc cần theo dõi sát sao và điều hành một cách rất linh hoạt. Khi có diễn biến mới, chúng ta cần phải đi trước, đón đầu. Kinh nghiệm cho thấy, nếu lạm phát đã vượt một ngưỡng nhất định thì các giải pháp kiểm soát sau đó sẽ phải trả giá rất đắt”, ông Sơn lưu ý.
Tính đến 31.8, lãi suất cho vay bình quân mới ở mức 6,38%, giảm 0,56% so với cuối năm 2024. Tuy nhiên, xu hướng chung lại tiềm ẩn rủi ro.
Dư nợ tín dụng cuối tháng 8 đạt 17,14 triệu tỉ đồng, tăng 11,08% so với cuối năm trước. Nếu tính trọn 1 năm, tín dụng tăng khoảng 20,19%, mức cao nhất trong nhiều năm, trong khi thông thường chỉ khoảng 14,5%.
Theo Phó thống đốc NHNN, điều này dẫn tới 2 hệ quả. Thứ nhất, các ngân hàng buộc phải tăng huy động vốn, khả năng kéo lãi suất huy động lên cao, rồi lãi suất cho vay cũng tăng theo. Thứ hai, tăng trưởng tín dụng mạnh đồng nghĩa cung tiền nhiều hơn, gây áp lực lạm phát trong dài hạn.
Trong năm nay, đặc biệt tháng 8, tỷ giá chịu nhiều áp lực. Lãi suất USD duy trì ở mức cao trong khi lãi suất tiền đồng thấp, cũng tạo ra xu hướng chuyển vốn. Thêm vào đó, giải ngân vốn vay nước ngoài giảm, nhưng nhu cầu trả nợ lại tăng.
Để ứng phó, NHNN điều hành linh hoạt tỷ giá, phối hợp với công cụ lãi suất, thanh khoản và sẵn sàng bán ngoại tệ khi cần thiết. Tính đến 4.9, tỷ giá giao dịch ở mức 26.380 đồng/USD, giảm 0,09% so với ngày 22.8 – thời điểm cơ quan này bán can thiệp, nhưng vẫn tăng 3,45% so với cuối năm 2024.
Ngoài ra, trước các nguyên nhân khách quan từ tình hình thế giới, áp lực tỷ giá thời gian tới được dự báo vẫn còn lớn.
