Anh Hoàng Văn Phong bị teo cơ phải, vẫn có bằng lái B1 – Ảnh do nhân vật cung cấp
Đầu năm 2009, khi đang làm biên – phiên dịch cho một tổ chức phi chính phủ, tôi nộp đơn và được tham gia học bổng ngắn hạn dành cho thanh niên khuyết tật các nước châu Á do Hội Phục hồi chức năng người khuyết tật Hàn Quốc (Korean Society for Rehabilitation of Persons with Disabilities – KSRPD) tổ chức cho thanh niên khuyết tật một số nước châu Á như: Campuchia, Ấn Độ, Mông Cổ, Việt Nam, Uzbekistan – mỗi nước có hai đại diện và nước chủ nhà Hàn Quốc.
Đến Hàn Quốc: từ ngỡ ngàng đến ao ước
Có một kỷ niệm khó phai trong tôi là lúc tham quan một địa điểm lịch sử, một thành viên người Hàn Quốc, bị tật cả hai chân, phải đi lại bằng xe lăn, bất ngờ nói sẽ chở tôi đi riêng bằng ô tô đến địa điểm khác.
Tôi bán tín bán nghi hỏi lại liệu anh có bằng lái xe không. Theo tôi biết, tại Việt Nam khi đó, người khuyết tật còn chưa đủ điều kiện sức khỏe và phương tiện phù hợp thi lấy bằng lái xe hai bánh, nói gì đến ô tô. Anh vừa cười vừa trả lời “có” khiến tôi vừa yên tâm, vừa xen lẫn đôi chút tò mò.
Sau khi báo với trưởng đoàn, tôi đi theo chiếc xe lăn của anh đến khu vực đậu xe ô tô cách đó không xa. Chỉ trong chớp mắt, với những động tác thuần thục và dứt khoát, anh gập chiếc xe lăn, đưa vào cốp xe rồi chống hai tay làm điểm tựa, nhảy vèo lên ghế lái.
Chiếc ghế và các bộ phận điều khiển trên xe đã được điều chỉnh phù hợp với tình trạng khuyết tật của anh: ga và thắng đều được tích hợp trên vô lăng, chỉ cần đôi tay là anh có thể thoải mái điều khiển chiếc ô tô.
Các thao tác anh thực hiện tự nhiên và thành thạo đến mức, dù cố gắng hết sức, tôi cũng không thể nhớ hết trình tự các bước anh làm. Tôi chỉ biết lặng người đi trong ngẩn ngơ: từ kinh ngạc, ngỡ ngàng cho đến thán phục.
Một khát khao mãnh liệt trào dâng trong tôi. Giá như tôi cũng có thể tự lái được xe ô tô giống như anh.
Tôi chăm chú quan sát rồi dần nhận ra: chỉ cần vài điều chỉnh nhỏ, một người khuyết tật nặng như anh cũng có thể tự lái xe ô tô, vi vu trên những con đường đông đúc như bao người bình thường khác.
Trong lòng tôi dâng trào sự ngưỡng mộ xen lẫn ao ước, một ngày không xa, Việt Nam cũng cho phép người khuyết tật thi bằng lái xe ô tô.
Đi học ngay khi có quy định người khuyết tật được lái xe hạng B1
Năm 2017, Bộ Giao thông Vận tải cho phép đào tạo, sát hạch và cấp giấy phép lái xe hạng B1 – số tự động – cho người khuyết tật không kinh doanh vận tải, chỉ sử dụng để điều khiển xe gia đình, cá nhân. Sau khi tìm hiểu, tôi nhận thấy mình có đủ điều kiện nên hăm hở rủ vợ cùng đi đăng ký học lái xe dù xác định ngay từ đầu là học cho biết, chứ chưa có tiền mua xe.
Khi đó, có trung tâm nhận dạy, có trung tâm không. Dù trung tâm chưa yêu cầu khám sức khỏe, tôi vẫn quyết định tự đi bệnh viện khám. Tôi muốn biết thật rõ liệu mình có đủ điều kiện sức khỏe để học và thi bằng lái ô tô hay không. Và rồi, cầm tờ kết quả trên tay, tôi vui mừng thở phào – tôi đủ điều kiện thi bằng lái xe hạng B1.
Đó là bước đầu tiên, nhưng vô cùng quan trọng, giúp tôi tiến gần hơn tới giấc mơ được tự lái xe ô tô.
Ngay ngày hôm sau, tôi mang giấy khám sức khỏe và hình thẻ đến đăng ký, lòng đầy háo hức như thể giấc mơ của mình sắp thành hiện thực. Tuy nhiên, tôi tự dừng học chỉ sau một buổi tập. Thầy ngồi ở ghế phụ, liên tục yêu cầu tôi rẽ trái, rẽ phải… bằng giọng điệu khó chịu. Mỗi lần tôi thao tác chưa đúng, thầy lập tức quát lớn, kèm theo những lời miệt thị đau lòng.
Là giáo viên đứng lớp nhiều năm, cũng từng học qua đủ cấp bậc trường lớp từ thôn quê đến thành thị, tôi chưa từng gặp “người thầy” nào thô lỗ và thiếu tôn trọng học viên đến như vậy. Những lời nói ấy không chỉ làm tôi mất tinh thần mà còn để lại vết xước sâu trong lòng, ngay khi tôi đang cố gắng nuôi lớn giấc mơ của chính mình.
Khám sức khỏe cũng lắm chông gai
Đến khi đại dịch COVID-19 bùng phát, trong những ngày giãn cách dài đằng đẵng, tôi mới cảm nhận rõ rệt niềm khát khao được lái ô tô.
Được sự giới thiệu của một vài người hàng xóm, tôi gặp được một người thầy rất tốt. Cách thầy nói năng nhẹ nhàng, hướng dẫn từng chi tiết một cách kiên nhẫn khiến tôi cảm thấy được nâng đỡ, không hề áp lực. Chỉ sau vài buổi tập, tôi vui mừng thông báo đến những người thân quen rằng, có lẽ… tôi không cần chuyển đổi vị trí chân ga, chân thắng nữa. Tôi có thể điều khiển xe bằng chân trái khá ổn, ít nhất là trong suốt những buổi tập vừa qua.
Sau đó, tôi bất ngờ nhận được thông báo: hồ sơ thi phải bổ sung giấy khám sức khỏe mới vì giấy cũ đã hết hạn.
Tôi vội đến bệnh viện cũ khám lại, cô y tá thông báo: ở đây chỉ khám sức khỏe cho người lái xe máy, không khám cho người lái ô tô. Tôi khá bất ngờ, cố gắng giải thích rằng tháng 11 năm ngoái tôi đã khám tại chính nơi này và được cấp giấy đầy đủ. Nhưng mọi lời giải thích của tôi đều vô nghĩa.
Tôi ra về trong hoang mang, vội tấp vào một bệnh viện khác gần nhà. Sau khi đóng lệ phí và được hướng dẫn kiểm tra cơ xương khớp, bác sĩ vừa nghe điện thoại, vừa hỏi tôi vài câu qua loa rồi “phán” tôi không thể lái xe… Trình bày đến cạn lời, thậm chí đưa cả hình chụp kết quả khám năm trước, tôi đã đăng lên Facebook, bác sĩ vẫn lắc đầu.
Không được giải quyết, tôi xin phép chụp lại quy định nói tôi không đủ điều kiện sức khỏe lái xe ô tô. Ban đầu bác sĩ không đồng ý, nhưng sau một hồi thuyết phục, tôi cũng được chụp hình phần hướng dẫn nội dung khám cơ xương khớp.
Lúc này đã gần cuối giờ chiều, tôi vội vã chạy đến Bệnh viện quận 2 – nơi được phép khám sức khỏe lái ô tô, với hy vọng mong manh công sức và tiền bạc bỏ ra suốt mấy tháng qua không tan theo mây khói.
Đến nơi, tôi được các y tá, bác sĩ nhiệt tình hướng dẫn, thăm khám. Bác sĩ cơ xương khớp hỏi nhiều thông tin chi tiết. Sau đó, tôi đi làm các xét nghiệm theo yêu cầu. Mặc dù kết quả xét nghiệm được hẹn sang ngày hôm sau, khi tôi quay về phòng đăng ký khám ban đầu, một cô y tá gọi điện cho nhân viên phòng xét nghiệm nói ưu tiên làm trước, trả kết quả sớm giúp tôi không phải quay lại vào ngày mai.
Khoảng 30 phút sau, cầm trên tay giấy khám sức khỏe đủ điều kiện lái xe hạng B1, tôi vui mừng khôn tả. Tôi thực sự cảm kích và biết ơn cô y tá chưa kịp hỏi tên đã giúp tôi có được kết quả xét nghiệm sớm hơn quy định. Chỉ một sự giúp đỡ nhỏ nhưng tôi cảm thấy ấm lòng, biết rằng mình luôn được hỗ trợ.
Ấm lòng vì những lời động viên ngày thi
Trong phòng thi lý thuyết và mô phỏng trên máy tính, tôi bắt gặp ánh mắt của vị giám khảo nhìn tôi chằm chằm. Ông hỏi họ tên tôi, rồi yêu cầu kiểm tra lại hồ sơ. Tôi không thấy bất ngờ vì đã quen với ánh mắt tò mò của người khác từ nhỏ, nhưng lần này thì khác. Vị giám khảo bước lại gần, nói với giọng động viên: “Anh cố gắng làm bài cho tốt!”.
Tôi thở phào nhẹ nhõm. Vậy là được thi rồi!
Trong khi nhiều người sợ thi rớt, còn tôi, chỉ cần được ngồi vào bàn thi thôi đã là vui lắm rồi.
Ở phần thi sa hình và đường trường, tôi khá tự tin vì đã tập đi tập lại không biết bao nhiêu lần, chắc phải gấp trăm lần thời gian thầy hướng dẫn. Trong lúc ngồi đợi đến lượt, vài người tiến lại làm quen, hỏi han. Vài cái bắt tay, vài cái vỗ vai, đôi ba lời động viên của những người mới gặp lần đầu nhưng đầy thiện ý khiến lòng tôi ấm lên một cách lạ kỳ.
Sau này, thỉnh thoảng khi bước xuống xe, một số bác tài bắt gặp dáng đi của tôi liền tò mò hỏi thăm. Có người bán tín bán nghi đến gần quan sát chỗ ngồi của tài xế. Có người đi xung quanh xe xem có gì đặc biệt hay đã thay đổi kết cấu gì không.
Những ánh mắt tò mò ấy khiến tôi vừa buồn cười, vừa thấy vui vui xen lẫn chút tự hào bởi tôi biết, mình đã làm được một điều mà nhiều người nghĩ là không thể.
HOÀNG VĂN PHONG
Mỗi việc tôi làm, dù trong mắt người khác có thể “bình thường”, nhỏ bé, nhưng với một người khiếm khuyết một phần cơ thể như tôi, đó là kết quả của hàng ngàn nỗ lực cộng với niềm tin chưa bao giờ tắt.
Để có đủ tiền mua chiếc xe ô tô hạng A, mọi người thường gọi vui là “xe cỏ”, với mức giá gần như thấp nhất thị trường, tôi đã phải vay mượn hơn một nửa giá trị chiếc xe. Cầm chìa khóa chiếc xe đầu tiên trong đời, tôi cảm thấy vô cùng tự hào. Đó là điều mà trước đây có những lúc thậm chí tôi không dám ước mơ.
Tôi dần nhận ra những tiện ích mà chiếc xe mang lại lớn hơn rất nhiều so với số tiền bỏ ra. Nhờ có xe, tôi có thể đưa vợ con và người thân đi lại thuận tiện, không còn ngần ngại những chuyến đi xa.
Nhờ có xe, những lần về thăm gia đình hai bên trở nên thường xuyên hơn – nhất là khi ba mạ đã ngoài 80 tuổi, mỗi cơ hội gặp lại đều trở nên quý giá hơn.
