Khi AI nhập team IR
Khi suy ngẫm về tính ứng dụng của trí tuệ nhân tạo (AI) trong các hoạt động quan hệ nhà đầu tư (IR) của doanh nghiệp niêm yết và quỹ đầu tư, cảm nhận đầu tiên của người viết là hứng thú xen lẫn bối rối. Trong tâm thế của nhân sự đảm nhiệm trọng trách IR, chúng ta đang vừa phải loay hoay ứng dụng công nghệ mới, nhưng cũng lo ngay ngáy sẽ bị thay thế bởi chính AI vào một ngày đẹp trời.
Hãy tưởng tượng về một buổi sáng thứ Hai: Bạn xem lại hàng chục đoạn hội thoại mà chatbot đã thay mặt trả lời nhà đầu tư qua các ứng dụng mạng xã hội vào ngày cuối tuần – khi bạn đang mải mê trên sân pickleball. Tiếp đến, bạn vừa nhấm nháp ly cà phê vừa đọc bản tóm tắt báo cáo tài chính bán niên 2025 mà T-Assistance [1] đã tổng hợp theo các quy tắc được lập trình sẵn. Sau đó, bạn “ném” bản tóm tắt vào Z.AI [2] để chuẩn bị slide cho buổi Earnings Call được tổ chức vào thứ Sáu tuần này. Như vậy là một khối lượng công việc không nhỏ đã được bạn xử lý trong vòng 15 phút, bằng đúng thời gian cho một ly cà phê.
Nghe như chúng ta đang sống trong thế giới tương lai của đạo diễn Ridley Scott? Không đâu, đó là bức tranh rất thật và rất gần – khi AI bắt đầu đồng hành cùng các bộ phận IR tại Việt Nam.
Tác giả bài viết: Ông Lê Thành Công – Trưởng Bộ phận Phát triển kinh doanh – Công ty TNHH Quản lý Quỹ KIM Việt Nam
Một khảo sát của Microsoft năm 2024 cho thấy: 88% lao động tri thức Việt Nam có sử dụng AI tạo sinh (generative AI), cao hơn mức 75% của thế giới [3]. Với nhịp độ phát triển chóng mặt, AI không còn là món đồ chơi công nghệ mà sẽ là bước chuyển mạnh mẽ trong cách doanh nghiệp kết nối với nhà đầu tư. Từ tự động hóa thông tin, tối ưu tương tác, cho đến cá nhân hóa trải nghiệm – công nghệ này đang giảm bớt gánh nặng và thổi sức sống mới cho các bộ phận IR.
Theo báo cáo Annual Global IR của Nasdaq [4], 45% người tham gia khảo sát đã tích hợp AI vào công việc hoặc đang có kế hoạch thực hiện, và 87% tin rằng AI tạo sinh sẽ tiết kiệm 1-2 tiếng mỗi ngày trong các công việc báo cáo và xử lý tài liệu. Ngay cả khi nền kinh tế toàn cầu đối mặt với thách thức như lạm phát và tăng trưởng chậm lại, AI vẫn được xem là công cụ hỗ trợ hiệu quả, đáng tin cậy và đáng để doanh nghiệp chi tiền đầu tư.
Nasdaq cũng chỉ ra rằng, hơn 51% các công ty tham gia khảo sát đã và đang sử dụng AI, với gần 1/3 trong số đó ứng dụng vào các mục tiêu chiến lược như phân tích hành vi nhà đầu tư và tự động hóa tương tác cá nhân hóa. Trong khi đó, chỉ 6% trong số công ty cho biết không có kế hoạch áp dụng AI.
Trong bối cảnh đó, AI đang trở thành “trợ lý siêu tốc” cho đội ngũ IR trong các công việc từ trả lời tức thì câu hỏi của nhà đầu tư cho đến tóm tắt báo cáo tài chính, tạo nội dung cá nhân hóa, hỗ trợ tổ chức sự kiện. Những hạng mục tốn nhiều thời gian giờ đây được xử lý chỉ trong vài phút, qua đó giải phóng đội ngũ IR khỏi công việc có tính chất lặp lại.
Một lợi ích rõ ràng của AI là khả năng cá nhân hóa trải nghiệm. Các AI agent có năng lực ghi nhớ hồ sơ và lịch sử giao tiếp với nhà đầu tư, từ đó phân tích hành vi và đưa ra nội dung trả lời phù hợp. Như vậy, nhà đầu tư cá nhân có thể nhận được bản tin ngắn gọn, trực quan, phù hợp với lịch sử trò chuyện trước đây. Trong khi đó, một nhà đầu tư tổ chức ở châu Âu xa xôi có thể nhận được báo cáo chuyên sâu hơn, đi kèm những đánh giá về ESG theo đúng tiêu chí SFDR [5] mà họ quan tâm. Đây là điều mà các chuyên viên con người rất khó thực hiện khi giao tiếp với hàng ngàn nhà đầu tư.
Khảo sát: Bạn đang/có kế hoạch ứng dụng AI tạo sinh như thế nào trong công việc IR?
Nguồn: Khảo sát do NASDAQ thực hiện
Tuy nhiên, như bất kỳ công nghệ nào, AI không phải là cây đũa thần. Việc ứng dụng AI trong hoạt động IR cũng đi kèm với những rủi ro cần được cân nhắc kỹ lưỡng.
Đầu tiên là rủi ro về bảo mật thông tin. Trên bình diện chung, việc ứng dụng AI hiện tại mang tính cá nhân và tự phát, thiếu định hướng từ doanh nghiệp. Trong khi đó, hoạt động IR lại liên quan trực tiếp đến những thông tin nhạy cảm như dữ liệu tài chính, chiến lược phát triển, thông tin nội bộ chưa công bố. Một chatbot AI trả lời sai câu hỏi về kết quả tài chính chưa công bố, hoặc lưu trữ nhầm thông tin ở nền tảng không an toàn, có thể khiến doanh nghiệp đối mặt hậu quả pháp lý nghiêm trọng, làm ảnh hưởng uy tín trên thị trường. Hơn nữa, các nền tảng AI phổ biến hiện nay vẫn thường được lưu trữ trên máy chủ nước ngoài, do đó, tiềm ẩn nguy cơ rò rỉ dữ liệu mà doanh nghiệp khó lòng kiểm soát.
Thứ hai, sự thiếu tin cậy trong thông tin là một rủi ro đáng lưu tâm. Ở giai đoạn phát triển hiện nay, trong quá trình ứng dụng AI, người sử dụng sẽ không ít lần phải nhận về câu trả lời thiếu tính chính xác và cả những thông tin bịa đặt [6]. Do đó, các nhân sự IR cần thiết phải giữ thái độ thận trọng và luôn kiểm tra lại các kết quả đầu ra.
Cuối cùng, một rủi ro cần lưu ý chính là “thiếu cái tôi riêng”. Một chuyên viên IR giỏi không chỉ cung cấp thông tin, mà phải kể được câu chuyện của doanh nghiệp, thể hiện triết lý, tầm nhìn và bản sắc văn hóa mà máy móc không thể truyền tải. Đây là địa phận bắt buộc phải có sự hiện diện của con người. Hãy nhớ rằng: AI tuy tuyệt vời, nhưng bạn vẫn là người kể chuyện tốt nhất về doanh nghiệp của mình.
Theo quan điểm hiện nay của người viết, AI sẽ hiệu quả khi giao tiếp với nhà đầu tư cá nhân – những người thường cần thông tin cơ bản, dễ hiểu và nhanh chóng. Trong khi đó, với các nhà đầu tư tổ chức – vốn yêu cầu phân tích chuyên sâu, khả năng phản hồi linh hoạt và đặt câu hỏi đa chiều – AI vẫn chưa đủ khả năng đáp ứng. Trường hợp sử dụng AI giao tiếp trực tiếp với nhà đầu tư tổ chức, nếu không được giám sát chặt chẽ, sẽ dễ dẫn đến tình huống hiểu nhầm, bị đánh giá về tính chuyên nghiệp và thậm chí là rủi ro pháp lý.
Như vậy, thay vì kỳ vọng AI sẽ thay thế toàn bộ hoạt động IR, các doanh nghiệp nên xem AI như công cụ hỗ trợ – giúp tự động hóa các tác vụ thường nhật, giải phóng thời gian cho đội ngũ IR để tập trung vào các công việc mang nhiều tính chiến lược và sáng tạo hơn.
Việc ứng dụng AI cũng đòi hỏi một kế hoạch bài bản, bao gồm các bước như: Lựa chọn công cụ phù hợp, đào tạo đội ngũ, thiết lập quy trình kiểm soát nội dung đầu ra, đảm bảo tuân thủ các quy định pháp lý và bảo mật. Các công ty cần ban hành những quy định và triển khai các khóa đào tạo nội bộ để toàn bộ nhân sự nói chung và bộ phận IR nói riêng xây dựng được nhận thức đúng đắn trong quá trình ứng dụng công nghệ mới.
Nếu làm tốt, AI sẽ là một đồng đội đáng tin cậy, có thể giúp các doanh nghiệp niêm yết Việt Nam bắt kịp xu thế toàn cầu, cũng như nâng cao hình ảnh chuyên nghiệp, tăng cường tính minh bạch và khả năng kết nối với nhà đầu tư trong nước lẫn quốc tế.
Trong kỷ nguyên số, nhà đầu tư ngày càng khắt khe và yêu cầu tính tiện lợi về mặt thời gian. Một hệ thống IR hiện đại đi kèm với sự hỗ trợ từ AI sẽ tạo nên lợi thế cạnh tranh mạnh mẽ trong hành trình xây dựng niềm tin nhà đầu tư và phát triển bền vững.
Trưởng Bộ phận Phát triển kinh doanh – Công ty TNHH Quản lý Quỹ KIM Việt Nam
[1] AI agent của cá nhân tác giả
[2] AI giúp thiết kế slide https://chat.z.ai/
[3] https://vnexpress.net/microsoft-ty-le-dung-ai-lam-viec-o-viet-nam-cao-hon-the-gioi-4749833.html
[4] https://www.nasdaq.com/solutions/ir-intelligence/resources/trends/global-issuer-pulse/2025
[5] Sustainable Finance Disclosure Regulation
[6] Ảo giác và tác động của chúng phụ thuộc vào loại hệ thống AI. Với các mô hình ngôn ngữ lớn – công nghệ nền tảng của các chatbot AI – ảo giác là những thông tin nghe có vẻ thuyết phục nhưng thực chất lại sai, bịa đặt hoặc không liên quan. Một chatbot AI có thể tạo ra một trích dẫn từ một bài báo khoa học không tồn tại, hoặc cung cấp một sự kiện lịch sử hoàn toàn sai, nhưng vẫn khiến người nghe cảm thấy đáng tin. Các kỹ sư xây dựng hệ thống AI bằng cách thu thập một lượng dữ liệu khổng lồ và đưa vào một hệ thống tính toán có khả năng phát hiện các mẫu trong dữ liệu đó. Hệ thống sẽ phát triển các phương pháp để trả lời câu hỏi hoặc thực hiện nhiệm vụ dựa trên các mẫu đã học.
Nếu bạn cung cấp cho hệ thống AI 1,000 bức ảnh của các giống chó khác nhau, kèm theo nhãn tên tương ứng, hệ thống sẽ sớm học được cách phân biệt giữa một chú chó Poodle và một chú chó Golden Retriever. Tuy nhiên, nếu bạn cho AI xem một bức ảnh bánh Muffin việt quất – như các nhà nghiên cứu học máy đã từng minh họa – nó có thể sẽ nói rằng đó là… một chú chó Chihuahua.
https://theconversation.com/what-are-ai-hallucinations-why-ais-sometimes-make-things-up-242896
– 10:00 21/08/2025
