Giám đốc NASA Jared Isaacman ngày 24.3 tuyên bố NASA tái cam kết đưa các phi hành gia Mỹ trở lại mặt trăng trước khi nhiệm kỳ của Tổng thống Mỹ Donald Trump kết thúc, xây dựng căn cứ trên bề mặt mặt trăng và thực hiện những việc cần thiết khác để đảm bảo vai trò lãnh đạo của Mỹ trong không gian. Tuyên bố được đưa ra trong một sự kiện tại trụ sở NASA (thủ đô Washington D.C), với sự tham dự của nhiều nghị sĩ và đại diện từ hơn 35 quốc gia, theo Đài ABC.
Dồn nguồn lực cho căn cứ mặt trăng
Tại sự kiện trên, ông Isaacman nhận định Mỹ đang trong cuộc chạy đua vũ trụ với Trung Quốc khi Bắc Kinh đang tiến gần hơn đến kế hoạch đổ bộ lên mặt trăng vào năm 2030. “Thời gian đang trôi trong cuộc cạnh tranh giữa các cường quốc, và thành công hay thất bại sẽ được đo bằng tháng chứ không phải bằng năm”, lãnh đạo NASA nhấn mạnh.

Ảnh mô phỏng căn cứ NASA sẽ xây trên mặt trăng
Ảnh: NASA
Các sứ mệnh Artemis IV và Artemis V của NASA dự kiến đưa các phi hành gia Mỹ lên mặt trăng đã được lên kế hoạch phóng vào năm 2028, mốc thời gian mà ông Isaacman cho rằng rất quan trọng để vượt lên trước Trung Quốc. “Họ có thể đến sớm, và lịch sử gần đây cho thấy chúng tôi có thể đến muộn. Nhưng lần này, mục tiêu không phải là cờ và dấu chân. Lần này, mục tiêu là ở lại”, ông Isaacman tuyên bố. Ông cho biết thêm sau Artemis V, NASA hy vọng sẽ luân phiên 6 tháng một lần đưa phi hành gia lên mặt trăng và dần dần xây dựng một căn cứ để con người có thể sinh sống và làm việc lâu dài.
Để đạt được mục tiêu, Giám đốc chương trình Căn cứ mặt trăng NASA Carlos Garcia-Galan thông báo cơ quan này sẽ từ bỏ dự án xây trạm không gian Gateway để bay quanh mặt trăng, và tập trung vào việc xây dựng căn cứ. Các hệ thống và phần cứng từ chương trình Gateway sẽ được tái sử dụng để đẩy nhanh tiến độ xây dựng căn cứ mới. “Chúng tôi sẽ đầu tư khoảng 20 tỉ USD trong 7 năm tới và xây dựng căn cứ thông qua hàng chục nhiệm vụ, hợp tác với các đối tác thương mại và quốc tế, hướng tới một kế hoạch có chủ đích và khả thi”, Giám đốc Isaacman nhấn mạnh.

Tên lửa đẩy SLS và tàu vũ trụ Orion thuộc chương trình Artemis của NASA trên bệ phóng 39B tại Trung tâm Vũ trụ Kennedy ở bang Florida (Mỹ) ngày 24.3
Ảnh: AFP
Đưa điện hạt nhân vào không gian
Cùng với kế hoạch xây dựng căn cứ mặt trăng, NASA cũng đã vạch kế hoạch phát triển hệ thống điện hạt nhân để sử dụng trên mặt trăng và sao Hỏa nhằm giữ ấm cho các phi hành gia, nơi ở và các thiết bị khác, đồng thời cung cấp điện năng cần thiết cho nghiên cứu, xây dựng và hoạt động hằng ngày. Theo đó, NASA sẽ phóng Space Reactor-1(SR-1), tàu vũ trụ liên hành tinh chạy bằng năng lượng hạt nhân đầu tiên, lên sao Hỏa trước cuối năm 2028. SR-1 sẽ cung cấp năng lượng cho hệ thống đẩy điện hạt nhân để đưa 3 trực thăng nhỏ được thả xuống bầu khí quyển loãng của sao Hỏa. Những trực thăng này sẽ bay xung quanh và nghiên cứu một khu vực hạ cánh tiềm năng cho các phi hành gia tương lai. SR-1 sẽ là lò phản ứng đầu tiên trong một loạt công nghệ điện hạt nhân mới mà NASA dự định triển khai trên mặt trăng trong vài năm tới, theo Đài CBS News.
Sửa xong bãi phóng Baikonour, Nga lại phóng tàu vũ trụ
Gần hơn, NASA cam kết tiếp tục nỗ lực khuyến khích phát triển các trạm vũ trụ thương mại để giữ phi hành gia và nhà nghiên cứu người Mỹ trên quỹ đạo trái đất tầm thấp sau khi Trạm Không gian quốc tế (ISS) ngừng hoạt động vào năm 2030. Trong hơn 2 thập niên qua, ISS đóng vai trò là phòng thí nghiệm quỹ đạo đẳng cấp, cho phép thực hiện hơn 4.000 cuộc nghiên cứu, hỗ trợ hơn 5.000 nhà nghiên cứu và đón tiếp khách tham quan từ 26 quốc gia. “Việc thiết kế, phát triển và xây dựng trạm vũ trụ đòi hỏi 37 chuyến bay của tàu con thoi, 160 chuyến đổ bộ ngoài không gian, 2 thập niên và hơn 100 tỉ USD. Phòng thí nghiệm quỹ đạo này không thể hoạt động mãi mãi”, NASA nhấn mạnh.
Dự án tàu đổ bộ mặt trăng chậm tiến độ ?
Hai công ty SpaceX và Blue Origin đều đang chạy đua để phát triển tàu đổ bộ mặt trăng cho chương trình Artemis của NASA. Cả hai đã đặt mục tiêu đưa phi hành gia lên mặt trăng vào năm 2028, nhưng đang bị chậm tiến độ, theo Reuters.
Giới lãnh đạo NASA hôm 24.3 hầu như không đề cập kế hoạch đẩy nhanh tiến độ phát triển tàu đổ bộ của SpaceX và Blue Origin để đáp ứng thời hạn 2028. Trong khi đó, quyền Phó giám đốc NASA Lori Glaze nói 2 công ty này muốn kết nối với tàu vũ trụ Orion thuộc chương trình Artemis ở một quỹ đạo khác giữa trái đất và mặt trăng so với kế hoạch ban đầu, trước khi đưa phi hành gia đặt chân lên bề mặt mặt trăng.