Hoán cải ô tô tải pickup thành xe con: Cục Đăng kiểm nói gì?

Những ngày gần đây, trên các diễn đàn, hội nhóm nổ ra tranh luận xoay quanh câu chuyện phân loại xe bán tải. Việc phần lớn các mẫu xe bán tải phổ biến trên thị trường thuộc nhóm “ô tô tải pickup” (xe tải) thay vì “ô tô con pickup” (xe con) theo Thông tư 53/2024/TT-BGTVT (Thông tư 53) đã phần nào ảnh hưởng trực tiếp tới quyền lợi lưu thông của chủ xe, nhất khi di chuyển vào nội đô các thành phố lớn trong khung giờ cao điểm.

Trước áp lực bị hạn chế di chuyển, trên các diễn đàn và hội nhóm mạng xã hội, một số người dùng đã bày tỏ thắc mắc rằng, liệu có thể hoán cải, chuyển đổi xe bán tải từ ô tô tải thành ô tô con để lưu thông thoải mái hơn?

Không có khái niệm “xe bán tải”

Thực tế theo quy định hiện hành, Giấy chứng nhận chất lượng an toàn kỹ thuật và bảo vệ môi trường (GCN) hoàn toàn không có khái niệm “xe bán tải”. Cơ quan đăng kiểm chỉ ghi rõ loại phương tiện là “ô tô tải pickup” hoặc “ô tô con pickup” dựa trên các tiêu chí kỹ thuật cụ thể.

Sự mặc định của người dùng đến từ thói quen gọi tên dòng xe, trong khi Thông tư 53 đã phân định rất rõ ràng về loại xe này.

Cụ thể, Thông tư 53 quy định ô tô con pickup thuộc nhóm xe chở người đến 8 chỗ ngồi, không kể người lái (mục 2, phụ lục I). Trong khi đó, ô tô tải pickup thuộc loại ô tô tải thông dụng (được quy định tại mục 3, 4 phụ lục IV), với đặc thù chính là phục vụ vận chuyển hàng hóa. Chính vì thuộc hai nhóm phương tiện có công năng nên nghĩa vụ đóng thuế, chi phí lăn bánh cũng khác nhau.

Có được chuyển đổi “ô tô tải” thành “ô tô con”?

Giải đáp trực tiếp thắc mắc về việc hoán cải phương tiện tại buổi tọa đàm chiều 24.3, ông Nguyễn Tô An – Cục phó Cục Đăng kiểm Việt Nam, khẳng định: “Ô tô con pickup thuộc nhóm ô tô chở người, còn ô tô tải pickup thuộc nhóm ô tô chở hàng, vì vậy không được phép chuyển đổi giữa hai loại xe này”.

Theo đó, mỗi mẫu xe khi đưa ra thị trường đã được thử nghiệm và cấp chứng nhận dựa trên kết cấu nguyên bản của nhà sản xuất. Việc thay đổi loại hình phương tiện không chỉ làm sai lệch bản chất kỹ thuật mà còn gây mất công bằng trong chính sách thuế giữa các dòng xe.

Về pháp lý, luật Trật tự, an toàn giao thông đường bộ 2024 (có hiệu lực từ 1.1.2025) đã siết chặt quản lý đối với hành vi này.

Cụ thể, tại khoản 10, điều 9 của luật trên quy định nghiêm cấm hành vi: “Cải tạo xe ô tô loại khác thành xe ô tô chở người, trừ cải tạo thành xe ô tô chở người phục vụ mục đích quốc phòng, an ninh”. Điều này đồng nghĩa với việc mọi hành vi hoán cải xe từ ô tô tải pickup (chở hàng) sang ô tô con pickup (chở người) là hành vi vi phạm pháp luật.

Những chủ xe cố tình thay đổi kết cấu hoặc thực hiện hoán cải trái phép bị xử phạt theo Nghị định 168/2024/NĐ-CP (Nghị định 168). Căn cứ điểm b, khoản 17, điều 30, Nghị định 168, chủ phương tiện thực hiện hành vi cải tạo xe ô tô loại khác thành xe ô tô chở người bị áp dụng biện pháp xử phạt là tịch thu phương tiện.

Có thể thấy, việc hoán cải, chuyển đổi xe bán tải thuộc nhóm ô tô tải pickup sang xe con là điều bất khả thi. Người tiêu dùng cần xác định rõ nhu cầu sử dụng và tìm hiểu kỹ thông tin trước khi mua xe để tránh những rắc rối pháp lý về sau.