Nhu cầu vàng Việt Nam thấp nhất khu vực
Báo cáo Xu hướng nhu cầu vàng quý I/2026 của Hội đồng Vàng Thế giới (WGC) cho thấy, tổng nhu cầu vàng toàn cầu (bao gồm cả giao dịch trên thị trường phi tập trung – OTC) đạt 1.231 tấn, tăng 2% so với cùng kỳ năm trước. Tuy nhiên, điểm đáng chú ý là giá trị nhu cầu đã tăng vọt 74%, lên mức kỷ lục 193 tỷ USD, nhờ mặt bằng giá vàng duy trì ở mức cao.
Ông Shaokai Fan, Giám đốc khu vực châu Á – Thái Bình Dương (không bao gồm Trung Quốc) kiêm Giám đốc Ngân hàng Trung ương toàn cầu tại WGC, nhận định, yếu tố địa chính trị sẽ tiếp tục là động lực chính thúc đẩy nhu cầu vàng trong năm 2026 và các năm tiếp theo. Điều này góp phần duy trì xu hướng mua ròng của các ngân hàng trung ương, dòng vốn chảy mạnh vào các quỹ ETF vàng và nhu cầu tích trữ vàng vật chất như vàng miếng, vàng xu.
Theo ông Shaokai Fan, giá vàng cao có thể tiếp tục gây áp lực lên nhu cầu vàng trang sức, dù sức mua của phân khúc này vẫn được kỳ vọng duy trì ổn định.
Trên phạm vi toàn cầu, nhu cầu vàng miếng và vàng xu tăng mạnh 42% so với cùng kỳ, đạt 474 tấn, khi nhà đầu tư cá nhân bị thu hút bởi đà tăng giá và vai trò “trú ẩn an toàn” của kim loại quý này.
Đáng chú ý, Trung Quốc ghi nhận mức tăng tới 67%, đạt 207 tấn – mức cao nhất từ trước đến nay, vượt xa kỷ lục cũ 155 tấn thiết lập từ quý II/2013. Các thị trường lớn khác tại châu Á như Ấn Độ, Hàn Quốc, Nhật Bản cũng ghi nhận xu hướng gia tăng tích trữ vàng vật chất, góp phần làm thay đổi cấu trúc nhu cầu toàn cầu.
Tại Mỹ và châu Âu, nhu cầu vàng miếng và vàng xu cũng lần lượt tăng 14% và 50%, cho thấy sức hút lan rộng của vàng trong bối cảnh bất ổn.
Ở khu vực ASEAN, quý I ghi nhận hoạt động đầu tư vàng sôi động. Indonesia có nhu cầu tăng gấp đôi so với quý trước, đạt 23,6 tấn; Thái Lan đạt 10 tấn – mức cao nhất trong quý I kể từ năm 2019.
Ngược lại, Việt Nam ghi nhận mức giảm mạnh nhất khu vực, giảm 24% so với cùng kỳ xuống còn 9 tấn, dù vẫn tăng 31% so với quý cuối năm ngoái. Tổng nhu cầu vàng ở mức tương đối thấp phản ánh tác động của giá vàng cao kỷ lục.
Theo WGC, giá vàng cao kỷ lục cùng với nguồn cung trong nước hạn chế đã đẩy chênh lệch giá nội địa lên cao. Điều này thúc đẩy xu hướng chuyển sang đầu tư vàng nhẫn trơn.
Nhu cầu đầu tư thông qua các quỹ ETF vàng tiếp tục tích cực trong quý I, khi lượng nắm giữ tăng thêm 62 tấn. Động lực chính đến từ các quỹ tại châu Á khi mua ròng tới 84 tấn. Tuy nhiên, áp lực rút vốn trong tháng 3, chủ yếu tại thị trường Mỹ, phần nào kìm hãm đà tăng của thị trường trong giai đoạn đầu năm.
Trong khi đó, các ngân hàng trung ương tiếp tục đóng vai trò trụ cột khi mua ròng 244 tấn vàng trong quý, vượt cả quý trước và mức trung bình 5 năm. Dù một số tổ chức như Ngân hàng Trung ương Thổ Nhĩ Kỳ, Nga hay Quỹ Dầu mỏ Nhà nước Azerbaijan tăng cường bán ra, nhưng xu hướng chung vẫn là tích lũy vàng dự trữ.
Diễn biến này một lần nữa khẳng định vai trò đặc biệt của vàng như một tài sản dự trữ chiến lược, đặc biệt trong bối cảnh thị trường toàn cầu nhiều biến động.
Vàng trang sức lao dốc vì giá neo cao
Trái ngược với mảng đầu tư, nhu cầu vàng trang sức trong quý I giảm mạnh 23% so với cùng kỳ, xuống còn 300 tấn. Nguyên nhân chủ yếu do giá vàng duy trì ở mức cao, khiến người tiêu dùng thận trọng hơn.
Mức giảm ghi nhận tại hầu hết các thị trường lớn như Trung Quốc (giảm 32%), Ấn Độ (giảm 19%) và Trung Đông (giảm 23%). Tuy nhiên, xét về giá trị, nhu cầu vẫn tăng, cho thấy người tiêu dùng vẫn sẵn sàng chi tiền cho vàng bất chấp giá cao.
Đáng chú ý, một phần nhu cầu vàng trang sức đã chuyển sang vàng miếng và vàng xu, đặc biệt tại các thị trường như Trung Quốc, Ấn Độ, nơi vàng trang sức có thể được xem như một hình thức đầu tư thay thế.
Tại ASEAN, xu hướng chuyển sang các sản phẩm có hàm lượng vàng thấp hơn và mang tính đầu tư rõ nét hơn. Riêng tại Việt Nam, dù khối lượng tiêu thụ giảm, giá trị nhu cầu vàng trang sức vẫn đạt mức kỷ lục 472 triệu USD, tăng 28% so với quý trước, phần nào phản ánh nhu cầu chuyển sang vàng nhẫn trong bối cảnh nguồn cung vàng miếng hạn chế.
Tổng nguồn cung vàng trong quý I tăng 2% so với cùng kỳ năm trước, đạt 1.231 tấn. Sản lượng khai thác lập kỷ lục mới cho quý đầu năm, trong khi nguồn vàng tái chế chỉ tăng nhẹ 5% dù giá cao.
Điều này cho thấy phản ứng từ phía nguồn cung vẫn khá hạn chế, góp phần làm gia tăng áp lực thắt chặt cung – cầu trên thị trường.
Bà Louise Street, chuyên gia phân tích cấp cao tại WGC, cho biết, giá vàng trong năm 2026 biến động mạnh, từng lập đỉnh trên 5.400 USD/ounce vào tháng 1 trước khi điều chỉnh. Tuy nhiên, sự kết hợp giữa rủi ro địa chính trị và đà tăng giá đã thúc đẩy nhu cầu đầu tư, nhất là tại châu Á.
Theo bà, thời gian tới, phần bù rủi ro địa chính trị sẽ tiếp tục hỗ trợ nhu cầu vàng, dù môi trường lãi suất cao có thể tạo ra rào cản tại các thị trường phương Tây. Nhu cầu vàng trang sức được dự báo ổn định về giá trị, trong khi nguồn cung có thể tăng nhẹ nhưng vẫn đối mặt rủi ro, đặc biệt từ chi phí năng lượng.
