Bà Kaja Kallas, Đại diện cấp cao EU về chính sách đối ngoại, ngày 29.1 tuyên bố: “Bạo lực và đàn áp không thể không bị đáp trả”, đồng thời cáo buộc IRGC đóng vai trò trung tâm trong việc đàn áp các cuộc biểu tình tại Iran.
Tổng thống Iran Ebrahim Raisi (giữa) thăm căn cứ hải quân của IRGC tại Bandar Abbas, miền nam Iran
ẢNH: AFP
Theo EU, quyết định trên kéo theo các hệ quả pháp lý trực tiếp, bao gồm đóng băng tài sản và hình sự hóa mọi hình thức hỗ trợ tài chính hoặc vật chất cho IRGC. “Đây không chỉ là một động thái mang tính biểu tượng”, bà Hannah Neumann, Chủ tịch phái đoàn Nghị viện châu Âu về quan hệ với Iran, nhấn mạnh.
Cùng ngày, EU bổ sung 15 quan chức chính phủ Iran và 6 tổ chức vào danh sách trừng phạt vì liên quan “các vi phạm nhân quyền nghiêm trọng”, trong đó có Bộ trưởng Nội vụ Iran Eskandar Momeni, nhiều chỉ huy IRGC, sĩ quan cảnh sát cấp cao, cùng các thực thể bị cáo buộc tham gia kiểm duyệt internet và thao túng thông tin. Tổng cộng, EU hiện đã áp đặt trừng phạt đối với 247 cá nhân và 50 thực thể Iran, theo The Guardian.
Động thái của EU diễn ra trong bối cảnh căng thẳng khu vực gia tăng, sau khi Tổng thống Mỹ Donald Trump kêu gọi Tehran đàm phán về chương trình hạt nhân, đồng thời cảnh báo khả năng sử dụng biện pháp quân sự.
Axios cho biết Washington đang xúc tiến các cuộc tham vấn an ninh với Israel và Ả Rập Xê Út về Iran.
Phản ứng trước quyết định của EU, Ngoại trưởng Iran Abbas Araghchi gọi đây là “một sai lầm chiến lược lớn”, cáo buộc châu Âu “đổ thêm dầu vào lửa” trong lúc nhiều quốc gia đang tìm cách ngăn chặn nguy cơ xung đột lan rộng.
Các đồng minh chủ chốt từ chối cho Mỹ sử dụng không phận tấn công Iran
IRGC được thành lập sau Cách mạng Hồi giáo năm 1979, là lực lượng bán quân sự tinh nhuệ trung thành với Lãnh tụ tối cao Iran, có khoảng 150.000 quân và lực lượng lục quân, hải quân, không quân riêng. Tổ chức này đã bị Mỹ liệt vào danh sách khủng bố năm 2019, Canada năm 2024 và Úc năm 2025.
Quyết định của EU cũng làm gia tăng áp lực lên Anh – quốc gia chưa chính thức cấm IRGC, nhưng để ngỏ khả năng hành động như vậy trong thời gian tới.
Bộ Ngoại giao Anh cho rằng quyết định cấm vận chủ yếu mang tính biểu tượng do các biện pháp trừng phạt quốc tế sâu rộng đã được áp dụng từ lâu tại Iran và lo ngại động thái này có thể dẫn đến việc trục xuất các nhà ngoại giao Anh tại Tehran. Hiện IRGC đã bị đóng băng tài sản và chịu các biện pháp trừng phạt khác tại Anh.
