Cuộc đua lập sàn giao dịch tài sản số nóng lên

Cuộc đua thành lập sàn giao dịch tài sản mã hóa tại Việt Nam đang nóng lên khi hàng loạt doanh nghiệp (DN) lớn ráo riết chuẩn bị nguồn lực để đáp ứng điều kiện thí điểm theo Nghị quyết 05/2025 của Chính phủ. Mới nhất, Công ty CP Tài sản số Việt Nam chính thức gia nhập thị trường với vốn điều lệ 1.000 tỉ đồng.

Tăng tốc chuẩn bị

Đứng sau công ty này là Sun Group, một trong những tập đoàn đa ngành lớn của Việt Nam, nắm tới 64% vốn và giữ vai trò chi phối, kế đến là Công ty TNHH Dịch vụ công nghệ thông tin đổi mới nắm 35% và Công ty Chứng khoán Dầu khí (PSI) sở hữu 1%.

Đáng chú ý, Công ty CP Sàn giao dịch Tài sản mã hóa Việt Nam Thịnh Vượng (CAEX), thuộc hệ sinh thái tài chính của Ngân hàng VPBank, cũng đang ráo riết hoàn tất các bước cuối để nâng vốn lên 10.000 tỉ đồng, mức được xem là “tấm vé” quan trọng để tham gia thí điểm. Ông Nguyễn Hồng Trung, Chủ tịch HĐQT kiêm Tổng Giám đốc CAEX, cho biết DN đã chuẩn bị hạ tầng công nghệ, phát triển đội ngũ chuyên gia và xây dựng khung hợp tác quốc tế. “CAEX đề cao tính an toàn, bảo mật cũng như trải nghiệm mượt mà, đa dạng lựa chọn cho nhà đầu tư” – ông Trung chia sẻ.

Trong khi đó, Công ty CP Kinh doanh tiền mã hóa và tài sản mã hóa Vimexchange đã thiết lập vốn điều lệ 10.000 tỉ đồng ngay từ khi thành lập vào tháng 6-2025. DN này có sự hậu thuẫn từ hệ sinh thái Tập đoàn Dược phẩm Vimedimex (nắm 50% cổ phần), cùng sự tham gia của nhiều đơn vị liên quan.

Ở nhóm vốn 1.000 tỉ đồng, thị trường ghi nhận sự hiện diện của Sàn giao dịch tài sản mã hóa VIX (VIXEX) thuộc Chứng khoán VIX và Công ty CP Công nghệ số SSI (SSI Digital) thuộc Chứng khoán SSI. Hai DN này duy trì quy mô vốn thông qua các đợt bổ sung từ cổ đông, cho thấy sự chuẩn bị dài hạn.

Một cái tên gây chú ý khác là Công ty CP Sàn giao dịch tài sản mã hóa Lộc Phát Việt Nam (LPEX) vừa tăng vốn từ 6,8 tỉ đồng lên 360 tỉ đồng trong thời gian ngắn. DN này đặt trụ sở tại tòa nhà LPB, Hà Nội, trùng địa chỉ hội sở Ngân hàng LPBank.

Ngoài ra còn có Công ty CP Sàn giao dịch tài sản mã hóa HD (HDEX) thuộc hệ sinh thái Tập đoàn Sovico, có vốn điều lệ 300 tỉ đồng, với sự tham gia của Công ty Chứng khoán HD và các thành viên trong nhóm Galaxy; Công ty CP Sàn giao dịch tài sản mã hóa Techcom (TCEX) thuộc hệ sinh thái Ngân hàng Techcombank và Công ty Chứng khoán Kỹ Thương (TCBS) với số vốn 101 tỉ đồng; và Công ty CP Dịch vụ tài sản mã hóa Dolphinex với vốn 50 tỉ đồng… Dù có số vốn còn khiêm tốn, ông Ngô Hoàng Hà, Phó Tổng Giám đốc phụ trách tài chính TCBS, vẫn khá tự tin rằng TCEX đã chuẩn bị hệ thống, quy trình và làm việc với các đối tác công nghệ từ 6 tháng trước, bao gồm cả giải pháp định danh điện tử (KYC). “Do đó, TCEX đã sẵn sàng phục vụ khách hàng ngay khi được cấp phép” – ông Hà nói.

Trong khi đó, Công ty Chứng khoán Vietcap mới đây đã quyết định rút lui khỏi cuộc đua, do áp lực vốn lớn, chi phí vận hành, bảo mật và tuân thủ phòng chống rửa tiền (AML).

Cần khung pháp lý linh hoạt

Theo số liệu từ Chainalysis, dòng vốn tài sản mã hóa vào Việt Nam năm 2025 vượt 220 tỉ USD, tăng 55% so với năm trước, đưa Việt Nam đứng thứ ba trong khu vực. Con số này cho thấy mức độ tham gia ngày càng sâu của người dân và DN vào thị trường tài sản số.

Trong bối cảnh đó, anh Trương Thành Vinh, một nhà đầu tư tiền số lâu năm ở TP HCM, đang rất mong thị trường tài sản mã hóa Việt Nam sớm vận hành chính thức để anh và những nhà đầu tư có cơ hội giao dịch. Tuy nhiên, điều anh quan tâm là khả năng kết nối với các sàn quốc tế, bảo đảm giao dịch xuyên biên giới thông suốt. “Đặc thù thị trường tiền số vận hành 24/7 đòi hỏi hệ thống phải ổn định tuyệt đối. Trong giai đoạn đầu, chỉ một sự cố ngắn như gián đoạn khớp lệnh, nạp/rút tiền cũng có thể gây thiệt hại lớn cho nhà đầu tư, bao gồm mất cơ hội đầu tư hoặc cháy tài khoản, từ đó suy giảm niềm tin và họ sẽ quay lưng với dịch vụ trong nước” – anh Thành Vinh chia sẻ.

Trong khi đó, luật sư Đào Tiến Phong, Giám đốc điều hành hãng luật Investpush, cho rằng vấn đề lúc này không chỉ dừng lại ở việc đưa sàn giao dịch vào vận hành, mà quan trọng hơn là xây dựng một thị trường minh bạch, an toàn và phát triển bền vững. Theo ông, trong giai đoạn đầu cần có cơ chế hỗ trợ phù hợp để thu hút nhà đầu tư và DN tham gia, hạn chế dòng vốn chảy ra nước ngoài. Đồng thời, các tiêu chuẩn quản trị rủi ro như quy định niêm yết tài sản, lưu ký, quản lý thanh khoản và phòng chống rửa tiền cần được thiết lập theo thông lệ quốc tế.

Bên cạnh đó, khung pháp lý trong giai đoạn thử nghiệm cần bảo đảm tính linh hoạt để thích ứng với biến động nhanh của thị trường. Nếu duy trì cơ chế kiểm soát quá chặt trong thời gian dài, thanh khoản có thể suy giảm và khó thu hút dòng tiền mới. “Việt Nam nên khuyến khích phát triển các sản phẩm tài sản mã hóa do DN và đội ngũ công nghệ trong nước xây dựng, qua đó giảm phụ thuộc vào các dự án nước ngoài và hình thành hệ sinh thái mang dấu ấn nội địa” – luật sư Phong góp ý.

Ở góc độ DN, ông Phạm Phước Nguyên, Trưởng bộ phận phát triển kinh doanh Ninety Eight, kỳ vọng việc sớm vận hành sàn giao dịch tài sản số hợp pháp sẽ tạo nền tảng cho toàn bộ hệ sinh thái tài chính trong nước. Khi đó, các lĩnh vực liên quan như blockchain, ví điện tử, dịch vụ lưu ký và giải pháp fintech sẽ có điều kiện phát triển mạnh mẽ. Kinh nghiệm từ Hàn Quốc cho thấy sau khi các sàn giao dịch được cấp phép, thị trường nhanh chóng mở rộng với quy mô hàng tỉ USD. “Một chính sách quản lý ổn định và nhất quán là điều vô cùng quan trọng khi hình thành thị trường mới. Đây là yếu tố then chốt giúp nhà đầu tư và DN yên tâm tham gia giao dịch. Việc tăng cường đối thoại giữa cơ quan quản lý và các bên liên quan sẽ góp phần thúc đẩy sự phát triển không chỉ ở hoạt động giao dịch mà còn ở đổi mới sáng tạo và ứng dụng thực tiễn của công nghệ blockchain” – ông Phạm Phước Nguyên đề xuất.

Ở khía cạnh vận hành, một chuyên gia trong ngành nhận định thách thức lớn nhất là cân bằng giữa yêu cầu tuân thủ và trải nghiệm người dùng. Trong khi nhà đầu tư ưu tiên tốc độ và tính tức thời, các quy định pháp lý lại yêu cầu kiểm soát chặt chẽ, đặc biệt với phòng chống rửa tiền (AML). Vì vậy, bài toán đặt ra là tích hợp các lớp kiểm soát vào quy trình nạp – rút tiền một cách hiệu quả, vừa bảo đảm tuân thủ, vừa không làm gián đoạn giao dịch.

Một vấn đề khác là kiến trúc lưu ký tài sản. Nếu quy trình quá cứng nhắc, nhiều lớp phê duyệt thủ công sẽ làm mất đi lợi thế giao dịch liên tục 24/7. Do đó, việc ứng dụng công nghệ quản lý khóa hiện đại, vừa bảo đảm an toàn vừa tự động hóa quy trình, được xem là hướng đi cần thiết.