Mùi hôi thối này là chiến lược sinh tồn thông minh của hoa xác chết. Mọc trên nền rừng tối tăm, nơi các loài thụ phấn không nhiều, cây phụ thuộc vào ruồi mà nó thu hút bằng mùi hôi thối của sự phân hủy để mang phấn hoa.
Và, chính nó giữ kỷ lục về loài hoa (đơn) lớn nhất thế giới với cái tên Rafflesia arnoldii, một kỳ quan thực vật sống trong những ngóc ngách sâu nhất của rừng mưa nhiệt đới Sumatra và Borneo ở Indonesia.
Bông hoa nặng hơn 10 kg
Không giống như những cây cao hoặc cụm hoa khổng lồ, Rafflesia arnoldii tạo ra những bông hoa riêng lẻ lớn nhất trên trái đất, một bông hoa duy nhất có đường kính lên đến 1 mét và có thể nặng gần 11 kg.
ẢNH: FIERCE FLORA
Mặc dù có thể có những loài thực vật khác, như cây ráy khổng lồ hoặc cây cọ talipot, thoạt nhìn có vẻ lớn hơn, nhưng hoa của chúng thực chất được tạo thành từ nhiều bông hoa nhỏ. Ngược lại, Rafflesia arnoldii chỉ nở một bông hoa khổng lồ duy nhất, do đó nó xứng đáng với danh hiệu thực vật học đặc biệt này.
Quy mô đồ sộ của bông hoa thật ấn tượng, nhưng vẻ ngoài của nó cũng đáng nhớ không kém. Hoa có màu nâu đỏ, thường là màu nâu sẫm hoặc màu gạch đậm, và được bao phủ bởi những đốm nhạt màu như mụn cóc.
Những cánh hoa dày, mọng nước có kết cấu nhăn nheo, thường được so sánh với thịt sống hoặc thịt thối rữa, càng làm tăng thêm vẻ ngoài kỳ lạ. Khi nở hoàn toàn, bông hoa nằm sát mặt đất rừng, tạo nên một cảnh tượng ấn tượng và gần như siêu thực trong khu rừng mưa nhiệt đới rậm rạp.
ẢNH: TOI
Trái ngược với các loài thực vật có hoa khác, Rafflesia arnoldii không phát triển độc lập trong đất. Thay vào đó, nó dành toàn bộ cuộc đời của mình bên trong một loại dây leo thuộc chi Tetrastigma. Mối liên hệ mật thiết đó là lý do tại sao phạm vi phân bố của loài hoa này lại gắn bó chặt chẽ với dây leo và môi trường sống tán rừng của nó. Do phụ thuộc rất nhiều vào các thông số đặc thù của rừng mưa nhiệt đới, sự phân bố tự nhiên của loài cây này cũng mang tính cục bộ. Ngay cả trong môi trường sống phù hợp, nó cũng chỉ xuất hiện thỉnh thoảng, và số lượng cây ra hoa rất ít và không thể dự đoán được.
Điều đặc biệt về Rafflesia arnoldii là nó hầu như không giống một loài thực vật. Nó không có lá, thân hoặc rễ rõ ràng. Nó được gọi là loài ký sinh toàn phần – một loài thực vật tồn tại toàn thời gian trong trạng thái ký sinh, dựa vào cây dây leo chủ để lấy nước và chất dinh dưỡng.
Mùi hôi thối và cuộc đấu tranh sinh sản
Khi nụ hoa cuối cùng nở, nó nở một cách ngoạn mục và thỉnh thoảng phát ra tiếng rít nhẹ. Mặc dù thời gian phát triển khá dài, cần lưu ý rằng bông hoa nở hoàn toàn chỉ tồn tại trong vài ngày, khiến vẻ ngoài của nó chỉ thoáng qua. Nó cũng phát ra một mùi rất nồng và khó chịu trong khoảng thời gian ngắn ngủi ấy, thường được so sánh với mùi thịt thối rữa, đó là lý do tại sao nó thường được gọi là “hoa xác chết”.
ẢNH: TOI
Mùi khó chịu đóng một vai trò trong quá trình thụ phấn. Vì loài cây này mọc sâu trong rừng mưa và hiếm khi nở hoa, nên gặp khó khăn trong việc thu hút các loài thụ phấn. Để giải quyết vấn đề này, nó bắt chước mùi của chất hữu cơ đang phân hủy, thu hút ruồi và các loài côn trùng khác ăn xác chết. Những côn trùng này vô tình truyền phấn hoa giữa các bông hoa, cho phép quá trình thụ phấn diễn ra.
Quá trình sinh sản càng phức tạp hơn bởi thực tế là hoa của loài này đơn tính, nghĩa là mỗi bông hoa riêng lẻ hoặc là đực hoặc là cái. Để thụ phấn thành công, cả hoa đực và hoa cái phải nở cùng một lúc và đủ gần để côn trùng có thể di chuyển giữa chúng. Do sự hiếm hoi của quá trình ra hoa và sự phân bố rải rác của cây, việc sinh sản thành công là một sự kiện không thường xuyên.
ẢNH: TOI
Rafflesia arnoldii là loài hoa đơn lớn nhất thế giới, nhưng nghịch lý thay lại là một loài hiếm. Quần thể tự nhiên của nó nhỏ, chỉ sống trên một loại dây leo hẹp và phụ thuộc vào môi trường rừng, điều này khiến nó đặc biệt dễ bị tổn thương.
Tại Indonesia, loài hoa này có ý nghĩa quốc gia và được chính thức công nhận là một trong ba quốc hoa của đất nước, cùng với hoa nhài trắng và lan mặt trăng. Nó cũng được chỉ định là loài hoa quý hiếm theo sắc lệnh của tổng thống, nhấn mạnh tầm quan trọng về văn hóa và sinh thái của nó.
