Chủ tịch Fed Chicago Austan Goolsbee cho biết xung đột Mỹ–Iran hiện đang mang nhiều đặc điểm của một “cú sốc lạm phát”. Ông nói thêm rằng: “Cho đến hiện tại, đây vẫn chưa phải là một cú sốc theo hướng đình lạm”, tức tình huống vừa gây tổn hại đến thị trường lao động vừa đẩy lạm phát tăng cao, buộc Fed phải lựa chọn mục tiêu nào đang gặp rủi ro lớn hơn. Goolsbee đưa ra nhận định này trong cuộc gọi video với các nhà báo sau khi tham dự hội nghị của Milken Institute tại Los Angeles.
Những điểm nổi bật:
- Việc cải tổ khuôn khổ lạm phát của ngân hàng trung ương “không phải là vấn đề đơn giản”.
- Kevin Warsh có một số ý tưởng mới đáng để cân nhắc.
- Fed nên tận dụng tối đa mọi dữ liệu có thể, nhưng ông không tin tồn tại một “viên đạn bạc” để giải quyết vấn đề lạm phát.
- Ông cởi mở với những cách tiếp cận mới về lạm phát.
- Ông sẽ theo dõi nguy cơ nhu cầu “hạ nhiệt quá mức” nếu niềm tin tiêu dùng thấp dẫn tới chi tiêu tiêu dùng sụt giảm.
- Mỹ có thể đang tiến gần tới thời kỳ thiếu hụt lao động do dân số già hóa kết hợp với nhập cư hạn chế.
- Giá dầu duy trì ở mức cao càng lâu thì khả năng người dân bắt đầu đưa lạm phát cao vào kỳ vọng càng lớn, điều này sẽ là “cực kỳ đáng lo ngại” đối với Fed.
- Thị trường lao động hiện ổn định nhưng không thực sự mạnh; số lượng việc làm mới không còn là thước đo tốt để đánh giá độ “dư thừa” lao động ở thời điểm này.
- Qua các phát biểu công khai có thể thấy bên trong Fed tồn tại nhiều góc nhìn khác nhau về lộ trình lạm phát và bản chất của thị trường lao động.
- Dấu hiệu của lạm phát dai dẳng hơn có thể đến từ việc giá dịch vụ cốt lõi tăng liên tục, chi tiêu dựa trên hiệu ứng tài sản của nhóm hộ gia đình giàu có và mức tăng lương ở các ngành nghề liên quan đến đầu tư AI.
- Ông không bất ngờ khi thấy dấu hiệu đứt gãy chuỗi cung ứng xuất hiện do xung đột Mỹ–Iran kéo dài.
- Mọi lựa chọn chính sách luôn được đặt trên bàn và thế giới nên hiểu điều đó.
- Bất kỳ dấu hiệu nào cho thấy Mỹ đang đi sai hướng về lạm phát một cách kéo dài đều sẽ buộc Fed phải xem xét lại lộ trình chính sách tiền tệ phù hợp.
- Mức tăng năng suất lao động của Mỹ đã cho thấy độ bền nhất định, nhưng tác động đối với lãi suất phức tạp hơn nhiều.
- Thị trường lao động nhìn chung vẫn khá ổn định trong khi lạm phát đã cao hơn mục tiêu của Fed suốt 5 năm và tiến trình kiểm soát lạm phát hiện đã chững lại.
- Fed cần theo dõi các hành vi hiện tại đang dựa trên kỳ vọng về một “sự bùng nổ” trong tương lai, chẳng hạn như chi tiêu nhờ hiệu ứng tài sản hoặc tình trạng quá nóng tại các thị trường địa phương do đầu tư trung tâm dữ liệu.
Giải đáp về Fed
Chính sách tiền tệ tại Mỹ được điều hành bởi Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed). Fed có hai nhiệm vụ chính: duy trì ổn định giá cả và thúc đẩy việc làm tối đa. Công cụ chủ yếu để đạt các mục tiêu này là điều chỉnh lãi suất. Khi giá cả tăng quá nhanh và lạm phát vượt mục tiêu 2%, Fed sẽ nâng lãi suất, khiến chi phí vay tăng trên toàn nền kinh tế. Điều này thường hỗ trợ đồng USD vì Mỹ trở nên hấp dẫn hơn đối với nhà đầu tư quốc tế.
Fed tổ chức 8 cuộc họp chính sách mỗi năm, nơi Ủy ban Thị trường Mở Liên bang (FOMC) đánh giá điều kiện kinh tế và đưa ra quyết định chính sách tiền tệ. FOMC gồm 12 quan chức Fed: 7 thành viên Hội đồng Thống đốc, Chủ tịch Fed New York và 4 chủ tịch Fed khu vực khác luân phiên theo nhiệm kỳ một năm.
Trong các tình huống đặc biệt, Fed có thể sử dụng chính sách nới lỏng định lượng (QE). Đây là quá trình Fed bơm thanh khoản vào hệ thống tài chính bằng cách in thêm USD và mua trái phiếu chất lượng cao từ các tổ chức tài chính. QE thường làm suy yếu đồng USD.
Ngược lại, thắt chặt định lượng (QT) là quá trình Fed ngừng mua trái phiếu và không tái đầu tư số trái phiếu đáo hạn. QT thường có lợi cho giá trị của đồng USD.
