Chiến thuật tránh UAV Nga giúp Ukraine bảo toàn lực lượng chiến cơ F-16

Theo báo Euromaidan Press, tên lửa và các UAV của Nga là mối đe dọa thường xuyên khi các đội mặt đất của Không quân Ukraine tiếp nhiên liệu cho những chiếc F-16, loại tiêm kích siêu thanh có một động cơ và một chỗ ngồi. Một nhân viên bảo trì Ukraine cho biết, phi hành đoàn phải vội vã cho máy bay cất cánh trước khi loạt đạn pháo của Nga dội xuống. Người này mô tả công việc hàng đêm của mình như sau: “Chuẩn bị máy bay, đưa phi công vào trong hầm trú ẩn”. 

Theo lời một nhân viên bảo trì khác, do số nhân viên mặt đất, phụ tùng thay thế và vũ khí cho máy bay F-16 quá ít nên công việc “khá khó khăn và căng thẳng”. 

Mặc dù vậy, các đội hỗ trợ mặt đất chăm chỉ đã tích lũy được kinh nghiệm vô giá kể từ khi những chiếc F-16 đầu tiên được chuyển tới Ukraine vào tháng 8/2024. Không quân Ukraine đã để mất 4 chiếc máy bay loại này trong những tháng hoạt động đầu tiên, nhưng kể từ tháng 6 năm nay, họ không để mất một chiếc F-16 nào, ngay cả khi thêm nhiều chiến đấu cơ mới được chuyển tới. Ngoài ra, tốc độ xuất kích cũng tăng lên. 

Kiev cho biết, chiến đấu cơ F-16 sắp trở thành loại máy bay có số lượng lớn nhất trong biên chế của Không quân Ukraine, vượt cả các tiêm kích MiG-29 và Su-27. Tuy nhiên, F-16 chỉ là giải pháp tạm thời cho lực lượng không quân đang chịu thiệt hại nặng nề của Ukraine. Gần đây, Kiev đã ký một thỏa thuận mua 250 máy bay chiến đấu Saab JAS-39, còn gọi là Gripen của Thụy Điển.

Không phải vô cớ khi Ukraine muốn mua chiến đấu cơ Gripen. Để tránh các cuộc ném bom của Nga, vốn có thể xóa sổ khoảng 125 chiến đấu cơ còn sót lại, Không quân Ukraine đã chia các lữ đoàn không quân thành nhiều nhóm nhỏ. Các máy bay được xe tải chuyển tới các đường băng và thậm chí cả những đoạn đường cao tốc trên khắp miền trung và miền tây Ukraine.

Chiến đấu cơ Gripen phù hợp để cất cánh từ các đường băng ngắn và không bằng phẳng. Hai cửa hút gió của máy bay được đặt đủ cao ở trên thân máy bay để giảm thiểu nguy cơ hút phải các mảnh vỡ gây hư hại. Chiến đấu cơ F-16 có thể cất cánh từ cùng một đường băng, nhưng sẽ gặp rủi ro hơn do cửa hút gió nằm ở vị trí thấp.  

Video: Euromaidan Press

Theo các chuyên gia, việc phân tán các địa điểm xuất kích cũng tiềm ẩn nguy hiểm. Một vài nhân viên bảo trì Ukraine chịu trách nhiệm chuẩn bị sẵn sàng cho máy bay chiến đấu xuất kích, giúp chúng cất cánh càng nhanh càng tốt rồi vội vã trở về nơi ẩn nấp đề phòng trường hợp quân Nga phát hiện và tấn công bằng UAV hoặc tên lửa. Một nhân viên mặt đất Ukraine kể: “Có những tình huống nguy hiểm đã xảy ra. Đó là, ngay sau khi máy bay cất cánh, một quả đạn pháo của Nga vẫn bay qua đầu chúng tôi và một vụ nổ xảy ra cách nơi chúng tôi ẩn nấp chỉ khoảng 100m”. 

Hiện chưa rõ một đội hỗ trợ mặt đất có thể giúp bao nhiêu máy bay cất cánh cùng lúc từ một địa điểm. Tuy nhiên, theo một nhân viên của không quân Ukraine, một đội mặt đất đã hỗ trợ đủ số máy bay F-16 cất cánh để bắn 45 tên lửa trong một đêm. 

Chiến đấu cơ F-16 của Ukraine thường thực hiện các phi vụ phòng không, đánh chặn UAV và tên lửa hành trình của Nga với chỉ 6 tên lửa không đối không. Như vậy, từ một địa điểm sẽ có tới 9 chiếc F-16 cất cánh trong một đêm. Theo các nhà phân tích, đây là một thành tích ấn tượng đối với lực lượng không quân bị áp đảo về quân số và hỏa lực. 

Trong khi châu Âu và Mỹ đang cân nhắc nên gửi vũ khí gì cho Kiev, Ukraine đã tự phát triển các loại tên lửa và máy bay không người lái (UAV) nội địa để tấn công các mục tiêu Nga.

Tháp súng máy tự động từng được quân đội Ukraine sử dụng để đối phó với máy bay Nga sắp được triển khai để chống lại các máy bay không người lái (UAV) cỡ nhỏ mang theo chất nổ.

Văn phòng Ngân sách Quốc hội Mỹ (CBO) đã đánh giá khả năng tịch thu tài sản bị đóng băng của Nga, lên tới khoảng 2,5 tỷ USD trong giai đoạn 2026 – 2028 để hỗ trợ Ukraine.