Có điều gì đó gần như hài hước ở một ngân hàng trung ương đã dành cả năm để khẳng định rằng lãi suất cần phải giảm, để rồi giờ đây lại phải đối mặt với tình trạng lạm phát đang đi sai hướng. Ngân hàng Trung ương New Zealand (RBNZ) đã cắt giảm lãi suất tiền mặt chính thức (OCR) từ đỉnh 5.5% xuống chỉ còn 2.25% vào cuối năm ngoái — chu kỳ nới lỏng mạnh tay nhất trong nhóm các nền kinh tế phát triển. Vào thứ Tư lúc 02:00 GMT, ngân hàng này được kỳ vọng sẽ giữ nguyên lãi suất lần thứ ba liên tiếp và rất có thể tiếp tục nói về việc “nhìn xuyên qua” áp lực giá ngắn hạn. Vấn đề là diễn biến thị trường, dữ liệu kinh tế và ngày càng nhiều dự báo của chính ngân hàng này không còn đồng tình rằng những áp lực đó sẽ sớm biến mất.
Chu kỳ nới lỏng vẫn tiếp tục gây tác động
Sự thật khó chịu đối với RBNZ là chính sách tiền tệ thường có độ trễ khoảng 12 đến 18 tháng, nghĩa là các đợt cắt giảm sâu trong giai đoạn 2024–2025 chỉ mới bắt đầu tác động đến hoạt động kinh tế và giá cả. Lạm phát CPI đã chạm mức 3.1% theo năm trong quý cuối năm ngoái, vượt khỏi phạm vi mục tiêu 1%-3%, và dự báo của chính RBNZ hiện cho thấy lạm phát tổng thể có thể tiến gần 4% vào giữa năm nay. Đây không phải sai số nhỏ; đây là một ngân hàng trung ương đã nới lỏng chính sách ngay giữa lúc lạm phát còn là vấn đề và giờ đang hy vọng vấn đề đó sẽ tự biến mất. Trung Đông càng khiến mọi thứ tệ hơn. Giá dầu thô tăng mạnh do xung đột Mỹ – Iran đã tiếp tục đẩy lạm phát nhập khẩu lên cao, và thống đốc ngân hàng đã cố tình giữ khả năng tăng lãi suất trên bàn thay vì loại bỏ nó.
Thị trường không còn tin vào câu chuyện cắt giảm lãi suất
Để thấy câu chuyện đã thay đổi nhiều đến mức nào, chỉ cần nhìn vào thị trường lãi suất hiện tại. Sáu tháng trước, tranh luận còn xoay quanh việc OCR sẽ giảm thêm bao nhiêu. Còn hiện tại, đường cong hoán đổi lãi suất đang nghiêng về khả năng tăng lãi suất trước cuối năm, khi các nhà kinh tế ngân hàng liên tục kéo dự báo thời điểm bắt đầu thắt chặt lên sớm hơn vào cuối năm 2026 và dự kiến lãi suất cuối chu kỳ sẽ quay lại quanh mức 3%. Lợi suất thị trường kỳ hạn trên 12 tháng đã tăng theo sự điều chỉnh này, và nhiều tổ chức cho vay đã nâng lãi suất thế chấp mà không chờ RBNZ hành động. Giữ nguyên lãi suất trong cuộc họp thứ Tư là kịch bản cơ sở, nhưng nếu đi kèm với việc nâng dự báo lạm phát và không cam kết nới lỏng thêm, thì về bản chất đó là một “hawkish hold” — giữ nguyên lãi suất nhưng mang quan điểm diều hâu. Đây là kịch bản mà đồng Kiwi dường như vẫn chưa chuẩn bị đầy đủ.
Vì sao các dự báo quan trọng hơn cả quyết định lãi suất
Đây là cuộc họp công bố đầy đủ Báo cáo Chính sách Tiền tệ (MPS), chứ không phải đánh giá tạm thời, đồng nghĩa sẽ có các dự báo mới và buổi họp báo lúc 03:00 GMT. Lộ trình OCR được ẩn trong các dự báo này sẽ ảnh hưởng đến đồng Kiwi nhiều hơn con số lãi suất giữ nguyên. Nếu ngân hàng nâng dự báo lạm phát và cảnh báo khả năng thắt chặt mạnh tay nếu hiệu ứng lạm phát vòng hai xuất hiện, điều đó sẽ là “nhiên liệu tên lửa” cho đồng tiền này. Ngược lại, nếu họ tiếp tục nhấn mạnh rằng lạm phát chỉ mang tính tạm thời và phát tín hiệu kiên nhẫn, đồng Kiwi có thể suy yếu vì thất vọng. Làm mọi thứ thêm phức tạp, ngân sách chính phủ sẽ được công bố vào thứ Năm, nên giới giao dịch sẽ đánh giá quyết định lãi suất và chính sách tài khóa cùng lúc thay vì tách biệt.
Hiện tại, đồng Kiwi đang giao dịch quanh mức 0.5850 sau khi giảm dần trong phiên đêm và ổn định ngay trên vùng 0.5830 trên biểu đồ trong ngày. Trên khung ngày, giá đã rơi xuống dưới cụm EMA 50 ngày và EMA 200 ngày nằm quanh vùng 0.5850–0.5900 — khu vực đã chặn mọi đợt tăng trong năm nay. Một tuyên bố thực sự mang tính diều hâu có thể mở đường cho đà tăng hướng tới mốc 0.5900, với 0.5950 là mục tiêu xa hơn nếu giọng điệu thắt chặt đủ rõ ràng. Ngược lại, một quyết định giữ nguyên lãi suất mang tính ôn hòa hoặc thiếu cam kết có thể kéo NZD/USD trở lại vùng 0.5800, và nếu phá vỡ vùng này sẽ mở ra khả năng giảm về 0.5750. Xu hướng trước sự kiện hiện trung lập nhưng nghiêng nhẹ về tăng giá, đơn giản vì từ thời điểm này RBNZ có nhiều khả năng gây bất ngờ theo hướng diều hâu hơn là ôn hòa. Câu hỏi lớn hơn là RBNZ còn có thể tiếp tục gọi lạm phát hiện tại là “tạm thời” trong bao lâu trước khi thị trường buộc họ phải hành động.
Biểu đồ NZD/USD khung 15 phút
Các câu hỏi thường gặp về Đô la New Zealand
Đô la New Zealand (NZD), còn được gọi là Kiwi, là một trong những đồng tiền được giao dịch phổ biến trên thị trường. Giá trị của nó phần lớn được quyết định bởi sức khỏe nền kinh tế New Zealand và chính sách của ngân hàng trung ương nước này. Tuy nhiên, cũng có một số yếu tố đặc thù ảnh hưởng đến NZD. Hiệu suất của nền kinh tế Trung Quốc thường tác động mạnh đến đồng Kiwi vì Trung Quốc là đối tác thương mại lớn nhất của New Zealand. Tin xấu từ kinh tế Trung Quốc thường đồng nghĩa với việc xuất khẩu của New Zealand sang nước này giảm, gây ảnh hưởng tiêu cực đến nền kinh tế và đồng tiền. Một yếu tố khác ảnh hưởng tới NZD là giá sữa, bởi ngành sữa là mặt hàng xuất khẩu chủ lực của New Zealand. Giá sữa cao giúp tăng thu nhập xuất khẩu, hỗ trợ tích cực cho nền kinh tế và từ đó hỗ trợ NZD.
Ngân hàng Trung ương New Zealand (RBNZ) đặt mục tiêu đạt và duy trì lạm phát trong khoảng từ 1% đến 3% trong trung hạn, với trọng tâm giữ gần mức trung bình 2%. Để làm được điều đó, ngân hàng sẽ thiết lập mức lãi suất phù hợp. Khi lạm phát quá cao, RBNZ sẽ tăng lãi suất để làm chậm nền kinh tế, đồng thời động thái này cũng khiến lợi suất trái phiếu tăng lên, làm New Zealand hấp dẫn hơn đối với các nhà đầu tư và qua đó hỗ trợ NZD tăng giá. Ngược lại, lãi suất thấp thường khiến NZD suy yếu. Cái gọi là chênh lệch lãi suất — tức mức lãi suất của New Zealand so với lãi suất do Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) đặt ra hoặc được kỳ vọng trong tương lai — cũng đóng vai trò quan trọng trong biến động của cặp NZD/USD.
Các dữ liệu kinh tế vĩ mô công bố tại New Zealand là yếu tố then chốt để đánh giá tình trạng nền kinh tế và có thể tác động đến định giá của đồng NZD. Một nền kinh tế mạnh, với tăng trưởng cao, thất nghiệp thấp và niềm tin tiêu dùng cao, là điều tích cực cho NZD. Tăng trưởng kinh tế mạnh sẽ thu hút đầu tư nước ngoài và có thể khiến RBNZ tăng lãi suất nếu sức mạnh kinh tế đi kèm với lạm phát cao. Ngược lại, nếu dữ liệu kinh tế yếu, NZD có khả năng mất giá.
Đồng Đô la New Zealand (NZD) có xu hướng mạnh lên trong giai đoạn “risk-on” — khi nhà đầu tư cho rằng rủi ro thị trường thấp và lạc quan về tăng trưởng kinh tế. Điều này thường dẫn tới triển vọng tích cực hơn cho hàng hóa và các đồng tiền hàng hóa như Kiwi. Ngược lại, NZD thường suy yếu trong giai đoạn thị trường biến động mạnh hoặc bất ổn kinh tế, khi nhà đầu tư có xu hướng bán các tài sản rủi ro cao và chuyển sang các tài sản trú ẩn an toàn ổn định hơn.
