Đồng Nai mở ra không gian phát triển mới

Tại lễ công bố, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm thay mặt lãnh đạo Đảng và Nhà nước đã trao tặng Huân chương Lao động hạng nhất cho Đảng bộ, chính quyền Đồng Nai.

Phát biểu chỉ đạo, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm nói: “Hôm nay Đồng Nai trở thành TP trực thuộc trung ương đánh dấu bước ngoặt mới trong quá trình phát triển, mở ra không gian phát triển mới cho Đồng Nai. Đây là dấu mốc đáng tự hào”.

Có chính sách phù hợp để Đồng Nai phát triển

Đồng Nai trở thành TP mở ra chặng đường mới, không gian mới nên đòi hỏi tầm nhìn mới và năng lực quản trị cao hơn, tự hào lớn hơn và chuyển hóa thành trách nhiệm lớn hơn trước nhân dân và đất nước.

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm yêu cầu Đảng bộ, chính quyền TP Đồng Nai cần đặt ra những khát vọng và có những chuẩn mực cao hơn để phát triển cho xứng đáng tầm vóc TP trực thuộc trung ương.

Đặt Đồng Nai vào chuẩn mực phát triển cao hơn, vươn lên thành đô thị động lực có năng lực cạnh tranh cao và phải xuất hiện trong các bảng xếp hạng là TP đáng sống và xanh – sạch – đẹp để đóng góp nhiều hơn cho đất nước như TP.HCM và Hà Nội đã tiên phong.

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước lưu ý sự phát triển TP Đồng Nai phải vì con người. Sự phát triển không chỉ là nhà cao tầng, mà chất lượng cuộc sống phải cao hơn. Do đó cần xây dựng nhà ở xã hội, thiết chế văn hóa, bệnh viện, chăm lo cho người lao động, nhóm yếu thế… để người dân ngày càng có cuộc sống tốt hơn.

“Trung ương sẽ nghiên cứu có chính sách phù hợp để Đồng Nai phát triển xứng đáng hơn. Chặng đường phía trước rộng mở cho Đồng Nai nhưng đòi hỏi nỗ lực lớn hơn, mạnh mẽ hơn để Đồng Nai đóng góp xứng đáng vào sự phát triển của đất nước”, ông nhấn mạnh.

Lấy Cảng hàng không quốc tế Long Thành làm hạt nhân

Chiều 18-5, tại TP Đồng Nai, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm và đoàn công tác của Trung ương Đảng làm việc với Ban Thường vụ Thành ủy Đồng Nai về tình hình triển khai nghị quyết Đại hội XIV của Đảng và một số nhiệm vụ trọng tâm thời gian tới.

Tại buổi làm việc, đại diện Ban Thường vụ Thành ủy Đồng Nai đã thẳng thắn chỉ ra một số hạn chế, điểm nghẽn đang cản trở phát triển như quy hoạch và quản lý không gian còn thiếu đồng bộ, liên kết vùng, thiếu tầm nhìn dài hạn; sự khác biệt về trình độ phát triển sẽ khó khăn trong quản trị thống nhất;

Phát triển đô thị còn phân tán, tình trạng điều chỉnh quy hoạch, đầu cơ đất đai, dự án chậm triển khai vẫn còn xảy ra; không gian sống Đồng Nai chưa được khai thác tương xứng; hạ tầng giao thông, đô thị, thoát nước, y tế, giáo dục còn chịu áp lực lớn; nguồn lực tài chính còn hạn chế so với nhu cầu đầu tư rất lớn…; đồng thời kiến nghị và đề xuất một số giải pháp phát triển trong giai đoạn tới.

Sau khi nghe báo cáo và các ý kiến trao đổi tâm huyết của các đại biểu, phát biểu kết luận tại buổi làm việc, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm lưu ý càng đứng trước vận hội lớn, Đồng Nai càng phải nhìn thẳng vào những hạn chế, điểm nghẽn đang cản trở phát triển để có giải pháp mạnh mẽ, căn cơ, hiệu quả hơn trong giai đoạn tới.

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước yêu cầu kiến tạo mô hình tăng trưởng mới, đưa Đồng Nai vượt khỏi giới hạn của một trung tâm công nghiệp truyền thống. Đồng Nai phải phát triển bằng năng suất, công nghệ, hàm lượng tri thức, năng lực đổi mới và sức lan tỏa đối với doanh nghiệp trong nước thay vì dựa nhiều vào đất công nghiệp, số lượng dự án và lao động giá rẻ.

Ông chỉ rõ lấy Cảng hàng không quốc tế Long Thành làm hạt nhân tái cấu trúc không gian phát triển. 

TP cần sớm xây dựng đề án tổng thể phát triển đô thị sân bay Long Thành, Nhơn Trạch và vùng phụ cận; phối hợp với các bộ ngành bảo đảm tiến độ sân bay Long Thành giai đoạn 2, đường sắt Biên Hòa – Vũng Tàu, các tuyến kết nối sân bay và hạ tầng liên vùng…

TP Đồng Nai cần nâng tầm quy hoạch và siết chặt quản lý đất đai, tài nguyên, đô thị. Quy hoạch của Đồng Nai phải có tầm nhìn dài hạn, đồng bộ, khả thi, đủ sức dẫn dắt phát triển, không chạy theo dự án và không bị chi phối bởi lợi ích cục bộ, đầu cơ đất đai.

TP cần tổ chức lại không gian theo hướng đa trung tâm; phải quản lý thật chặt chẽ việc chuyển mục đích sử dụng đất, đấu giá, đấu thầu, bồi thường giải phóng mặt bằng. Các vấn đề về bô xít, đất lâm nghiệp, nông lâm trường, Vườn quốc gia Cát Tiên phải được rà soát thận trọng, hài hòa giữa phát triển, bảo tồn, quốc phòng – an ninh và quyền lợi chính đáng của người dân.

Cơ bản đồng tình với các kiến nghị của Đồng Nai, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước nhấn mạnh Đồng Nai khẩn trương phối hợp với các cơ quan chức năng xây dựng đề án, trình Bộ Chính trị ban hành nghị quyết về phát triển TP Đồng Nai đến năm 2035, tầm nhìn đến năm 2065 để làm cơ sở định hướng dài hạn cho TP trong giai đoạn mới.

Ban Thường vụ Thành ủy Đồng Nai khẩn trương chỉ đạo lập quy hoạch tổng thể TP theo hướng tích hợp, đồng bộ, bảo đảm tầm nhìn dài hạn, tính khả thi và tạo nền tảng cho một đô thị hiện đại, xanh, thông minh, bền vững.

Hình thành mô hình “thành phố sân bay”

Trao đổi với Tuổi Trẻ, ông Nguyễn Kim Long – Phó chủ tịch thường trực UBND TP Đồng Nai – cho biết Đồng Nai đang có những nền tảng nổi bật.

Đó là dân số gần 5 triệu người, diện tích xếp thứ 9 cả nước, thu ngân sách gần 103.000 tỉ đồng…

Là địa phương có đầy đủ 7 phương thức giao thông, trong đó sân bay Long Thành là hạ tầng chiến lược đặc biệt quan trọng.

Theo ông Long, hệ thống kết cấu hạ tầng chiến lược được đầu tư mạnh mẽ tại Đồng Nai, nổi bật là sân bay Long Thành cùng mạng lưới cao tốc, đường vành đai, đường sắt liên vùng.

Đây chính là nền tảng để Đồng Nai không chỉ phát triển như một đô thị thông thường, mà từng bước định vị là một cực tăng trưởng mới, trung tâm kết nối chiến lược của vùng Đông Nam Bộ và cả nước.

Về giải pháp để phát triển bứt phá, ông Long nhấn mạnh TP Đồng Nai sẽ tập trung xây dựng hệ sinh thái kinh tế quanh sân bay Long Thành, từng bước hình thành mô hình “thành phố sân bay” với các trung tâm logistics, tài chính, thương mại và đổi mới sáng tạo.

Đồng thời mở ra không gian phát triển mới, tạo điều kiện hình thành các đô thị hiện đại, các hành lang kinh tế và cực tăng trưởng mới, góp phần nâng cao vị thế của Đồng Nai trong chuỗi liên kết vùng và trở thành cực tăng trưởng quan trọng của quốc gia.

TS Phạm Viết Thuận (Viện trưởng Viện Kinh tế tài nguyên và Môi trường TP.HCM):

Nhiều cơ hội cho kinh tế tư nhân

Đồng Nai có dư địa phát triển rất lớn và sẽ đứng trước cơ hội bứt phá mạnh mẽ khi trở thành TP trực thuộc trung ương.

Điểm thuận lợi là địa phương này đã hình thành tương đối đầy đủ nền tảng hạ tầng công nghiệp, logistics và giao thông để đáp ứng nhu cầu phát triển vùng và liên vùng.

Đây là lợi thế mà không nhiều địa phương có được khi bước sang một giai đoạn phát triển mới.

Bên cạnh đó khi không gian phát triển được mở rộng, Đồng Nai sẽ tạo ra rất nhiều cơ hội cho khu vực kinh tế tư nhân, đặc biệt trong các lĩnh vực có tiềm năng dài hạn như công nghiệp công nghệ cao, nông nghiệp công nghệ cao, logistics, du lịch sinh thái và nghỉ dưỡng.

Với quỹ đất lớn, khả năng kết nối đa phương thức cùng vị trí chiến lược liền kề TP.HCM, Đồng Nai có điều kiện để phát triển theo hướng tổng hợp, bền vững và hiện đại.

PGS.TS Phạm Văn Song (Hiệu trưởng Trường đại học Công nghệ Miền Đông):

“Smart Mega City” phía Đông của TP.HCM

Đồng Nai sở hữu hàng chục khu công nghiệp cùng cửa ngõ giao thông quốc gia (đường bộ, đường thủy, đường sắt và hàng không) và quỹ đất đô thị dồi dào. Địa phương này đang đóng góp ngân sách luôn nằm trong tốp đầu cả nước.

Tôi tin rằng sự kết hợp giữa TP Đồng Nai (trung tâm công nghiệp công nghệ cao, logistics) và TP.HCM (trung tâm dịch vụ, tài chính) sẽ tạo thành một “siêu đô thị kép”, đủ sức cạnh tranh với các vùng đô thị lớn trong khu vực.

Về chiến lược dài hơn để Đồng Nai trở thành trung tâm logistics hàng không – công nghiệp công nghệ cao – đổi mới sáng tạo, một “Smart Mega City” phía Đông của TP.HCM cần dựa vào 4 trụ cột chiến lược.

Đó là trục logistics – hàng không – chuỗi cung ứng; trục công nghiệp công nghệ cao – xanh – thông minh; trục đổi mới sáng tạo – đại học – nhân lực; và trục đô thị thông minh – chất lượng sống cao.

Để Đồng Nai “cất cánh” cùng TP.HCM, Trung ương cần xem xét trao cho địa phương này những “chiếc gậy” pháp lý tương tự nghị quyết 98 và nghị quyết 260, nhưng có tùy chỉnh theo đặc thù công nghiệp – logistics.

Đầu tiên là phân cấp quản lý đầu tư cho phép Đồng Nai tự quyết các dự án hạ tầng giao thông kết nối vùng có quy mô lớn mà không cần chờ phê duyệt từng bước từ các bộ, ngành nếu đã phù hợp quy hoạch chung.