Thứ tư, 22/4/2026, 08:30 (GMT+7)
TP HuếCác nhà nghiên cứu và đơn vị thi công chưa thống nhất số lượng, chất liệu chòm sao trên trần nhà hát Minh Khiêm Đường, trong khi công trình trùng tu lăng vua Tự Đức.
Ông Nguyễn Phước Hải Trung, Phó giám đốc Trung tâm Bảo tồn Di tích Cố đô Huế, ngày 21/4 chủ trì cuộc họp với các nhà nghiên cứu và đơn vị thi công để bàn phương án phục hồi trang trí trần nhà hát Minh Khiêm Đường, đồng thời rà soát kế hoạch trùng tu Ôn Khiêm Đường.
Tranh luận tập trung vào việc các chòm sao trên trần nhà hát sau tu bổ chưa khớp với tư liệu triều Nguyễn và hiện trạng công trình. Đơn vị thi công cho biết trong quá trình hạ giải không tìm thấy các chi tiết tinh tú bằng thủy tinh bọc đồng như mô tả của các nhà nghiên cứu, khiến việc phục hồi gặp khó khăn và phải tạm dừng hạng mục này. Phần thiết kế, thi công trang trí trần sau đó được giao lại cho Ban Quản lý dự án di tích Huế hoàn thiện.
Theo ông Hồ Hữu Hành, Giám đốc Công ty cổ phần Tu bổ di tích Huế, trong quá trình tháo dỡ, đơn vị đã thu thập được một số hiện vật kim loại nghi là chi tiết trang trí chòm sao. Từ tư liệu và ý kiến nghiên cứu về “nhị thập bát tú”, đơn vị đã phác thảo phương án bố trí 28 chòm sao trên trần Minh Khiêm Đường và dự kiến điều chỉnh thi công. Một số họa tiết tương tự từng xuất hiện trên chuông ở Ngọ Môn và tường Khâm Thiên Giám được dùng làm cơ sở đối chiếu.
Tuy nhiên, nhiều ý kiến cho rằng cần làm rõ bản chất các hiện vật trước khi quyết định phương án phục hồi. Nhà nghiên cứu Nguyễn Xuân Hoa nêu vấn đề phải xác định chính xác chất liệu như đồng, chì, thiếc hay thủy tinh, cũng như cấu tạo bề mặt các “ngôi sao” là gương tráng bạc hay kim loại đánh bóng. Theo ông, nhận diện sai vật liệu có thể dẫn đến phục dựng không đúng nguyên gốc.
Nhà nghiên cứu Phạm Đức Thành Dũng cũng cho rằng đến nay chưa thể xác định chính xác số lượng các ngôi sao trên trần. Ông nhận định có thể tồn tại chòm sao Bắc Đẩu, song tổng thể bố cục vẫn cần tiếp tục nghiên cứu.
Kết luận cuộc họp, ông Nguyễn Phước Hải Trung đề nghị rà soát lại toàn bộ vật liệu thu thập được, đồng thời làm rõ cách thể hiện các đường liên kết giữa các chòm sao là hình vẽ hay dây kim loại trước khi hoàn thiện trần trang trí.
Đối với Ôn Khiêm Đường, các ý kiến đề nghị cần đánh giá lại công năng ban đầu của công trình dưới thời vua Tự Đức, trong đó lưu ý giữ nguyên khu vực cất giữ đồ ngự dụng phía sau. Trung tâm sẽ tổ chức một cuộc họp riêng để thống nhất phương án trùng tu hạng mục này.
Dự án tu bổ quần thể lăng vua Tự Đức được triển khai từ tháng 6/2024 với tổng kinh phí hơn 99 tỷ đồng, gồm điện Hòa Khiêm, Minh Khiêm Đường và Ôn Khiêm Đường. Minh Khiêm Đường – được xem là nhà hát cung đình cổ nhất Việt Nam – hiện đã gần hoàn thành, trong khi các hạng mục còn lại đang tiếp tục thực hiện.
