Trong cuộc phỏng vấn với CoinDesk, CEO Aave Labs là Stani Kulechov đã chia sẻ góc nhìn về các cuộc tranh luận quản trị trong hệ sinh thái Aave, đồng thời đề cập đến những gì đang chờ đợi mạng lưới này ở phía trước.
Trong nhiều tháng qua, Aave, một trong những giao thức cho vay lớn nhất trong lĩnh vực tài chính phi tập trung (DeFi), đã trở thành tâm điểm của một cuộc tranh luận công khai về việc rốt cuộc nó nên là gì.
Về cốt lõi, phần lớn cộng đồng muốn mạng lưới này trở thành một lớp hạ tầng tài chính phi tập trung được quản trị bởi những người nắm giữ token, trong khi một bộ phận khác lại cảnh báo rằng nó đang dần chuyển sang một mô hình phối hợp chặt chẽ hơn, được định hình bởi các bên đóng góp lớn.
Nói đơn giản, cuộc tranh luận xoay quanh việc liệu Aave nên tiếp tục là một nền tảng trung lập, mở, nơi bất kỳ ai cũng có thể xây dựng, hay sẽ chuyển sang một mô hình có cấu trúc hơn, trong đó các bên đóng góp chủ chốt giữ vai trò lớn hơn trong việc định hình sản phẩm và thu về doanh thu — một sự dịch chuyển có thể ảnh hưởng đến mức độ phi tập trung của giao thức cũng như việc ai là người được hưởng lợi từ tăng trưởng của nó.
Sau một giai đoạn đầy biến động với các tranh chấp quản trị, sự rút lui của các bên đóng góp và một cuộc tái cấu trúc chiến lược trên diện rộng, nhà sáng lập công ty phát triển chính đang hỗ trợ mạng lưới, Stani Kulechov, cho rằng đây không phải là dấu hiệu đổ vỡ, mà là một bước tiến hóa cần thiết.
“Chúng tôi đã làm điều này gần một thập kỷ rồi,” nhà sáng lập Aave Labs chia sẻ với CoinDesk. “Tài chính là một hệ thống hạ tầng rất lớn… cần thời gian để thay thế.”
Cuộc tranh luận bắt đầu từ phí giao diện
Chương mới nhất của câu chuyện bắt đầu vào cuối năm ngoái từ điều tưởng như chỉ là một vấn đề kỹ thuật: phí giao diện (interface fees).
Vào tháng 12/2025, các cuộc thảo luận xoay quanh việc liệu doanh thu tạo ra từ các giao diện front-end của Aave có nên được chuyển về DAO — tức tổ chức tự trị phi tập trung phụ trách quản trị và kho bạc của Aave — đã làm lộ ra những bất đồng sâu sắc hơn về cách nắm bắt giá trị trong hệ sinh thái. DAO đã phản đối các đề xuất muốn chuyển hướng dòng phí ra khỏi kho bạc của mình, qua đó phơi bày những căng thẳng về động lực lợi ích và quyền kiểm soát vốn đã tích tụ suốt nhiều năm.
Những căng thẳng này leo thang vào tháng 2 khi Aave Labs đưa ra một đề xuất mang tên “Aave Will Win.”
Về bản chất, đề xuất này xoay quanh một ý tưởng đơn giản: toàn bộ doanh thu tạo ra từ các sản phẩm mang thương hiệu Aave cuối cùng nên chảy về lại DAO. Đề xuất này nghiêng về một cách tiếp cận phối hợp hơn giữa giao thức và các sản phẩm được xây dựng xung quanh nó. “Chúng tôi đang trở nên lấy token làm trung tâm hơn… nhưng chúng tôi cũng nhận ra rằng giá trị đến từ cả lớp giao thức lẫn lớp sản phẩm,” Kulechov nói.
Aave Labs là một bên đóng góp phát triển quan trọng nhưng không kiểm soát DAO, bởi DAO được quản trị bởi những người nắm giữ token. Tuy nhiên, các đề xuất và sản phẩm của công ty vẫn có thể ảnh hưởng tới cách giá trị được phân bổ trong hệ sinh thái, bao gồm cả dòng doanh thu chảy vào kho bạc DAO.
Thay vì xoa dịu căng thẳng, đề xuất này lại khiến mâu thuẫn bùng lên mạnh hơn.
Đầu tháng 3, Aave Chain Initiative (ACI), một trong những nhóm quản trị hoạt động tích cực nhất của DAO, tuyên bố sẽ giải thể sau khi xảy ra xung đột với Aave Labs về kế hoạch này. Nhóm này từng thúc đẩy phần lớn hoạt động quản trị trong vài năm qua, nên việc họ rời đi mang ý nghĩa đặc biệt đáng chú ý.
Tranh chấp tập trung vào lo ngại rằng đề xuất trên đã làm mờ ranh giới giữa quản trị DAO độc lập và ảnh hưởng của các bên đóng góp lớn. Một số ý kiến chỉ trích cho rằng quy trình bỏ phiếu đã đặt ra câu hỏi về việc quá trình ra quyết định có thực sự phi tập trung hay không trong thực tế vận hành.
Sự rút lui của ACI diễn ra sau việc BGD Labs, một đơn vị đóng góp kỹ thuật chủ chốt đứng sau Aave v3, trước đó cũng đã rời đi vì bất đồng chiến lược. Gộp lại, những động thái này làm nổi bật một căng thẳng lặp đi lặp lại trong các hệ thống phi tập trung: dù giao thức được quản trị on-chain, phần lớn hoạt động phát triển và điều phối vẫn phụ thuộc vào một nhóm tương đối nhỏ các bên đóng góp.
Tuy nhiên, Kulechov lại xem những biến động đó là một phần của chu kỳ bình thường.
“Tôi không nghĩ điều đó thay đổi quá nhiều… đây là điều rất bình thường,” ông nói, đồng thời chỉ ra rằng những giai đoạn chuyển đổi tương tự đã từng xuất hiện nhiều lần trong suốt lịch sử phát triển của Aave.
Một đợt nâng cấp kỹ thuật đang diễn ra ở hậu trường
Song song với cuộc tái cấu trúc quản trị là bản nâng cấp giao thức lớn tiếp theo của Aave, mang tên v4. Bản nâng cấp này đã được phát triển trong khoảng 2 năm và hiện đang tiến gần tới thời điểm ra mắt sau một giai đoạn dài kiểm thử bảo mật và rà soát quản trị. Dù tách biệt với các tranh chấp quản trị gần đây, đây vẫn là một trong những thay đổi kỹ thuật quan trọng nhất của giao thức cho tới nay.
Ở cấp độ tổng quan, v4 được kỳ vọng sẽ mang đến một kiến trúc mang tính mô-đun hơn, cho phép các trường hợp sử dụng mới và các tích hợp mới được xây dựng dễ dàng hơn trên hạ tầng cốt lõi của Aave. Thiết kế này cũng nhằm cải thiện hiệu quả sử dụng vốn và mở rộng các loại tài sản có thể được sử dụng trong giao thức.
Dù bản thân v4 không phải là tâm điểm chính của tranh chấp, thời điểm triển khai của nó lại diễn ra trong lúc DAO vẫn đang tranh luận về việc giá trị được tạo ra từ các sản phẩm và hạ tầng mới nên được phân bổ trong toàn hệ sinh thái như thế nào.
Việc ra mắt v4 đến vào đúng thời điểm Aave không chỉ đang tinh chỉnh lại mô hình quản trị và mô hình kinh tế, mà còn đang nâng cấp cả hệ thống nền tảng — qua đó đặt nền móng cho giai đoạn tăng trưởng tiếp theo.
Giai đoạn tiếp theo của DeFi
Cuộc tranh luận quanh Aave diễn ra trong bối cảnh toàn bộ lĩnh vực DeFi đang một lần nữa bị soi xét kỹ lưỡng.
Sau giai đoạn bùng nổ của các chu kỳ trước, hoạt động trong ngành đã hạ nhiệt, và những câu hỏi về tính phù hợp lâu dài của lĩnh vực này lại xuất hiện. Những người chỉ trích cho rằng các tranh chấp quản trị và mức lợi suất suy giảm là dấu hiệu cho thấy mô hình này có thể đang mất dần hiệu lực.
Kulechov không đồng tình với quan điểm đó. “DeFi mạnh hơn bao giờ hết,” ông nói, đồng thời chỉ ra rằng vẫn còn hàng chục tỷ USD tiền gửi đang bị khóa trong toàn hệ sinh thái.
Theo ông, điều đang thay đổi không phải là sức sống của DeFi, mà là nguồn gốc của tăng trưởng trong tương lai. Thay vì chỉ đến từ các trường hợp sử dụng thuần crypto, giai đoạn tiếp theo của DeFi nhiều khả năng sẽ được dẫn dắt bởi các hoạt động tài chính trong thế giới thực — từ cho vay tổ chức đến tài sản được token hóa.
“Mọi ngân hàng hiện nay đều có một đội ngũ tài sản số,” ông nói. “Một khi bạn token hóa tài sản, bạn sẽ cần các tiện ích đi kèm.”
Trong tầm nhìn đó, DeFi sẽ không thay thế tài chính truyền thống chỉ sau một đêm. Thay vào đó, nó sẽ dần trở thành một phần trong hạ tầng của tài chính truyền thống — được nhúng vào lớp backend của các nền tảng fintech và các định chế tài chính.
Những tranh chấp quản trị gần đây và sự thay đổi trong đội ngũ đóng góp của Aave cho thấy một hệ sinh thái đang trong quá trình chuyển mình.
Những nỗ lực nhằm phát triển hệ sinh thái đã mang tới các thách thức mới về điều phối, đồng thời phản ánh một sự dịch chuyển rộng hơn trong toàn bộ DeFi, nơi các giao thức đang cố gắng đồng bộ lợi ích với các ứng dụng được xây dựng phía trên chúng.
“Đây đơn giản chỉ là một phần của quá trình xây dựng những hệ thống tài chính tốt hơn,” Kulechov nói.
Đọc thêm tại đây: Aave labs proposes ‘Aave Will Win’ plan to send 100% of product revenue to DAO
Khi stablecoin tiếp tục tiến hóa để trở thành một phần của hạ tầng tài chính cốt lõi, Bắc Mỹ đang giữ vai trò dẫn đầu. Báo cáo này phác họa bức tranh về khung pháp lý, các dịch chuyển của thị trường và những chủ thể đang thúc đẩy quá trình chấp nhận stablecoin.
Vì sao điều này quan trọng:
Stablecoin đang bước vào giai đoạn phát triển thứ ba — kỷ nguyên thể chế hóa — khi ngày càng được tích hợp sâu hơn vào hạ tầng tài chính cốt lõi. Trong bối cảnh các tổ chức ưu tiên tính minh bạch và tuân thủ pháp lý, các đơn vị phát hành được quản lý chặt chẽ như USDC, RLUSD và PYUSD đang dần gia tăng thị phần. Đáng chú ý, RLUSD đã vượt mốc 1 tỷ USD vốn hóa thị trường ngay trong năm đầu tiên. Bắc Mỹ, với lợi thế dẫn đầu về khung pháp lý và mạng lưới phân phối tới khối tổ chức, đang trở thành tâm điểm của xu hướng này.
( Đọc chi tiết tại đây)
Dự án này được thiết kế nhằm giúp nhiều mạng layer 2 của Ethereum có thể phối hợp với nhau một cách liền mạch hơn.
Điểm chính cần biết:
- Một nhóm các tổ chức phát triển Ethereum, bao gồm Gnosis, Zisk và Ethereum Foundation, đã giới thiệu Ethereum Economic Zone (EEZ) — một sáng kiến nhằm giúp các mạng mở rộng bổ sung của Ethereum hoạt động tương thích với nhau hiệu quả hơn, đồng thời giảm nhu cầu phải thực hiện các giao dịch chuyển tài sản chậm và tốn kém giữa các mạng này.
- Được công bố tại EthCC ở Cannes, sáng kiến này…
( Đọc chi tiết tại đây)
