Quân đội Israel thông báo đã xóa sổ một số tiêm kích F-14 Iran, mẫu Tehran mua từ Mỹ, trong đòn tấn công vào một sân bay tại tỉnh Isfahan.
Lực lượng Phòng vệ Israel (IDF) cho biết dưới sự hỗ trợ từ tình báo quân đội, không quân nước này hôm 7/3 tập kích trúng các tiêm kích F-14 được cất trong căn cứ tại sân bay ở tỉnh miền trung Isfahan của Iran. Lực lượng này thêm rằng “các hệ thống phòng thủ và phát hiện đang đe dọa không quân Israel” cũng đã hứng đòn.
“Động thái diễn ra sau vụ phá hủy 16 máy bay được Lực lượng Quds sử dụng tại sân bay Mehrabad ở Tehran trước đó hai ngày. Đây là nỗ lực tăng cường ưu thế trên không của không quân Israel tại Iran”, IDF lưu ý.
Báo Times of Israel dẫn lời IDF cho biết đòn tập kích đã khiến một số chiến đấu cơ F-14 Iran bị phá hủy. Tehran chưa đưa ra bình luận.
Tiêm kích F-14 Iran tại triển lãm hàng không Kish tháng 10/2024. Ảnh: Tango Six
F-14 là tiêm kích hạng nặng do Mỹ sản xuất, đưa vào biên chế từ năm 1974 và lần đầu thực chiến năm 1981. Vào thời kỳ quan hệ song phương còn thân thiết trước khi Cách mạng Hồi giáo diễn ra tại Iran vào năm 1979, Tehran đã đặt mua 80 tiêm kích F-14 từ Washington và được bàn giao tổng cộng 79 chiếc.
Iran hiện là quốc gia duy nhất còn vận hành chiến đấu cơ F-14 sau khi hải quân Mỹ loại biên dòng máy bay này vào năm 2006. Mỹ không bán tiêm kích F-14 cho quốc gia khác ngoài Iran.
Không rõ Tehran còn bao nhiêu máy bay F-14 trong biên chế, song chuyên trang hàng không Aviationist nhận định Iran còn không quá 30 phi cơ ở trạng thái sẵn sàng sử dụng. Một số chiếc đã được nâng cấp lên chuẩn F-14AM với các hệ thống điện tử hàng không nội địa, bao gồm radar cùng hệ thống cảnh báo chiếu xạ, và vũ khí như R-73E, AIM-54A, AIM-7E và AIM-9J.
Iran cũng tuyên bố đã tích hợp những loại khí tài tự chế tạo ở trong nước cho dòng máy bay này, ví dụ tên lửa đối không Fakour-90 được phát triển trên cơ sở đạn AIM-54 Phoenix và MIM-23 Hawk do Mỹ sản xuất.
UAV Israel tập kích chiến đấu cơ F-14 Iran tại Tehran hồi tháng 6/2025. Video: IDF
Căn cứ Tiêm kích Chiến thuật số 8 tại Isfahan được cho là nơi đóng quân của tất cả tiêm kích F-14 còn lại ở Iran. Cơ sở này cũng từng bị Israel nhắm mục tiêu trong xung đột kéo dài 12 ngày hồi tháng 6/2025.
Trung Đông chìm trong chiến sự kể từ khi Mỹ và Israel mở chiến dịch không kích Iran ngày 28/2. Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC) sau đó trả đũa bằng cách phóng tên lửa, máy bay không người lái vào Israel cùng các căn cứ Mỹ tại những nước Arab trong khu vực.
Phạm Giang (Theo Times of Israel, Aviationist)
