Kỹ năng bơi nổi có thể giúp bạn tự cứu lấy bản thân – Ảnh: PA
Thay vì chỉ biết bơi cơ bản, việc luyện tập những kỹ năng chuyên biệt như drownproofing (nổi tĩnh), bơi ếch sinh tồn (survival breaststroke), bơi nghiêng (sidestroke), bouldering (leo trèo), và deadlift sẽ trang bị cho mỗi người khả năng sinh tồn lâu hơn, tự cứu chính mình và cứu giúp người khác trong những hoàn cảnh đối mặt mưa lũ, sông nước…
Bouldering – leo trèo
Các dạng bơi sinh tồn thường được nhắc đến trước tiên khi nói về kỹ năng sinh tồn dưới nước. Nhưng trên thực tế, hầu hết những người sống sót trong một vụ đắm tàu (hoặc thuyền, phà) sẽ cần đến một kỹ năng đặc biệt khác – leo trèo, hoặc bám vào bất kỳ vật thể nổi nào trong tầm tay.
Bouldering, hay leo bám các mỏm đá thấp, hoặc tường leo trong nhà (không dùng dây), là kỹ năng leo trèo cực kỳ hữu ích trong tình huống cứu hộ hoặc sinh tồn trên địa hình hiểm trở như sau sạt lở hoặc khu vực đổ nát.
Khi tập bouldering, người tập phát triển sức mạnh ngón tay, cơ thân, khả năng giữ thăng bằng và kỹ năng tính toán đường leo – tất cả đều cần thiết nếu phải tự leo thoát hoặc hỗ trợ người khác leo lên hoặc xuống.
Ngày càng có nhiều phòng tập để rèn luyện kỹ năng bouldering – Ảnh: SCMP
Theo Nord Anglia Education, leo núi giúp phát triển sức mạnh tay, ngón, linh hoạt và khả năng xử lý không gian – kỹ năng tinh thần và thể chất cần thiết khi di chuyển qua địa hình khắc nghiệt.
Trên thực tế, các phòng bouldering trong nhà dễ tiếp cận và thích hợp để người mới bắt đầu rèn kỹ năng leo trèo an toàn, từ đó nâng cao khả năng tự cứu và cứu hộ.
“Một cú bám, chụp chuẩn xác, và khoảnh khắc rướn mình đủ mạnh sẽ giúp bạn thành công thoát khỏi dòng nước xiết để bám vào vật thể cứu sinh đúng thời điểm. Bouldering là kỹ năng quyết định”, Nord Anglia Education viết.
Drownproofing – nổi tĩnh sinh tồn
Drownproofing (nổi tĩnh sinh tồn) là kỹ thuật thả lỏng cơ thể để nổi dưới mặt nước, chỉ ngoi lên để thở khi cần.
Kỹ thuật này do HLV Fred Lanoue phát triển tại Học viện Công nghệ Georgia Tech từ những năm 1940, và từng là môn học bắt buộc tại đây.
Các bài tập nổi tĩnh luôn được huấn luyện trong hải quân – Ảnh: SC
Khi rơi vào tình huống nguy hiểm như lật thuyền hoặc bị cuốn trôi, chuyên gia bơi sinh tồn Trev Hollenbeck khuyên nên giữ nguyên kỹ thuật này để tiết kiệm năng lượng và chờ cứu hộ, vì nó giúp duy trì thân ở trạng thái lơ lửng lâu mà không cần bơi liên tục.
Người bình thường có thể giữ nổi theo cách này hàng giờ, thậm chí hơn 24 giờ nếu giữ được bình tĩnh. Đây là kỹ năng quan trọng vì rất nhiều vụ đuối nước hoặc sự cố đường thủy bắt nguồn từ việc nạn nhân mất kiểm soát, hoảng loạn và kiệt sức nhanh chóng.
Các kiểu bơi sinh tồn
Survival breaststroke (bơi ếch đầu nổi) và sidestroke (bơi nghiêng) là hai kỹ thuật bơi sinh tồn được đánh giá cao.
Kiểu ếch đầu nổi cho phép giữ đầu nổi để dễ quan sát môi trường và thở đều, rất hữu ích trong điều kiện sóng, rác hoặc mảnh vỡ trôi nổi. Sidestroke – phương pháp bơi nghiêng với động tác tay đá quạt và chân “cắt-kéo” (scissor kick) – được sử dụng rộng rãi trong quân đội Mỹ.
Khi chuyên gia Trev Hollenbeck phân tích các tình huống cứu hộ, ông khuyên khi cần di chuyển trong nước bất ổn thì nên bắt đầu bằng drownproofing để ổn định hơi thở, sau đó chuyển sang survival breaststroke để tiến chậm, trữ năng lượng, và khi cần tốc độ có thể dùng sidestroke.
Hai kỹ năng này rất thiết yếu vì chúng cân bằng giữa tiết kiệm năng lượng và khả năng di chuyển, giúp người bơi tồn tại lâu hơn và dễ tiếp cận bờ hoặc vật nổi.
Deadlift và những bài tập sức mạnh
Deadlift là bài tập nâng tạ (dead-lift) giúp phát triển sức mạnh toàn thân, đặc biệt phần thân dưới (hông, gân khoeo) và lưng dưới.
Đây là nền tảng sức mạnh chức năng (functional strength) – rất cần khi phải nhấc, kéo hoặc di chuyển người bị thương hoặc nâng vật nặng trong cứu hộ.
Bài tập deadlift tăng cường sức mạnh toàn thân – Ảnh: MS
Khi lực lượng cứu hộ (SAR, cứu hỏa, quân đội) huấn luyện, họ thường yêu cầu thành viên có khả năng nâng vật nặng và vận chuyển nạn nhân, và deadlift là bài tập rất phù hợp để phát triển khả năng này.
Qua thời gian, người luyện deadlift sẽ có cơ lõi (core) mạnh, sức bền cơ cao hơn và kiểm soát thân tốt hơn, giúp đối phó tốt hơn trong môi trường khắc nghiệt.
Sức mạnh là một trong những yếu tố quan trọng nhất khi phải đấu tranh sinh tồn với thiên nhiên.
