Tôi không có đạo. Nếu ai hỏi tôi tôn giáo của mình là gì, tôi sẽ hơi ngập ngừng rồi trả lời rằng mình không theo một tôn giáo cụ thể nào cả. Nhưng để nói rằng tôi vô thần, không tin vào một điều gì cao hơn, thì lại không đúng. Tôi tin vào Phật, cũng tin vào Chúa, và tin rằng cả hai – hay rộng hơn, mọi tôn giáo – đều có thể trở thành chỗ dựa tinh thần cho mỗi con người trong những chặng đường khác nhau của cuộc sống.
Có người nói rằng, nếu không theo hẳn một đạo, thì làm sao có thể cảm nhận được hết giá trị tinh thần mà đạo đó mang lại. Nhưng trải nghiệm của tôi lại khác. Tôi không đứng hoàn toàn ở một phía, cũng không rời xa hết thảy. Tôi như người đi trên con đường, bên trái có bóng Phật, bên phải có bóng Thánh giá. Tôi bước đi với lòng biết ơn, và nhận ra rằng mỗi bước chân, mỗi lời dạy, mỗi biểu tượng đều soi rọi vào một khía cạnh của tâm hồn mình.
Tôi tìm đến đạo Phật trong những ngày lòng nặng trĩu. Khi tâm trí rối bời, khi những phiền muộn chất chồng không biết chia sẻ cùng ai, tôi đọc lời Phật dạy và thấy mình được xoa dịu. Sự từ bi và trí tuệ trong Phật pháp giống như dòng nước mát, giúp tôi bình tĩnh nhìn lại mọi việc. Phật không dạy tôi cách chạy trốn nỗi đau, mà dạy cách đối diện, thấu hiểu và buông bỏ. Ngay cả khi tôi chưa thể thực hành được tất cả, chỉ cần đọc một câu kinh, một lời nhắc nhở, đã đủ để lòng mình nhẹ đi đôi chút.
Rồi cũng có những lúc, tôi lại tìm thấy sự an ủi nơi đạo Chúa. Nhất là trong những khoảnh khắc hoang mang, khi tôi thấy mình lạc lõng giữa thế giới rộng lớn này. Hình ảnh Chúa dang tay, bao dung và tha thứ, khiến tôi thấy mình không đơn độc. Lời cầu nguyện, dù vụng về, cũng cho tôi cảm giác như có một nơi chốn để dựa vào, để thổ lộ những điều sâu kín. Tôi không đến nhà thờ thường xuyên, nhưng mỗi lần bước vào không gian thánh lễ, nghe tiếng ca vang vọng, tôi thấy lòng mình lắng lại, trong trẻo hơn.
Có thể người ta cho rằng đứng giữa hai tôn giáo là mâu thuẫn. Nhưng với tôi, đó không phải là sự phân vân hay thiếu niềm tin. Đó là sự bổ sung. Đạo Phật dạy tôi nhìn vào bên trong, thấu hiểu và giải thoát khỏi những ràng buộc nội tâm. Đạo Chúa lại dạy tôi về lòng tin, về sự hướng thượng và tình yêu vô điều kiện. Một bên giúp tôi tìm thấy sự bình an trong chính mình, một bên giúp tôi tìm thấy hy vọng và sự chở che khi yếu đuối. Cả hai hòa quyện, bù đắp cho nhau, giống như hai bàn tay nâng đỡ một tâm hồn nhỏ bé.
Khi quan sát cuộc sống xung quanh, tôi nhận ra rằng tôn giáo, bất kể là Phật giáo, Thiên Chúa giáo, Hồi giáo hay bất kỳ tín ngưỡng nào, đều có cùng một cốt lõi: giúp con người hướng thiện, sống có tình yêu thương và tìm thấy ý nghĩa vượt lên trên vật chất. Người ta có thể tranh luận về giáo lý, có thể so sánh sự khác biệt, nhưng điều quan trọng hơn hết là tôn giáo đã giúp biết bao người vượt qua khổ đau. Và với tôi, đó mới là điều giá trị nhất.
Trong những lần trò chuyện, nhiều người hỏi: “Nếu không có đạo, thì khi tuyệt vọng bạn biết tìm đến đâu?”. Tôi mỉm cười, vì chính lúc ấy tôi mới hiểu ra rằng mình chẳng hề trống rỗng. Tôi có thể thắp một nén nhang trước bàn thờ Phật trong chùa làng, cũng có thể ngồi yên lặng trong nhà thờ nghe tiếng chuông ngân. Tôi có thể nhắm mắt lại, đọc vài câu kinh hay một đoạn cầu nguyện, và đều cảm nhận được sự bình an. Không phải niềm tin này phủ nhận niềm tin kia, mà là chúng cùng nhau nâng đỡ tâm hồn tôi.
Tôi cũng nhận ra rằng, có đạo hay không có đạo đôi khi không quan trọng bằng việc ta sống như thế nào. Một người có thể thuộc về một tôn giáo nhưng không thực sự sống theo tinh thần của nó. Ngược lại, có những người không mang danh nghĩa tín đồ, nhưng lại sống với sự tử tế, lòng trắc ẩn và niềm tin mạnh mẽ hơn bất kỳ ai. Bởi thế, với tôi, đạo là ở trong tim, chứ không chỉ nằm ở danh xưng hay nghi lễ.
Khi cuộc sống đầy biến động, ai cũng cần một chỗ dựa tinh thần. Người tìm thấy trong Phật, người tìm thấy trong Chúa, có người tìm thấy trong những giá trị văn hóa, gia đình. Còn tôi, tôi tìm thấy trong cả hai. Khi yếu lòng, tôi cầu nguyện để thấy có ai đó đồng hành cùng mình. Khi lo âu, tôi đọc kinh để học cách buông bỏ và an trú trong hiện tại. Nhờ vậy, tôi bước qua những ngày giông bão với lòng vững vàng hơn.
Có những đêm tôi ngồi một mình, nghĩ về câu hỏi: rốt cuộc niềm tin của mình là gì? Tôi không tìm được một định nghĩa rõ ràng. Nhưng tôi biết rằng niềm tin ấy khiến tôi sống nhẹ nhõm, biết ơn và yêu thương hơn. Niềm tin ấy không tách tôi khỏi thế giới, mà gắn kết tôi với con người, với thiên nhiên, với những giá trị tốt đẹp vượt thời gian. Và có lẽ, đó chính là ý nghĩa sâu xa mà tôn giáo, dù dưới hình thức nào, cũng muốn trao tặng cho con người.
Tôn giáo, với tôi, không còn là sự lựa chọn “hoặc cái này, hoặc cái kia”. Nó là cánh cửa mở ra nhiều con đường dẫn về cùng một đích đến: sự an yên trong tâm hồn. Tôi không cần phải gò mình trong một khuôn khổ cứng nhắc để chứng minh lòng tin. Chỉ cần mỗi ngày sống với sự thành thật, biết yêu thương và tin rằng có một điều gì đó lớn hơn đang nâng đỡ mình, là đã đủ.
Hành trình này chắc chắn còn dài. Có thể một ngày nào đó, tôi sẽ chọn gắn bó nhiều hơn với một tôn giáo cụ thể. Nhưng lúc này, tôi cảm thấy hạnh phúc khi được bước đi giữa hai ánh sáng, được học hỏi từ cả Phật và Chúa. Mỗi khi cuộc đời mệt mỏi, tôi biết rằng chỉ cần quay về với niềm tin, tôi sẽ không bao giờ cô đơn.
Và có lẽ, điều quan trọng nhất tôi muốn giữ cho mình chính là sự cởi mở. Cởi mở để học từ bất kỳ nguồn sáng nào, cởi mở để không phán xét, cởi mở để chấp nhận sự khác biệt. Bởi trong một thế giới nhiều chia rẽ, niềm tin chỉ thực sự có ý nghĩa khi nó làm con người gần nhau hơn, thay vì xa cách.
Nói cho cùng, tôn giáo và tín ngưỡng không chỉ là câu chuyện của nghi lễ hay biểu tượng. Nó là câu chuyện của trái tim. Một trái tim biết rung động trước cái đẹp, biết đồng cảm với nỗi đau, và biết tìm về sự bình an khi đời sống trở nên hỗn loạn. Tôi không có đạo, nhưng tôi tin. Và niềm tin ấy chính là chỗ dựa bền vững nhất cho hành trình sống của tôi.
