Không ít người khi ngồi trên ô tô thường xem tựa đầu ghế chỉ là chi tiết phụ, thậm chí cảm thấy khó chịu vì thiết kế hơi đẩy đầu về phía trước. Tuy nhiên, phía sau bộ phận nhỏ này lại là những tính toán kỹ thuật quan trọng, ảnh hưởng trực tiếp đến mức độ an toàn của người ngồi trên xe.
Dưới đây là 5 “hiểu lầm” lớn nhất của rất nhiều người dùng về tựa đầu ô tô.
Không chỉ để tựa đầu mà còn bảo vệ cổ
Trái với suy nghĩ phổ biến, tựa đầu không được tạo ra với mục đích mang lại sự thoải mái, nghỉ ngơi. Trong kỹ thuật, đây là bộ phận thuộc hệ thống an toàn thụ động, có nhiệm vụ giữ ổn định đầu và cổ khi xe xảy ra va chạm.
Tựa đầu ô tô thực tế cũng là một trang bị an toàn bị động trên ô tô
ẢNH: ĐÌNH TUYÊN
Theo đó, trong tình huống xe bị tông từ phía sau, cơ thể người ngồi sẽ bị đẩy về phía trước trong khi đầu có xu hướng “trễ” lại phía sau rồi bật ngược trở lại. Chuyển động này dễ gây chấn thương cổ dạng roi vọt (whiplash). Do đó, vai trò của tựa đầu là giúp hạn chế biên độ chuyển động, qua đó giảm nguy cơ tổn thương cột sống cổ.
Thiết kế “khó chịu” nhưng… có chủ đích
Nhiều người phàn nàn rằng tựa đầu trên ô tô thường cứng và có xu hướng đẩy đầu về phía trước, khiến tư thế ngồi không thật sự thoải mái. Tuy nhiên, đây không hẳn là nhược điểm.
Thiết kế tựa đầu thường hơi đẩy về phía trước đôi khi khiến người ngồi cảm thấy khó chịu
ẢNH: ĐÌNH TUYÊN
Bởi lẽ, việc rút ngắn khoảng cách giữa đầu và tựa giúp đảm bảo khi xảy ra va chạm, đầu sẽ tiếp xúc với tựa gần như ngay lập tức, giảm độ trễ – yếu tố có thể làm gia tăng mức độ chấn thương. Nếu thiết kế quá êm hoặc ngả ra sau, khả năng bảo vệ sẽ bị suy giảm, thậm chí vô hiệu.
Không chỉnh đúng, tựa đầu gần như vô dụng
Hiệu quả của tựa đầu phụ thuộc rất lớn vào cách điều chỉnh. Theo khuyến nghị, đỉnh tựa đầu nên ngang với đỉnh đầu hoặc tối thiểu là ngang tầm tai, đồng thời khoảng cách giữa đầu và tựa càng gần càng tốt.
Trên thực tế, nhiều người để tựa đầu quá thấp hoặc quá xa, khiến bộ phận này không thể phát huy tác dụng khi xảy ra va chạm. Đây là lỗi sử dụng phổ biến nhưng ít được chú ý, đặc biệt với hành khách ngồi phía sau.
Công nghệ ẩn phía sau ít người biết
Không phải mọi tựa đầu đều giống nhau. Bên cạnh loại cố định hoặc chỉnh cơ phổ biến, một số mẫu xe hiện đại ngày nay còn được trang bị tựa đầu chủ động (Active Head Restraint).
Trên một số dòng xe hiện đại, trên tựa đầu còn tích hợp các công nghệ an toàn chủ động giúp tăng khả năng bảo vệ người ngồi
ẢNH: ĐÌNH TUYÊN
Hệ thống này có thể tự động dịch chuyển phần tựa về phía trước khi phát hiện va chạm từ phía sau, giúp giảm chuyển động đột ngột của đầu và cổ. Đây là một trong những cải tiến quan trọng trong hệ thống an toàn thụ động, dù ít được người dùng chú ý.
Những sai lầm nhỏ có thể làm giảm hiệu quả bảo vệ
Bên cạnh việc điều chỉnh sai, một số thói quen sử dụng cũng có thể ảnh hưởng đến hiệu quả của tựa đầu. Chẳng hạn, việc gắn thêm gối tựa đầu để tăng độ êm ái có thể làm thay đổi khoảng cách và vị trí tiếp xúc giữa đầu và tựa, khiến thiết kế ban đầu bị sai lệch.
Ngoài ra, tựa đầu bị lỏng, kẹt hoặc không cố định chắc chắn cũng làm giảm khả năng hấp thụ lực khi va chạm. Vì vậy, việc kiểm tra tình trạng và sử dụng đúng cách là điều cần thiết, tương tự như dây an toàn hay các hệ thống an toàn khác.
Từ những “hiểu lầm” kể trên, có thể thấy, tựa đầu ghế ô tô là chi tiết nhỏ nhưng không hề đơn giản. Đằng sau thiết kế tưởng chừng gây “khó chịu” lại là những tính toán có chủ đích rõ ràng, nhằm giảm thiểu rủi ro chấn thương trong những tình huống bất ngờ. Chính vì vậy, hiểu đúng và sử dụng đúng bộ phận này là cách đơn giản nhưng hiệu quả để tăng thêm một lớp bảo vệ cho chính người ngồi trong xe.
