Thị trường tài chính toàn cầu vừa trải qua một cuối tuần đầy chấn động khi Mỹ và Israel đồng loạt tiến hành các cuộc không kích nhằm vào Iran. Tehran lập tức trả đũa.
Thị trường vàng phản ứng gần như tức thì: giá kim loại quý bật tăng mạnh, tâm lý trú ẩn lan rộng khắp các sàn giao dịch từ châu Á sang châu Âu và Mỹ. Giá vàng ngày đầu tháng 3/2026 đã tăng vọt.
Các nhà phân tích nhận định giá vàng có thể thiết lập đỉnh mới nếu tình hình khu vực xấu đi.
Vàng bật tín hiệu mở cửa tăng sốc
Dù thị trường đóng cửa cuối tuần nhưng vàng giao ngay vẫn tăng trong các phiên giao dịch điện tử.
Ông Dương Đức Long, Kinh tế trưởng của Quỹ First Seafront có trụ sở tại Thâm Quyến (Trung Quốc) cho rằng: “Việc leo thang căng thẳng địa chính trị sau các cuộc không kích của Mỹ và Israel vào Iran đã đẩy phần bù rủi ro lên cao khi thị trường mở cửa trở lại vào thứ Hai. Các nhà đầu tư đang chuẩn bị cho phản ứng ‘risk-off’ điển hình: Các tài sản trú ẩn như vàng và bạc có khả năng mở cửa với khoảng tăng mạnh, trong khi giá dầu thô có thể tiếp tục tăng do lo ngại gián đoạn nguồn cung”.
Thực tế đã diễn ra như điều ông Long nhận định khi thị trường vàng mở cửa vào sáng thứ Hai.
Trước khi xảy ra cuộc không kích, giá vàng vốn đã ở mức cao (đỉnh lịch sử gần 5.608 USD/ounce vào tháng 1/2026). Tuy nhiên, đợt leo thang mới đã khuếch đại thêm nhu cầu trú ẩn.
Ông Vương Vĩ Mang, Giám đốc đầu tư bộ phận quản lý tài sản của Zhonghui International Futures, nhận định trong hệ thống định giá tài sản toàn cầu, vàng từ lâu đã là “neo lõi” để phòng ngừa rủi ro địa chính trị.
Khi chiến tranh, cấm vận hoặc nguy cơ xung đột toàn diện làm lung lay niềm tin vào tiền pháp định và thị trường chứng khoán, dòng tiền thường có xu hướng phản xạ tự nhiên: tìm đến vàng. Đó chính là động lực nền tảng phía sau cú “nhảy vọt” của giá vàng hiện nay.
Không chỉ vàng, tâm lý né tránh rủi ro còn kéo theo biến động mạnh ở dầu mỏ và chứng khoán. Song trong chuỗi phản ứng dây chuyền ấy, vàng vẫn là tài sản hưởng lợi nhanh nhất.
3 kịch bản cho giá vàng
Theo phân tích của ông Vương, diễn biến tiếp theo của giá vàng phụ thuộc lớn vào mức độ phản ứng quân sự của Iran và phạm vi lan rộng của xung đột.
Kịch bản 1: Trả đũa hạn chế
Nếu Iran chỉ tiến hành các đòn đáp trả mang tính biểu tượng hoặc nhắm mục tiêu hạn chế vào Israel hay căn cứ Mỹ nhưng không phong tỏa tuyến hàng hải, giá vàng có thể duy trì ở vùng cao và dao động mạnh. Thị trường sẽ giằng co giữa hai lực: tâm lý phòng thủ và kỳ vọng xung đột sớm được “kiểm soát”.
Kịch bản 2: Xung đột lan rộng
Nếu chiến sự lan tới các điểm nóng khác như Lebanon hoặc khu vực Biển Đỏ, gây gián đoạn vận tải và thu hẹp nguồn cung năng lượng, vàng sẽ đồng thời nhận 2 động lực: trú ẩn và phòng ngừa lạm phát. Khi đó, kim loại quý nhiều khả năng bước vào một nhịp tăng rõ rệt hơn.
Kịch bản 3: Đối đầu toàn diện
Kịch bản đáng lo nhất là Iran phong tỏa eo biển Hormuz – tuyến đường vận chuyển khoảng 20% dầu thô thế giới. Nếu Mỹ và Iran rơi vào tình thế đối đầu toàn diện, vàng có thể trở thành “hầm trú ẩn cuối cùng” của dòng vốn toàn cầu, với khả năng chinh phục hoặc thậm chí vượt các mốc lịch sử.
Trong trường hợp đó, thị trường sẽ không chỉ định giá lại rủi ro chiến tranh mà còn tái định giá lạm phát, chuỗi cung ứng và chính sách tiền tệ toàn cầu.
Hiện nay, xác suất kịch bản 2 và 3 đang cao hơn bao giờ hết, đặc biệt sau khi truyền thông nhà nước Iran đã xác nhận cái chết của Đại giáo chủ Khamenei.
Không chỉ vàng, tác động của xung đột còn lan mạnh sang thị trường năng lượng. Iran là một trong những nhà xuất khẩu chủ chốt của OPEC nên bất kỳ gián đoạn nào tại các cảng biển hay cơ sở dầu khí cũng có thể làm nguồn cung toàn cầu bị thắt chặt.
Nếu giá dầu leo thang, nguy cơ lạm phát quay trở lại sẽ gia tăng, kéo theo áp lực mới đối với chính sách tiền tệ. Trong môi trường lạm phát cao và bất ổn địa chính trị, vàng thường được hưởng lợi nhờ vai trò chống mất giá tiền tệ.
Ở chiều khác, nếu chiến sự đẩy chứng khoán toàn cầu vào một nhịp điều chỉnh sâu, dòng vốn phòng thủ nhiều khả năng sẽ dịch chuyển mạnh hơn sang kim loại quý.
Nói cách khác, dù kịch bản là lạm phát tăng tốc do giá dầu hay thị trường tài chính rung lắc vì rủi ro chiến tranh, vàng vẫn đứng ở vị trí thuận lợi như một lớp bảo hiểm tài sản trước biến động hệ thống.
Theo Beijing News Network, Sina Finance, Global Times
Mỗi năm 30-35 tỷ USD vàng ‘bốc hơi’ khỏi châu Phi, phần lớn chảy về quốc gia nàyMỗi năm, hơn 30 tỷ USD vàng âm thầm rời châu Phi qua các kênh buôn lậu và phần lớn đổ về UAE, phơi bày khoảng tối khổng lồ phía sau thị trường kim loại quý đang lập đỉnh toàn cầu.
