Các bị cáo tại phiên tòa ngày 23-6 – Ảnh: GIANG LONG
Ông Nguyễn Văn Hưng – cựu Chủ tịch HĐQT, Tổng giám đốc Công ty Nam Triệu – bị truy tố về các tội tham ô tài sản và lợi dụng chức vụ, quyền hạn trong khi thi hành công vụ. Ông Lê Tiến Quý – cựu Giám đốc Xí nghiệp X30 – bị truy tố về tội tham ô tài sản.
Từ hợp đồng ghế thẩm vấn đến nguồn tiền “ngoại giao”
Trả lời thẩm vấn, ông Lê Tiến Quý cho biết việc sản xuất hơn 3.000 ghế thẩm vấn được thực hiện theo chỉ đạo trực tiếp của Nguyễn Văn Hưng.
Theo lời khai, dù Xí nghiệp X30 được giao thực hiện hợp đồng nhưng thực tế không đủ máy móc, nhân lực để tự sản xuất nên phải thuê doanh nghiệp bên ngoài gia công. Công ty Phố Hòa Long được giao thực hiện phần khung ghế rồi chuyển về Xí nghiệp X30 để hoàn thiện, lắp ráp và bàn giao sản phẩm.
Tuy nhiên, theo ông Quý, ngay từ đầu Nguyễn Văn Hưng đã yêu cầu phải nâng khống giá thành sản xuất để tạo nguồn tiền chênh lệch.
“Anh Hưng chỉ đạo thu chênh lệch từ 10 – 13%, ngoài ra còn yêu cầu phải có thêm khoảng 5 tỉ đồng để anh Hưng và ban giám đốc có quà, có chi phí ngoại giao”, Quý khai.
Những lời khai này phù hợp với nội dung cáo trạng mà viện kiểm sát công bố tại phiên tòa. Theo đó, dù biết rõ Xí nghiệp X30 không đủ điều kiện sản xuất ghế thẩm vấn nhưng Nguyễn Văn Hưng vẫn giao đơn vị này thực hiện. Đổi lại, Hưng yêu cầu phải nâng khống chi phí sản xuất để tạo nguồn tiền phục vụ việc “ngoại giao, bồi dưỡng”.
Cụ thể, chi phí sản xuất mỗi chiếc ghế thẩm vấn bị nâng từ khoảng 15,8 triệu đồng lên 19 triệu đồng. Đối với hợp đồng sản xuất 1.000 hàng rào cơ động, chi phí từ khoảng 4 triệu đồng một sản phẩm cũng được nâng lên hơn 5,2 triệu đồng.
Để hợp thức hóa khoản chênh lệch này, hàng loạt hồ sơ, phương án sản xuất và bảng lương nhân công được lập khống.
Theo cáo trạng, riêng hợp đồng sản xuất ghế thẩm vấn đã gây thiệt hại gần 17 tỉ đồng. Trong số này, Nguyễn Văn Hưng được xác định hưởng lợi hơn 7,1 tỉ đồng, còn Lê Tiến Quý hưởng lợi hơn 9,6 tỉ đồng.
6 lần mang tiền vào phòng làm việc của sếp
Nếu cáo trạng làm rõ cách thức tạo ra dòng tiền thì phần xét hỏi tại tòa lại hé lộ cách số tiền đó được quản lý và sử dụng.
Theo lời khai của Lê Tiến Quý, sau khi nhận tiền chênh lệch từ các doanh nghiệp gia công, cung cấp vật tư, bị cáo là người trực tiếp giữ và chi theo chỉ đạo của Nguyễn Văn Hưng.
Từ tháng 5-2022 đến đầu năm 2023, Quý đã 6 lần trực tiếp giao tiền cho Hưng với tổng số khoảng 4,8 tỉ đồng. Theo lời khai tại tòa, gần như lần nào việc giao tiền cũng bắt đầu bằng những cuộc điện thoại từ cấp trên.
Có khi Hưng gọi điện thông báo sắp có đoàn công tác hoặc đoàn kiểm tra từ cấp trên xuống làm việc nên cần tiền để “ngoại giao”. Có khi doanh nghiệp vừa thanh toán khoản tiền chênh lệch thì ngay ngày hôm sau Hưng đã gọi điện yêu cầu mang tiền đến.
“Doanh nghiệp đó làm ăn lâu năm với anh Hưng nên hôm trước họ thanh toán, hôm sau anh Hưng gọi bị cáo đòi tiền luôn”, Quý khai.
Số tiền Hưng yêu cầu mỗi lần dao động từ 500 triệu đồng đến 2 tỉ đồng. Đáng chú ý, khi được chủ tọa hỏi vì sao vẫn thực hiện dù biết sai, Quý cho rằng bản thân chỉ là cấp dưới nên phải chấp hành.
“Cấp trên chỉ đạo thì cấp dưới phải phục tùng, chống là bị kỷ luật”, ông Quý phân trần nói.
Cựu giám đốc Xí nghiệp X30 còn khai nhiều lần bị thúc ép phải có tiền dù chưa có nguồn thu. Có lần Quý nói chưa có tiền để đưa thì Hưng yêu cầu “ký đại một hợp đồng nào đó để lấy tiền ra”.
“Anh Hưng nói nếu không có thì sẽ cách chức”, Quý trình bày trước tòa.
Theo lời khai, không chịu nổi áp lực từ những cuộc điện thoại liên tiếp, có thời điểm ông Quý phải lấy cả tiền cá nhân để giao cho cấp trên. Một lần như vậy, Quý chuẩn bị 20 cọc tiền, mỗi cọc gồm 100 tờ mệnh giá 500.000 đồng, tổng cộng 1 tỉ đồng rồi mang sang phòng làm việc của Hưng.
“Khi tôi đưa, anh Hưng đếm tiền rồi mang vào phòng nghỉ cất”, cựu giám đốc Xí nghiệp X30 khai.
Thậm chí, ông Quý khai chi tiết lần nào tiền được bỏ trong túi ni lông màu xanh, lần nào trong túi màu đỏ hay lần nào được đựng trong cặp da. Theo lời kể, sau khi nhận tiền, Hưng đều trực tiếp kiểm đếm rồi mang vào phòng riêng cất giữ.
Viện kiểm sát xác định Nguyễn Văn Hưng giữ vai trò chủ mưu, cầm đầu, là người trực tiếp chỉ đạo cấp dưới thực hiện các hành vi nâng khống giá trị hợp đồng, lập hồ sơ khống và quản lý nguồn tiền ngoài sổ sách.
Bị u gan vẫn phải bay ra Hà Nội giao tiền
Trong số sáu lần giao tiền, điều khiến Lê Tiến Quý nhớ nhất là lần cuối cùng vào cuối năm 2022. Thời điểm đó, Quý khai phát hiện mắc bệnh gan, có khối u và đã được bác sĩ chỉ định phẫu thuật.
Tuy nhiên, ông Quý bị Hưng gọi điện liên tục và gửi giấy triệu tập yêu cầu ra Hà Nội để mang tiền “chi ngoại giao”.
“Tôi nhận tới ba giấy triệu tập. Lúc đó chuẩn bị mổ rồi nhưng vẫn phải mang tiền ra”, Quý khai.
Theo lời khai, ông Quý chuẩn bị 500 triệu đồng, được chia thành 10 xấp rồi cho vào cặp công tác. Sau đó, Quý bay từ TP.HCM ra Hà Nội, mang tiền lên phòng làm việc của Hưng tại Công ty Nam Triệu.
“Giao tiền xong tôi ra sân bay về. Về đến nơi đau quá nên vào thẳng bệnh viện để mổ gan”, ông Quý trình bày.
