Binh sĩ Ukraine phóng drone – Ảnh: Reuters
Bình luận về các cuộc tấn công diễn ra trên khắp 14 vùng lãnh thổ của Nga và bán đảo Crimea, Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky khẳng định đây là phản ứng “chính đáng” với việc Nga kéo dài cuộc chiến sau khi lệnh ngừng bắn hết hiệu lực vào ngày 13-5.
Còn Bộ Quốc phòng Nga cho biết lực lượng phòng không đã bắn hạ 556 chiếc drone trong đêm và 30 chiếc khác lúc bình minh, đánh dấu một trong những cuộc oanh tạc lớn nhất của Ukraine tính đến thời điểm này của cuộc xung đột đã kéo dài hơn bốn năm.
Vài ngày trước, một trận oanh tạc bằng drone và tên lửa quy mô lớn của Nga vào thủ đô Kiev của Ukraine cũng đã làm ít nhất 24 người thiệt mạng.
Drone và vấn đề quy mô lãnh thổ
Ưu tiên của Ukraine “vẫn là nhất quán phát triển các năng lực tấn công tầm xa đến mức tối đa nhắm vào một loạt mục tiêu quân sự”, Tư lệnh Lực lượng không người lái của Ukraine, Robert Brovdi, nói với AFP trong một cuộc phỏng vấn trước khi các cuộc không kích diễn ra.
Trong nhiều thế kỷ, quy mô khổng lồ của nước Nga luôn được coi là tài sản lớn nhất của quốc gia này trong các cuộc xung đột quân sự.
Từ vua Charles XII của Thụy Điển đến Napoleon Bonaparte và Adolf Hitler, một danh sách dài các nhà chinh phạt tham vọng đã xâm lược nước Nga để rồi bị nuốt chửng bởi diện tích bao la và mùa đông khắc nghiệt.
Nhưng qua phát biểu của Brovdi, có thể thấy Ukraine đang cố gắng thách thức logic quân sự truyền thống đó khi không gian mênh mông của Nga có thể từ thế mạnh cốt lõi của thời chiến tranh bộ binh trở thành điểm yếu chí tử của thời chiến tranh drone.
Chiến lược tấn công sâu của Kiev phản ánh một thực tế công nghệ chiến tranh hiện đại: trong kỷ nguyên mà vũ khí chính xác tầm xa ngày càng dễ tiếp cận, nước Nga lại trở nên cực kỳ khó phòng thủ do quá rộng lớn.
Kho vũ khí tầm xa của Ukraine cũng cho thấy nhiều dấu hiệu đã được nâng cấp đáng kể, với một số lượng lớn drone tự phát triển.
Những tháng gần đây Kiev sử dụng hỏa lực này tấn công quy mô lớn vào các địa điểm sản xuất quân sự và hạ tầng năng lượng của Nga, gồm nhiều mục tiêu nằm cách biên giới Ukraine hàng nghìn km.
Năng lực mở rộng này đồng nghĩa khoảng 1/4 diện tích đất liền của Nga và hơn 70% dân số Nga hiện nằm trong tầm của drone Ukraine, theo Hãng tin Bloomberg.
Chiến thuật không kích của Ukraine cũng đang thay đổi. So với giai đoạn đầu chiến dịch, các đòn đánh của Ukraine gần đây tỏ ra có tính phương pháp hơn và thường là oanh tạc lặp đi lặp lại vào các đầu mối hậu cần quan trọng.
Cách tiếp cận này thể hiện rõ ràng trong cuộc tấn công mới nhất ngày 17-5 cũng như một loạt cuộc tấn công trước đó vào cơ sở cảng dầu Tuapse bên biển Đen, nơi đã bị đánh trúng bốn lần khác nhau vào cuối tháng 4, đầu tháng 5.
Tham vọng mới của Ukraine
Mối đe dọa ngày càng tăng từ drone Ukraine buộc Nga phải tập trung nguồn lực phòng không xung quanh các địa điểm có giá trị cao như Matxcơva và Saint Petersburg, điều không tránh khỏi tạo ra khoảng trống ở những nơi khác.
Với không phận trải dài 11 múi giờ và lớn hơn gần 30 lần Ukraine, không hệ thống phòng không nào trên thế giới đủ để bảo vệ cả nước Nga.
Còn trên mặt đất, sự kiện Ukraine tái chiếm Kupiansk vào tháng 12-2025, nơi Nga tuyên bố đã chiếm được một tháng trước, gây ngạc nhiên cho ngay cả các chuyên gia quân sự phương Tây.
Vào tháng 4, theo Viện Nghiên cứu chiến tranh, Nga đã mất quyền kiểm soát 116km2 ở Ukraine, lần đầu tiên họ phải chịu tổn thất ròng về lãnh thổ kể từ tháng 8-2024 (khi Ukraine bất ngờ tấn công vào vùng Kursk của Nga).
Ukraine còn có những kế hoạch đầy tham vọng nhằm tự phát triển tên lửa đạn đạo, một bổ sung quan trọng vào năng lực quân sự của Kiev có thể làm thay đổi cục diện cuộc chiến.
Dù tin tức về chương trình tên lửa đạn đạo này chưa được xác minh độc lập, tiến bộ của Ukraine trong phát triển các vũ khí tầm xa khác và lịch sử sản xuất tên lửa lâu đời của nền công nghiệp quốc nội đồng nghĩa khả năng đạt được đột phá trong công nghệ tên lửa của Kiev sắp tới nên được xem xét nghiêm túc.
Trong nhiều dịp từ năm 2022, khi các đồng minh khác nhau của Kiev, bao gồm Mỹ, cân nhắc cung cấp cho Ukraine tên lửa tầm xa, Nga đã phản ứng rất mạnh, đe dọa về các “hệ quả thảm khốc” nếu điều đó xảy ra.
Tương tự khi đàm phán, một điều kiện Nga liên tục nhắc tới là giới hạn với tầm bắn của vũ khí mà Ukraine được phép sở hữu.
Giá dầu cao có lợi cho Nga
Do cuộc chiến ở Iran, giá dầu đã tăng vọt giúp thu nhập từ xuất khẩu dầu mỏ, vốn đóng vai trò sống còn với ngân sách Nga, tăng lên thành 19 tỉ USD vào tháng 3, gần gấp đôi so với tháng 2 (9,8 tỉ USD) và là mức thu hằng tháng cao nhất kể từ mùa năm 2023, theo Trường Kinh tế Kiev.
Nguồn thu tăng vọt sẽ hữu ích cho chính quyền Matxcơva trong ổn định nền kinh tế lẫn bổ sung cho ngân sách quốc phòng nếu cần thiết.
