TP.HCM vươn mình với hạ tầng chiến lược

Nhân dịp kỷ niệm Ngày Giải phóng miền Nam, thống nhất đất nước 30-4-1975 và hướng tới dấu mốc 50 năm TP Sài Gòn – Gia Định chính thức mang tên Chủ tịch Hồ Chí Minh, TP.HCM sẽ đồng loạt khởi công bốn dự án hạ tầng chiến lược, đồng thời trao quyết định chấp thuận nhà đầu tư thực hiện siêu cảng trung chuyển quốc tế Cần Giờ.

Đây là kết quả của sự nỗ lực, quyết tâm chỉ đạo của lãnh đạo TP.HCM và sự điều hành theo phương châm “rõ việc, rõ thời gian”.

Những công trình định hình siêu đô thị

Bốn dự án được khởi công dịp này gồm tuyến metro số 2 đoạn Bến Thành – Thủ Thiêm; quảng trường trung tâm và khu hành chính mới; dự án cải tạo, chỉnh trang khu Bảo tàng Hồ Chí Minh và khu đô thị Đại học Quốc tế. Đây đều là các dự án mang tính biểu tượng mới, góp phần định hình các trục phát triển dài hạn của TP.

Tại cửa ngõ phía đông, hai dự án metro số 2 đoạn Bến Thành – Thủ Thiêm và trung tâm hành chính mới để từng bước đưa Thủ Thiêm thành trung tâm hạ tầng của khu vực.

Nơi đây có các trục kết nối vùng chiến lược như cao tốc TP.HCM – Long Thành, ga Thủ Thiêm của tuyến đường sắt tốc độ cao Bắc – Nam cùng mạng lưới metro đô thị. 

Bao quanh là những đầu mối quan trọng như sân bay Long Thành (Đồng Nai), cảng Cát Lái, ga trung tâm Bến Thành và đặc biệt là vị trí nằm sát vách với khu lõi trung tâm hiện hữu.

Trong tương lai gần, khi hệ thống hạ tầng giao thông và các công trình trọng điểm như trung tâm chính trị – hành chính, trung tâm tài chính quốc tế, các thiết chế văn hóa lớn đi vào vận hành, các dòng di chuyển sẽ hội tụ về khu vực này.

Từ các tuyến metro và các đường sắt, hành khách có thể đi về ga trung tâm Bến Thành, sau đó đi ngầm qua Thủ Thiêm bằng metro số 2 đoạn Bến Thành – Thủ Thiêm.

Và cũng từ ga Thủ Thiêm, người dân theo tuyến đường sắt Thủ Thiêm – Long Thành để đến sân bay quốc tế Long Thành.

Ở chiều ngược lại, khi xuống sân bay, nhà đầu tư nước ngoài có thể đi cao tốc hoặc đường sắt về trung tâm tài chính quốc tế tại Thủ Thiêm để hợp tác, tìm kiếm cơ hội đầu tư.

Cùng với trục phát triển phía đông, TP.HCM đang tăng tốc mở không gian về phía sông và biển. Trong đó, khu vực cảng Nhà Rồng – Khánh Hội được đầu tư cải tạo với tổng mức hơn 20.000 tỉ đồng.

Giai đoạn 1 dự án sẽ triển khai khu vực trọng điểm khoảng 9ha tại khu số 1 – khu trung tâm bến Nhà Rồng, bao gồm công viên cảnh quan, quảng trường trung tâm, không gian công cộng ven sông và các hạng mục hạ tầng kỹ thuật thiết yếu.

Đặc biệt, TP đang từng bước hiện thực hóa mục tiêu xây dựng cụm cảng – logistics thông minh tại Cái Mép – Thị Vải – Cần Giờ. Cụm cảng này sẽ giúp tạo sự phát triển đột phá cho hệ thống cảng biển, tăng cường vị thế của Việt Nam trên bản đồ logistics toàn cầu. Với quy mô và tầm vóc chiến lược, dự án sẽ mang lại lợi ích kinh tế khổng lồ cho TP.HCM nói riêng và cả nước nói chung.

Mở đầu chuỗi dự án này là ngày 17-4, Tập đoàn Gemadept cùng đối tác chiến lược – Hãng tàu CMA CGM (Pháp) – đã động thổ dự án cảng nước nước sâu Gemalink giai đoạn 2 với tổng vốn khoảng 6.000 tỉ đồng. Sắp tới, dự án cảng tổng hợp và container Cái Mép Hạ do liên danh Geleximco – ITC – SCIC thực hiện cũng đang được chuẩn bị khởi công, hoàn thiện thêm mắt xích quan trọng trong hệ sinh thái cảng biển khu vực.

Đặc biệt, ngày 29-4 TP.HCM sẽ trao quyết định chấp thuận liên danh Tổng công ty Hàng hải Việt Nam – Công ty cổ phần Cảng Sài Gòn – Terminal Investment Limited Holding S.A. là nhà đầu tư thực hiện dự án cảng trung chuyển quốc tế Cần Giờ. Dự án có diện tích khoảng 571ha với tổng chiều dài cầu cảng chính dự kiến khoảng 7,5km. Công suất thiết kế dự kiến đến năm 2030 đạt 4,8 triệu TEU, đến năm 2047 đạt 16,9 triệu TEU.

Kết quả từ nỗ lực và tinh thần “dám nghĩ, biết làm”

Trao đổi với Tuổi Trẻ, PGS.TS Phạm Văn Song – Hiệu trưởng Trường đại học Công nghệ Miền Đông – cho rằng những bước đi mạnh mẽ về hạ tầng ở TP.HCM thời gian qua là kết quả của một quá trình chuẩn bị kéo dài, khi nhiều yếu tố đã hội đủ để TP có thể tăng tốc đúng thời điểm.

Điều dễ nhận thấy đầu tiên là tinh thần dám nghĩ, dám làm. Việc hàng loạt dự án lớn được thông qua và đồng loạt khởi công trong thời gian ngắn cho thấy sự thống nhất và quyết tâm khá rõ ràng của cả hệ thống chính trị TP.HCM.

Theo PGS.TS Phạm Văn Song, điểm khác biệt giai đoạn này là TP.HCM quyết định làm và làm ngay, làm tới nơi tới chốn. TP chủ động đẩy nhanh tiến độ, chấp nhận va chạm và kiên nhẫn tháo gỡ từng nút thắt để dự án thực sự chuyển động ngoài công trường. 

Dám làm ở đây là dám đứng ra chịu trách nhiệm cho những quyết định lớn, ảnh hưởng lâu dài đến diện mạo và hướng phát triển của TP.

Song song với đó là sự thay đổi rõ rệt trong cách điều hành. Việc nhiều dự án do doanh nghiệp đề xuất được xử lý nhanh gọn hơn trước cho thấy TP.HCM đã chọn một cách làm khác. TP không còn chỉ trông chờ vào ngân sách nhà nước, mà chủ động mở cửa để xã hội cùng tham gia.

Quan trọng hơn là thái độ tiếp cận. Chính quyền không chỉ ngồi chờ hồ sơ, mà sẵn sàng đồng hành cùng doanh nghiệp gỡ khó. Điều này cũng cho thấy bộ máy của TP đang vận hành hiệu quả hơn, nhất là ở những khâu phối hợp vốn từng bị xem là chậm chạp, rườm rà.

“Tựu trung lại, những gì đang diễn ra cho thấy TP.HCM đang tận dụng khá tốt một giai đoạn thuận lợi để bứt lên. Việc dám nghĩ, biết làm không chỉ nhằm tạo dấu ấn trong ngắn hạn, mà quan trọng hơn là đặt nền móng cho một chặng đường phát triển mới – nơi hạ tầng được làm trước, hành động đi kèm quyết tâm, và TP có thể đóng góp nhiều hơn cho sự phát triển chung của cả nước”, PGS.TS Phạm Văn Song nói.

Còn theo TS Phạm Viết Thuận – Viện trưởng Viện Kinh tế tài nguyên và môi trường TP.HCM, khắp nơi ở TP đang rộn ràng từ metro, đường vành đai, cao tốc và các cây cầu lớn đến các dự án cửa ngõ. Tất cả đều cùng một nhịp tăng tốc để hoàn thành trước mốc 2030. Thực tiễn này cho thấy sự chuyển biến rõ rệt về năng lực thực thi và quản trị.

Trong bối cảnh mới, TP.HCM đang tận dụng khá tốt thời cơ để đẩy nhanh quá trình hiện thực hóa các dự án hạ tầng, tạo nền tảng cho tăng trưởng dài hạn. Với đặc thù sông nước hiếm có, chiến lược “hướng sông – hướng biển” sẽ mở ra dư địa phát triển rất lớn cho TP.HCM. Việc triển khai đồng loạt các dự án hạ tầng chiến lược quy mô lớn, mở thông các hướng sẽ giúp chỉ trong ít năm tới hệ thống hạ tầng hiện đại hơn, tương xứng với vai trò siêu đô thị.

“Để duy trì đà tăng tốc, TP cần tăng cường đôn đốc, bám sát và giám sát chặt chẽ tiến độ thực hiện. Một trong những động lực quan trọng nhất là sự năng động – không chỉ của chính quyền TP, mà cả doanh nghiệp và các tổ chức tham gia phát triển hạ tầng. Khi tất cả cùng chuyển động, tiến độ các dự án mới có thể đảm bảo đúng tiến độ và chất lượng”, ông Thuận nhấn mạnh.