MỹHọc khu San Francisco từng quyết định cắt môn đại số khỏi chương trình trung học cơ sở để đảm bảo “bình đẳng”, nhưng phải khôi phục sau 12 năm.
Chính sách giảm tải môn đại số khỏi chương trình trung học cơ sở được học khu San Francisco, bang California, thực hiện từ năm 2014. Vào thời điểm đó, học khu cho rằng nhiều học sinh, nhất là các em đến từ nhóm yếu thế trong xã hội, cần nhiều thời gian để nắm vững kiến thức nền tảng trước khi bắt đầu học môn đại số ở trung học phổ thông.
Mục tiêu của chính sách loại bỏ môn đại số ở cấp hai là tạo ra sự “bình đẳng”, thu hẹp khoảng cách về học lực, giúp học sinh có thêm thời gian củng cố nền tảng toán học. Tuy nhiên, cách làm này lại không tạo ra kết quả như kỳ vọng.
Số học sinh theo các môn toán nâng cao ở bậc phổ thông vẫn giảm, trong khi khoảng cách thành tích học tập giữa các nhóm xã hội vẫn lớn. Nhiều gia đình có điều kiện đã cho con học thêm vào mùa hè hoặc ngoài giờ để duy trì lộ trình học nhanh hơn.
Thomas S. Dee, nhà kinh tế học giáo dục tại Đại học Stanford, nhận định San Francisco trong nhiều năm đã “cố theo đuổi bình đẳng bằng cách hạ trần, thay vì nâng sàn”. Ông nói đây không phải vấn đề riêng của San Francisco mà là xu hướng ở nhiều nơi trên khắp nước Mỹ.
Giáo viên toán Dayna Soares hướng dẫn bài tập trên lớp trong tiết Đại số 2 tại trường cấp ba Mission năm 2019. Ảnh: SF Chronicle
Tại Mỹ, đại số từ lâu được xem là một bước đệm quan trọng với học sinh muốn vào các trường đại học có tỷ lệ chọi cao. Học Đại số I từ lớp 8 giúp học sinh có thể tiếp tục môn hình học ở lớp 9, Đại số II ở lớp 10, giải tích sơ cấp ở lớp 11 và giải tích cấp cao hơn vào năm cuối trung học phổ thông. Với nhiều trường đại học, lộ trình học này được xem là dấu hiệu thể hiện học sinh quyết tâm theo đuổi chương trình học có độ khó cao.
Việc San Francisco bỏ đại số lớp 8 đã vấp phải phản ứng kéo dài trong nhiều năm, trong đó có một vụ kiện và một lần lấy ý kiến bằng phiếu bầu vào năm 2024. Hầu hết cử tri đã yêu cầu học khu đưa môn đại số trở lại bậc trung học cơ sở.
Steven Bacio, một trong những người sáng lập GrowSF, tổ chức vận động ủng hộ lộ trình tăng tốc đào tạo, nói việc một khu vực trung tâm đổi mới công nghệ của Mỹ lại không cho học sinh tiếp cận đại số từ trung học cơ sở là “rất khó chấp nhận”.
Những quan chức dân cử mới ở San Francisco, trong đó có các thành viên hội đồng trường học và Thị trưởng Daniel Lurie, phần lớn đều ủng hộ khôi phục môn đại số từ lớp 8. Chủ tịch hội đồng trường học Phil Kim cho rằng quyết định này không chỉ là một chiến lược giảng dạy mà còn giúp học khu giữ chân các gia đình, trong bối cảnh số lượng học sinh ghi danh ở địa phương sụt giảm khiến nguồn thu học phí giảm.
Theo kế hoạch được Chủ tịch học khu Maria Su trình lên hội đồng trường học, đại số sẽ trở thành môn tự chọn cho học sinh lớp 8 ở 19 trường tại San Francisco. Học sinh có thể học song song Toán 8 thông thường và Đại số I.
Bất kỳ học sinh lớp 8 nào cũng có thể đăng ký học đại số, nhưng những em có thành tích tốt sẽ được tự động xếp vào lớp này và có quyền từ chối nếu không muốn tham gia. Cách làm này nhằm mở rộng cơ hội tiếp cận với các nhóm học sinh trước đây ít có mặt trong các lớp nâng cao.
Với những gia đình không muốn con phải học cùng lúc hai môn toán và mất một tiết tự chọn như nghệ thuật, âm nhạc hay ngoại ngữ, học khu cũng mở phương án để một số học sinh đủ điều kiện có thể học đại số như môn toán duy nhất ở lớp 8. Tuy nhiên, các em sẽ phải đáp ứng ngưỡng năng lực nhất định và được tư vấn trước khi đưa ra quyết định.
Ngoài ra, hai trường khác sẽ tiếp tục tham gia chương trình thí điểm theo hướng tăng tốc, trong đó toàn bộ học sinh trung học cơ sở học chương trình nén, gồm Toán 6, 7, 8 và Đại số I trong ba năm.
Kế hoạch này dựa trên kết quả một chương trình thử nghiệm kéo dài hai năm, khi học khu thử nghiệm nhiều mô hình khác nhau tại các trường về “hồi sinh” môn đại số ở bậc trung học cơ sở.
Một nghiên cứu độc lập, do giáo sư Dee và cộng sự Elizabeth Huffaker từ Đại học Florida thực hiện, cho thấy học sinh học đồng thời Toán 8 và Đại số I có mức tiến bộ rõ rệt về điểm số, tương đương gần một năm học thêm.
Ngược lại, những học sinh bỏ hẳn Toán 8 để học thẳng đại số có khả năng phải học lại môn này ở lớp 9 cao hơn. Theo Dee, hơn 19% học sinh thuộc nhóm này phải học lại đại số ở trung học phổ thông, so với khoảng 9% ở nhóm học song song hai môn. Tuy nhiên, tác động tiêu cực này giảm bớt ở những học sinh vốn có nền tảng học tập tốt hơn.
Dee cho rằng kết quả trên cho thấy giáo dục có thể đạt thành quả nhanh chóng với chi phí không quá lớn chỉ với một bước đơn giản là mở rộng khả năng tiếp cận nội dung học thuật chất lượng cao cho nhiều học sinh hơn.
Một điểm đáng chú ý khác trong giai đoạn thí điểm là nhu cầu của phụ huynh và học sinh cao hơn dự kiến. Một số trường ghi nhận số học sinh đăng ký đại số tự chọn gần gấp đôi ước tính ban đầu.
Quyết định của San Francisco cũng phản ánh một xu hướng rộng hơn tại Mỹ. Ít nhất 9 bang đang hướng tới chính sách tự động ghi danh học sinh có thành tích tốt vào các khóa học nâng cao, trong đó có Texas, Bắc Carolina và Washington.
Hà Linh (Theo NY Times, SF Chronicle)
