Quân đội Mỹ 'âm thầm hướng dẫn hàng chục tàu thương mại' qua eo biển Hormuz

Một trong số quan chức Mỹ nói trên khẳng định với The New York Times rằng trong 3 tuần qua, Bộ Tư lệnh Trung tâm Mỹ đã hướng dẫn khoảng 70 tàu thương mại đi qua eo biển Hormuz, ra vào Vịnh Ba Tư. Các quan chức Mỹ cho biết thêm hầu hết các tàu đã tắt thiết bị phát tín hiệu để tránh bị phát hiện khi đi qua tuyến đường thủy này.

Giới chức từ chối cho biết loại tàu nào đang đi qua và lộ trình của tàu, nhưng một quan chức cho hay ít nhất một tuyến đường không gần bờ biển Iran. 

Các tàu đi qua gần Iran mà không được sự chấp thuận của Tehran đối mặt với nguy cơ gần như chắc chắn bị tấn công bằng máy bay không người lái hoặc tên lửa Iran. Các nhà phân tích hàng hải cho rằng các chuyến tàu vượt eo biển do Mỹ hướng dẫn dường như đi theo những tuyến đường gần Oman hơn.

Trước các cuộc tấn công của Mỹ và Israel vào Iran từ cuối tháng 2, mỗi ngày có hơn 100 tàu thương mại đi qua eo biển Hormuz. Vì vậy, những chuyến đi do Mỹ điều phối, trung bình 3 chuyến/ngày trong suốt 3 tuần, không thể hiện sự phục hồi mạnh mẽ của ngành vận tải biển. 

Tuy nhiên, việc các tàu liên tục đi qua eo biển Hormuz dưới sự hướng dẫn của Mỹ cho thấy một số chủ tàu sẵn sàng chấp nhận rủi ro để ra vào vịnh Ba Tư, nơi nhiều tàu đã bị mắc kẹt trong nhiều tuần, mất tiền và khiến thủy thủ đoàn rơi vào điều kiện khó khăn.

Tuyến đường do Mỹ điều phối cũng là một lựa chọn thay thế cho những chủ tàu không muốn phải xin phép Iran hoặc trả phí để đi qua eo biển Hormuz, theo The New York Times.

Vào đầu tháng 5, Tổng thống Mỹ Donald Trump tuyên bố một chiến dịch quân sự lớn mang tên Dự án Tự do nhằm giúp các tàu đi qua tuyến đường này, nhưng sau đó nhanh chóng chấm dứt chiến dịch, một phần do sự phản đối từ Ả Rập Xê Út. 

Kể từ đó, Bộ Tư lệnh Trung tâm Mỹ đã khuyến khích các tàu đi qua eo biển Hormuz nhưng không cung cấp lực lượng hải quân hộ tống.

“Dù lực lượng Mỹ không hộ tống, chúng tôi vẫn tiếp tục liên lạc và phối hợp với các tàu thương mại muốn tự do và an toàn đi qua eo biển Hormuz, một hành lang quốc tế quan trọng đối với nền kinh tế khu vực và toàn cầu”, phát ngôn viên Bộ Tư lệnh Trung tâm Mỹ Tim Hawkins nhấn mạnh trong một tuyên bố hôm 30.5.

Các quan chức Mỹ cho rằng nguy cơ từ Iran đã bị phóng đại và đã tìm cách thuyết phục các tàu thuyền đi qua eo biển Hormuz một cách an toàn. Dù sự hỗ trợ này đã được biết đến trong giới vận tải biển, các quan chức Mỹ thừa nhận rằng họ chưa công khai rộng rãi để tránh việc Iran nhắm mục tiêu vào các tàu thuyền đi qua dưới sự hướng dẫn của Mỹ.

Trong khi đó, lực lượng hải quân thuộc Lực lượng Vệ binh Cách mạng Iran (IRGC) ngày 31.5 thông báo 28 tàu, bao gồm tàu chở dầu, tàu container và các tàu thương mại khác, đã đi qua eo biển Hormuz trong 24 giờ trước đó sau khi nhận được giấy phép, theo Đài Press TV.

Lực lượng Hải quân IRGC cho hay số tàu này đã đi qua eo biển Hormuz với sự phối hợp và hỗ trợ an ninh của họ. Lực lượng này nói rằng vịnh Ba Tư thuộc về các quốc gia Hồi giáo trong khu vực và cáo buộc quân đội Mỹ là nguyên nhân chính gây mất an ninh ở đó.

Hiện chưa có thông tin phản ứng từ phía Mỹ cũng như Iran về thông tin do phía bên kia công bố.