Sau hội đàm ngày 14-5, ông Trump nói rằng ông Tập đã đề nghị giúp mở lại eo biển Hormuz và Bắc Kinh sẽ không gửi thiết bị quân sự cho Tehran.
Tổng thống Mỹ Donald Trump gặp Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình trong ngày đầu tiên của chuyến thăm Trung Quốc 14-5 – Ảnh: AFP
Ngày 14-5, Tổng thống Mỹ Donald Trump khẳng định ông đã nhận được lời đề nghị “giúp đỡ” từ Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình về vấn đề Iran.
“Chủ tịch Tập Cận Bình muốn thấy một thỏa thuận (giữa Mỹ và Iran) được ký kết. Và ông ấy đã đề nghị. Ông ấy nói, ‘Nếu tôi có thể giúp đỡ gì, tôi sẽ giúp đỡ’… Ông ấy muốn eo biển Hormuz được mở”, ông Trump nói với kênh Fox News sau ngày đầu tiên của chuyến thăm Trung Quốc.
Tổng thống Mỹ không nói rõ chi tiết đề nghị giúp đỡ của Trung Quốc nhưng nói rằng Bắc Kinh sẽ không gửi thiết bị quân sự cho Iran.
Trung Quốc có quan hệ mật thiết và là nước tiêu thụ dầu mỏ lớn nhất của Iran. Trước chuyến thăm, giới phân tích cho rằng nhà lãnh đạo Mỹ sẽ thúc đẩy Trung Quốc gây áp lực lên Iran để chấp nhận một thỏa thuận hòa bình và mở cửa eo biển Hormuz, một tuyến vận chuyển dầu mỏ quan trọng đã bị đóng cửa phần lớn do xung đột ở Trung Đông.
Bản tóm tắt của phía Mỹ về cuộc gặp thượng đỉnh giữa ông Trump và ông Tập cho biết Trung Quốc nhất trí rằng eo biển “phải được giữ mở” và Trung Quốc phản đối việc quân sự hóa và thu phí qua eo biển. Những điểm này phần lớn phù hợp với các tuyên bố trước đó của Trung Quốc.
Nói về vấn đề này trong phỏng vấn với Đài NBC News, Ngoại trưởng Mỹ Marco Rubio xác nhận Mỹ đã nêu vấn đề xung đột Trung Đông, nhưng khẳng định Washington không yêu cầu sự giúp đỡ của Trung Quốc.
“Chúng tôi không cần sự giúp đỡ của họ. Chúng tôi nêu vấn đề này để làm rõ lập trường của mình và để họ hiểu rõ, bởi vì việc chúng tôi thảo luận về vấn đề này là hợp lý, xét đến tầm quan trọng của vấn đề đó”, ông Rubio nói.
Theo Ngoại trưởng Mỹ, hai nước cũng nhất trí rằng eo biển Hormuz không nên bị quân sự hóa.
“Thật tốt khi chúng ta có liên minh, hoặc ít nhất là sự đồng thuận, về điểm này. Điều đó rất quan trọng bởi phía Trung Quốc nói rằng họ không ủng hộ việc quân sự hóa eo biển Hormuz, và họ không ủng hộ hệ thống thu phí, và đó cũng là lập trường của chúng tôi”, ông Rubio giải thích.
Trung Quốc mua 200 máy bay của Mỹ
Tổng thống Mỹ Donald Trump thông báo rằng Trung Quốc đã đồng ý đặt mua 200 máy bay Boeing. “Một điều ông ấy đã đồng ý hôm nay là sẽ đặt mua 200 máy bay… Boeing muốn bán 150 chiếc, nhưng họ đã nhận được đơn hàng 200 chiếc”, kênh Fox News dẫn lời ông Trump nói.
Đây là một trong những thỏa thuận được kỳ vọng ký kết trong chuyến thăm Trung Quốc lần này của ông Trump, bên cạnh các thỏa thuận về nông sản, công nghệ…
