Thứ hai, 16/3/2026, 09:13 (GMT+7)
Ông Trump muốn NATO, Trung Quốc hỗ trợ mở lại Eo biển Hormuz vì cho rằng họ phụ thuộc dầu từ Vùng Vịnh nhiều hơn Mỹ.
Tổng thống Mỹ Donald Trump trong cuộc phỏng vấn hôm 15/3 nói rằng ông kỳ vọng châu Âu cũng sẽ giúp giải quyết tình hình tại Eo biển Hormuz giống như Mỹ đã hỗ trợ Ukraine trong cuộc chiến với Nga.
Eo biển Hormuz, tuyến vận chuyển dầu mỏ huyết mạch của thế giới, đã gần như bị Iran phong tỏa từ khi xung đột bùng phát hôm 28/2, khiến giá năng lượng toàn cầu tăng vọt.
“Nếu không phản ứng, hoặc phản ứng theo cách tiêu cực, tôi nghĩ điều đó sẽ rất tồi tệ cho tương lai của NATO”, Tổng thống Mỹ cho hay. Trong nhiều năm qua, ông Trump thường xuyên chỉ trích liên minh quân sự này dựa dẫm vào nguồn lực của Mỹ.
Tổng thống Mỹ cũng bày tỏ kỳ vọng Trung Quốc sẽ giúp tháo gỡ tình trạng tắc nghẽn ở eo biển trước khi ông đến Bắc Kinh vào cuối tháng này để gặp Chủ tịch Tập Cận Bình. Nếu diễn ra, đây sẽ chuyến công du đầu tiên của ông tới Trung Quốc trong nhiệm kỳ hai.
“Tôi nghĩ Trung Quốc cũng nên giúp đỡ vì 90% lượng dầu họ sử dụng đến từ eo biển này. Nếu chờ đến khi hội nghị thượng đỉnh diễn ra thì đã quá muộn. Chúng tôi muốn biết trước thời điểm đó. Hai tuần là khoảng thời gian dài”, ông nói, thêm rằng chuyến đi Trung Quốc có thể bị hoãn lại, song không nêu rõ hoãn trong bao lâu.
Tổng thống Mỹ Donald Trump trả lời phóng viên trước khi lên chuyên cơ Không lực Một tại căn cứ Andrews, bang Maryland ngày 13/3. Ảnh: AFP
Ông Trump lưu ý rằng so với Mỹ, Trung Quốc và nhiều quốc gia châu Âu phụ thuộc vào dầu mỏ từ Vùng Vịnh hơn. “Hoàn toàn hợp lý khi những nước được hưởng lợi từ tuyến hàng hải này chung tay góp sức để đảm bảo không xảy ra điều tồi tệ tại đó”, ông nhấn mạnh.
Khi được hỏi muốn nhận hỗ trợ cụ thể gì, Tổng thống Mỹ cho biết ông cần tàu rà phá thủy lôi, phương tiện mà châu Âu có rất nhiều so với Mỹ, cũng như lực lượng có thể loại bỏ “những kẻ xấu xa đang hoạt động dọc bờ biển Iran”.
NATO và Trung Quốc hiện chưa lên tiếng về phát biểu của Tổng thống Mỹ.
Người đứng đầu Nhà Trắng hôm 14/3 kêu gọi Trung Quốc, Pháp, Nhật Bản, Hàn Quốc và Anh cử chiến hạm hộ tống tàu dầu đi qua eo biển, nhưng nhiều quốc gia trong số đó chỉ phản hồi một cách thận trọng.
Các quan chức Mỹ giấu tên ngày 15/3 nói với WSJ rằng ông Trump trong vài ngày tới sẽ thông báo về việc thành lập một liên minh quốc tế để hộ tống tàu hàng qua Eo biển Hormuz. Hiện chưa rõ thành phần của liên minh này sẽ gồm tàu chiến của những quốc gia nào.
Eo biển Hormuz. Đồ họa: WSJ
Xung đột giữa Mỹ, Israel với Iran bùng phát từ ngày 28/2, đến nay đã khiến hơn 2.000 người thiệt mạng và hiện chưa rõ sẽ kéo dài bao lâu. Việc Iran tấn công các tàu dầu, tàu hàng đi qua Eo biển Hormuz đã khiến thị trường dầu mỏ biến động mạnh. Giá dầu thô đã tăng đáng kể trong hai tuần qua do lo ngại về nguy cơ gián đoạn nguồn cung.
Dầu WTI của Mỹ hôm 15/3 tăng 2,5%, lên 100,22 USD/thùng, trong khi dầu Brent tăng 2,9%, lên 106,11 USD/thùng.
Ông Trump hôm 14/3 nói rằng Iran muốn đạt được thỏa thuận ngừng bắn, song Tehran bác bỏ, khẳng định “không thấy lý do gì để đối thoại với Mỹ”. Tuy nhiên, theo Ngoại trưởng Iran Abbas Araghchi, Tehran sẵn sàng đối thoại với các quốc gia muốn thương lượng về việc cho phép tàu chở dầu đi qua Eo biển Hormuz.
Huyền Lê (Theo Financial Times, AFP)
