Việc tận dụng chính sách thuế đúng cách có thể là “đòn bẩy” giúp doanh nghiệp phát triển. Tuy nhiên, nếu lạm dụng hoặc vi phạm, cái giá phải trả không hề rẻ.
Mới đây, một vụ việc trong ngành vàng bạc đá quý đã khiến cộng đồng doanh nghiệp Trung Quốc giật mình: một cá nhân tại tỉnh Hồ Nam (Trung Quốc) đã dùng chiêu trò “chia nhỏ doanh thu” để trốn thuế, cuối cùng phải nộp tổng cộng 445 triệu NDT, tương đương khoảng 1.780 tỷ đồng, theo thông tin từ Tổng cục Thuế vụ Quốc gia Trung Quốc.
Lật tẩy chiêu trốn thuế của 14 cửa hàng vàng
Chủ doanh nghiệp, ông Tạng Mậu, ban đầu chỉ đăng ký 2 cửa hàng vàng bạc trong các khu thương mại sầm uất, nhưng thực tế kiểm soát tới 14 cửa hàng.
Bằng cách khai báo doanh thu mỗi quý dưới 30 vạn NDT (khoảng 1,2 tỷ đồng), ông Tạng cố tình hưởng ưu đãi cho hộ kinh doanh nhỏ lẻ, đồng thời “giấu nhẹm” phần lớn doanh thu thực tế.
Ban đầu, cơ quan thuế nhận được tín hiệu bất thường: tài khoản cá nhân của ông Tạng có dòng tiền lớn, nhưng báo cáo thu nhập chỉ tương ứng với 2 cửa hàng.
Điều tra sâu hơn, cơ quan thuế phát hiện ông Tạng không chỉ sở hữu 2 cửa hàng chính thức mà còn từng mở thêm 6 cửa hàng khác trong vòng 5 năm, nhưng những cửa hàng này nhanh chóng bị đóng cửa sau đó.
Toàn bộ các cửa hàng, dù đăng ký khác nhau, đều vận hành theo một hệ thống khép kín: dùng cùng phần mềm quản lý bán hàng, mua lại sản phẩm lẫn nhau, và cuối cùng toàn bộ dòng tiền đều chảy về cá nhân ông.
Hành vi này giúp ông Tạng “chia nhỏ doanh thu” nhằm hưởng ưu đãi thuế, nhưng không che giấu được sự giám sát của cơ quan thuế.
Khi đối chất với bằng chứng, ông Tạng ban đầu viện cớ “khách hàng thanh toán tiền mặt” hay “giao dịch cá nhân”, nhưng trước chuỗi chứng cứ rõ ràng, ông phải thừa nhận hành vi vi phạm.
Tổng số thuế chưa nộp là 246,93 triệu NDT (khoảng 988 tỷ đồng), nhưng với phạt và lãi chậm nộp, tổng cộng lên tới 445,28 triệu NDT khoảng 1.780 tỷ đồng).
Chính sách thuế là ‘của quý’ nếu dùng đúng cách
Nguyên nhân khiến nhiều cá nhân hoặc hộ kinh doanh Trung Quốc sa vào “bẫy” này là bởi các ưu đãi thuế dành cho hộ kinh doanh nhỏ rất hấp dẫn.
Cụ thể, các hộ kinh doanh nhỏ tại nước này có doanh thu quý dưới 30 vạn NDT (khoảng 1,2 tỷ đồng) được miễn thuế giá trị gia tăng (VAT), đây là cơ hội đáng kể để giảm chi phí.
Bên cạnh đó, từ năm 2023 đến 2027, các hộ kinh doanh nhỏ và doanh nghiệp siêu nhỏ còn được giảm một nửa “6 loại thuế và 2 loại phí”, bao gồm: thuế tài nguyên (trừ thuế nước), thuế xây dựng đô thị, thuế tài sản, thuế đất, thuế đóng dấu, thuế sử dụng đất nông nghiệp, kèm theo phí giáo dục và phí địa phương.
Ngoài ra, với các hộ kinh doanh có lợi nhuận chịu thuế dưới 200 triệu NDT (tương đương khoảng 800 tỷ đồng), phần thuế thu nhập cá nhân cũng được giảm một nửa theo quy định.
Tuy nhiên, trong trường hợp của ông Tạng, việc lợi dụng các ưu đãi này bằng cách “chia nhỏ doanh thu” không những vi phạm pháp luật mà còn khiến tổng chi phí nộp thuế tăng vọt, từ 246,93 triệu NDT lên 445,28 triệu NDT, gần gấp đôi.
Vì sao ‘chia nhỏ doanh thu’ bị coi là trốn thuế?
Theo luật thuế Trung Quốc, nếu chủ doanh nghiệp không ghi nhận đầy đủ doanh thu, khai báo sai hoặc cố tình giấu doanh thu, đó là hành vi trốn thuế.
Trong vụ việc này, 14 cửa hàng thực chất do một cá nhân kiểm soát, nhưng doanh thu được phân tán để hưởng ưu đãi, không có mục đích kinh doanh thực sự. Đây là lý do cơ quan thuế xác định ông Tạng đã vi phạm.
Chuyên gia tài chính Trung Quốc khuyến cáo: “Thuế là công cụ hỗ trợ kinh doanh, không phải trò chơi. Cần tận dụng ưu đãi nhưng phải trong phạm vi pháp luật, tránh ‘cú lừa’ dẫn đến thiệt hại lớn hơn lợi ích”.
Vụ việc 14 cửa hàng vàng này là hồi chuông cảnh báo cho nhiều hộ kinh doanh tại quốc gia tỷ dân: tiền thuế tiết kiệm bằng cách gian dối cuối cùng sẽ trở thành gánh nặng khổng lồ và uy tín doanh nghiệp có thể bị ảnh hưởng nghiêm trọng.
