Hà Nội phê duyệt hàng loạt dự án ‘quên’ nhà ở xã hội

Thanh tra Chính phủ vừa ban hành thông báo kết luận thanh tra việc chấp hành quy định pháp luật trong công tác quản lý sử dụng đất đai và quy hoạch xây dựng, cấp phép xây dựng trên địa bàn TP.Hà Nội.

Một trong những nội dung đáng chú ý là về quy hoạch, quản lý, sử dụng quỹ đất 20% làm nhà ở xã hội (NOXH).

Phê duyệt quy hoạch nhưng “quên” quỹ đất NOXH

Thanh tra Chính phủ xác định, Hà Nội là nơi tập trung nhiều người lao động thu nhập thấp, có nhu cầu cao về NOXH, nhưng việc quy hoạch và quản lý, sử dụng quỹ đất 20% làm NOXH vẫn còn thiếu sót, vi phạm.

Giai đoạn từ 2011 – 2022, có 8 dự án khu đô thị, nhà ở có quy mô 10 ha trở lên, UBND thành phố khi phê duyệt quy hoạch đã không dành quỹ đất 20% để phát triển NOXH.

4 dự án được Thủ tướng chấp thuận cho phép nộp bằng tiền tương đương giá trị quỹ đất 20% và phải bố trí đủ quỹ đất xây dựng NOXH ở địa điểm khác nhưng đến thời điểm thanh tra, thành phố chưa thực hiện.

3 dự án có quy mô từ 10 ha trở lên bố trí không đủ quỹ đất để xây dựng NOXH theo quy định.

Tại dự án khu nhà ở sinh thái Xuân Phương, cơ quan thanh tra nhận thấy UBND TP.Hà Nội bố trí 6.890 m² đất thuộc các ô đất BT6 và BT11 có chức năng sử dụng đất là nhà biệt thự sinh thái để phát triển NOXH là thiếu khả thi, không phù hợp nhu cầu của đối tượng thu nhập thấp.

Tại dự án nhà ở thương mại xây dựng nhà ở phục vụ cho cán bộ cấp thứ trưởng và tương đương đang đương chức công tác tại các cơ quan của Quốc hội, thành phố chấp thuận đầu tư phù hợp quy hoạch chi tiết xây dựng tỷ lệ 1/500 khu đô thị mới Xuân Phương, nhưng đến năm 2014 lại điều chỉnh quy hoạch chi tiết, đưa dự án vào quỹ đất 20% để phát triển NOXH là không đúng mục tiêu đầu tư dự án, quy hoạch chi tiết đã được phê duyệt.

Kết quả thanh tra còn cho thấy, từ năm 2011 đến trước 13.8.2019, thành phố chưa theo dõi riêng việc quản lý, sử dụng số tiền tương đương với giá trị quỹ đất 20% phát triển NOXH; chưa có hướng dẫn, quản lý, đôn đốc các chủ đầu tư thực hiện nghĩa vụ nộp số tiền tương đương với giá trị quỹ đất 20% bổ sung vào ngân sách địa phương dành để đầu tư xây dựng NOXH…

Thành phố cũng chưa đầu tư xây dựng NOXH bằng nguồn vốn ngân sách đối với 10 dự án đã được bố trí quỹ đất (để đáp ứng nhu cầu về NOXH của người dân trên địa bàn), trong khi nguồn thu tương đương với giá trị quỹ đất 20% từ các dự án đã thu được là rất lớn, gây lãng phí đất đai.

Kiến nghị bố trí đủ quỹ đất xây NOXH trong 2026

Từ kết luận đã nêu, Thanh tra Chính phủ kiến nghị Hà Nội bố trí đủ quỹ đất để xây dựng NOXH trong năm 2026 đối với 15 dự án đã nêu.

Đồng thời, đôn đốc, yêu cầu chủ đầu tư các dự án nhà ở thương mại, khu đô thị khẩn trương triển khai đầu tư xây dựng NOXH trên quỹ đất 20% theo tiến độ đã được phê duyệt; trường hợp chủ đầu tư không thực hiện thì xử lý theo quy định để lựa chọn chủ đầu tư khác thực hiện hoặc để đầu tư xây dựng NOXH bằng nguồn vốn ngân sách từ khoản thu bằng tiền tương đương giá trị quỹ đất 20%.

Thành phố cũng cần rà soát, bổ sung quy hoạch đô thị, quy hoạch khu công nghiệp…, bảo đảm dành đủ quỹ đất phát triển NOXH; triển khai các dự án đầu tư xây dựng NOXH bằng nguồn vốn ngân sách nhà nước đối với quỹ đất 20% đã được chủ đầu tư bàn giao cho trung tâm phát triển quỹ đất thành phố để đáp ứng nhu cầu và bảo đảm an sinh xã hội cho người thu nhập thấp.

Cần có cơ chế, giải pháp để rút ngắn các thủ tục hành chính liên quan để hỗ trợ, khuyến khích các nhà đầu tư, chủ đầu tư triển khai đầu tư xây dựng, tạo nguồn cung cho thị trường và tận dụng được nguồn vốn ưu đãi phát triển NOXH.

Đối với khu nhà ở sinh thái Xuân Phương, cơ quan thanh tra kiến nghị rà soát, xử lý, bố trí đủ quỹ đất để xây dựng NOXH cho dự án thay thế ở địa điểm khác hoặc thu hồi quỹ đất 20% NOXH của chủ đầu tư để xây dựng NOXH tại dự án trong trường hợp dự án vẫn còn quỹ đất.

Riêng với dự án nhà ở thương mại xây dựng nhà ở phục vụ cho cán bộ cấp thứ trưởng và tương đương, cần rà soát, điều chỉnh theo đúng mục tiêu dự án, quy hoạch chi tiết trước đó đã được chấp thuận, phê duyệt.