Binh sĩ Phần Lan vận hành drone trong một hoạt động huấn luyện – Ảnh: AP
Theo Hãng tin Reuters, ngày 29-3, Bộ Quốc phòng Phần Lan thông báo phát hiện hai máy bay không người lái (drone) nước ngoài rơi xuống vùng đông nam nước này, trong đó ít nhất một chiếc được xác nhận là của quân đội Ukraine.
4 nước NATO bị vi phạm không phận trong một tuần
Cụ thể, khoảng 8h45 sáng, Bộ Quốc phòng Phần Lan phát hiện nhiều vật thể bay nhỏ di chuyển chậm ở tầm thấp trên vùng biển Baltic và đông nam nước này, “nghi là vi phạm không phận”. Quân đội nước này liền cử F/A-18 Hornet cất cánh để nhận dạng.
Không quân Phần Lan sau đó nhận diện một trong các vật thể bay là drone dòng AN196 của Ukraine. Phi công không nổ súng nhằm tránh thiệt hại cho dân thường.
Drone này sau đó rơi xuống phía bắc thành phố Kouvola, cách thủ đô Helsinki khoảng 130km và cách biên giới Nga khoảng 70km. Một drone thứ hai sau đó rơi ở phía đông Kouvola.
Cảnh sát phong tỏa cả hai hiện trường, không có thương vong.
Bộ trưởng Quốc phòng Phần Lan Antti Häkkänen tuyên bố: “Nhiều drone đã bay lạc vào lãnh thổ Phần Lan. Chúng tôi xem đây là vấn đề rất nghiêm trọng”.
Chiều cùng ngày, Thủ tướng nước này Petteri Orpo xác nhận nhiều khả năng cả hai drone rơi đều là của Ukraine, cho rằng có thể chúng đã bị Nga làm nhiễu và bay về phía Phần Lan.
Ông cũng khẳng định Ukraine thời gian qua liên tục nhắm vào cơ sở dầu mỏ và “hạm đội bóng tối” của Nga.
Mảnh vỡ drone Ukraine rơi rải rác trên mặt một hồ băng của Lithuania ngày 23-3 – Ảnh: REUTERS
Vụ việc trên đánh dấu thêm một nước thành viên Tổ chức Hiệp ước Bắc Đại Tây Dương (NATO) có drone Ukraine rơi vào lãnh thổ trong tuần qua.
Trước đó, theo Defense News, rạng sáng 23-3, một drone Ukraine đã rơi và gây nổ lớn ở gần hồ Lavysas, huyện Varena tại miền nam Lithuania, cách biên giới Belarus khoảng 20km. Thủ tướng Lithuania Inga Ruginienė xác nhận drone thuộc quân đội Ukraine, bị lạc hướng trong đợt tấn công cảng dầu Primorsk ở vùng Leningrad.
Rạng sáng 25-3, lúc 3h43, một drone khác bay vào Estonia và đâm trúng ống khói nhà máy điện Auvere ở hạt Ida-Viru, chỉ cách Ust-Luga – cảng xuất khẩu dầu trên biển Baltic lớn nhất của Nga – chưa đầy 50km. Các mảnh vỡ cho thấy đây là drone Ukraine.
Bộ trưởng Quốc phòng Estonia Hanno Pevkur cho biết Ukraine đã sử dụng khoảng 100 drone trong đợt tấn công đêm đó vào cảng Ust-Luga. Ngoài chiếc đâm vào nhà máy điện, nhiều drone khác cũng xâm phạm không phận Estonia qua vùng biển vịnh Phần Lan.
Cũng trong đêm 25-3, một drone khác rơi xuống huyện Kraslava của Latvia, gần biên giới Nga và Belarus, gây nổ lớn. Thủ tướng Latvia Evika Silina xác nhận đây nhiều khả năng là drone Ukraine.
Tranh cãi quanh nguyên nhân rơi
Hình ảnh vệ tinh cho thấy khói đen dày tại cảng Ust-Luga sau khi bị drone Ukraine tấn công hôm 27-3 – Ảnh: REUTERS
Nguyên nhân khiến drone Ukraine liên tiếp rơi trên đất NATO hiện chưa ngã ngũ.
Giới chức và một số chuyên gia phương Tây phỏng đoán Nga đã áp chế điện tử và điều hướng số drone trên vào đất các nước Baltic.
Bên cạnh đó, nhiều cuộc tấn công của Ukraine nhắm vào hạ tầng năng lượng Nga có khoảng cách tấn công lên tới 1.000km, khiến sai số dẫn đường bị khuếch đại.
Ngược lại, truyền thông nhà nước Nga cáo buộc các nước Baltic cố tình “mở không phận” cho drone Ukraine tấn công vùng Leningrad. Chính phủ cả ba nước Baltic đều đã bác bỏ luận điểm này.
Ngày 27-3, bộ trưởng quốc phòng ba nước Latvia, Lithuania và Estonia ra tuyên bố chung, kêu gọi NATO “khẩn cấp tăng cường năng lực phát hiện và đánh chặn drone”, đồng thời cho biết ba nước đang dành ít nhất 5% GDP cho quốc phòng, ưu tiên mua sắm hệ thống phòng không và chống drone.
Người phát ngôn Bộ Ngoại giao Ukraine Heorhii Tykhyi thừa nhận các sự cố kiểu này “xảy ra thường xuyên” và cho biết Kiev đang phối hợp chặt chẽ với các đối tác để làm rõ chi tiết.
