Dồn sức cho tăng trưởng cao

Định lượng hóa thi đua khen thưởng

Người đứng đầu Chính phủ chỉ rõ: thi đua trong giai đoạn mới phải gắn chặt với việc thực hiện, hoàn thành và vượt các chỉ tiêu phát triển kinh tế – xã hội, nhất là thúc đẩy tăng trưởng 2 con số. Phải lấy hiệu quả làm thước đo, theo đó mục tiêu thi đua cốt yếu là hoàn thành 100% các nhiệm vụ cụ thể trong Chương trình hành động của từng bộ, ngành, địa phương như về thể chế, cải cách hành chính, chuyển đổi số… Đặc biệt, phải triển khai kế hoạch thi đua theo tiêu chí rõ nhiệm vụ, có thời hạn, có đầu mối, đo lường bằng kết quả cụ thể, gắn với kết quả đầu ra; phát huy, đề cao trách nhiệm của người đứng đầu.

Không chỉ giao nhiệm vụ chung chung, Thủ tướng chỉ đạo cụ thể: để góp phần tăng trưởng 2 con số, phải quyết liệt cải cách hành chính, cắt giảm điều kiện kinh doanh, cải thiện môi trường kinh doanh. Việc này sẽ giúp cắt giảm rất nhiều thời gian, chi phí tuân thủ cho người dân và doanh nghiệp (DN), đóng góp rất lớn vào tăng trưởng. Cùng với đó, chính quyền địa phương 2 cấp phải vận hành rất hiệu quả, giải quyết dứt điểm các điểm nghẽn, vướng mắc về thể chế, pháp luật, xử lý các dự án tồn đọng, khơi thông nguồn lực, khơi dậy tiềm năng, thúc đẩy các động lực tăng trưởng truyền thống trước khi phát huy mạnh mẽ hơn các động lực tăng trưởng mới.

Trước đó, chiều 13.4, chủ trì cuộc họp Thường trực Chính phủ bàn về giải pháp, cách thức thực hiện cải cách, cắt giảm thủ tục hành chính (TTHC), điều kiện kinh doanh, cắt giảm ngành nghề kinh doanh có điều kiện, phân cấp giải quyết TTHC theo Kết luận số 18-KL/TW của T.Ư, Thủ tướng Lê Minh Hưng cũng đã giao các bộ, ngành trong vòng 7 ngày (đến 20.4) phải đề xuất với Thường trực Chính phủ, Chính phủ phương án cắt giảm, cải cách TTHC, điều kiện kinh doanh, ngành nghề kinh doanh có điều kiện. Sau đó, Văn phòng Chính phủ, Bộ Tư pháp tổng hợp, rà soát trình Chính phủ thông qua phương án ngay trong tháng 4.

Đáp “lời hiệu triệu” của Thủ tướng, một làn sóng đăng ký chỉ tiêu cụ thể đã lan tỏa mạnh mẽ từ Trung ương đến địa phương, được định lượng hóa bằng các chỉ số rất khắt khe. Mới nhất, Cục Thuế thuộc Bộ Tài chính vừa ban hành Công điện hỏa tốc số 9 yêu cầu áp dụng mức thuế 0% với nhiều sắc thuế xăng dầu để hỗ trợ DN; đặt mục tiêu giảm số giờ nộp thuế hiện tại, phải đưa VN vào nhóm dẫn đầu ASEAN-4 ngay trong năm nay. Bộ Xây dựng trước đó cũng cam kết toàn ngành phải cắt giảm 50% thời gian và chi phí TTHC ngay trong năm 2026. Đây là mức cắt giảm kỷ lục từ trước đến nay để giải phóng các dự án bất động sản và hạ tầng. Bộ

KH-ĐT đang quyết định thực hiện lộ trình theo Nghị quyết Chính phủ, phấn đấu đến hết năm 2026 phải đơn giản hóa 100% điều kiện đầu tư kinh doanh không cần thiết hoặc chồng chéo. Các “đầu tàu” kinh tế như Hà Nội, TP.HCM, Đà Nẵng cũng đã đăng ký cắt giảm tối thiểu 30% thời gian giải quyết thủ tục đất đai và xây dựng – vốn là những “điểm nghẽn” lớn nhất trong triển khai dự án.

Giám đốc một ban quản lý dự án thuộc Bộ Xây dựng bày tỏ sự hào hứng trước lời phát động thi đua của Thủ tướng Chính phủ. Thời gian qua, để thực hiện đạt yêu cầu tiến độ vô cùng gay gắt của Chính phủ đối với các dự án trọng điểm quốc gia, chủ đầu tư các công trình cũng liên tục tổ chức các “chiến dịch” 60 ngày đêm, 120 ngày đêm… chạy nước rút, lên dây cót tinh thần cho tất cả đơn vị nhà thầu cùng đồng lòng hoàn thành dự án đồng bộ. Cũng từ các chiến dịch mà rất nhiều phương án thi công sáng tạo, những cách làm mới đã được khai sinh, không chỉ giúp công trình về đích vượt tiến độ mà còn tạo tiền đề cho những dự án mới tiếp tục bứt phá. Một dự án chỉ cần về đích sớm vài tháng cũng đã giúp cắt giảm rất nhiều chi phí cho xã hội và bản thân các DN tham gia.

Theo vị này, một dự án khi đã tới khâu triển khai thì tiến độ cũng vẫn phụ thuộc 70% vào sự đồng hành, tháo gỡ thủ tục từ các cấp, ngành, địa phương, còn lại chỉ 30% là thi công thực tế trên công trường. Nhưng một công trình thường liên quan nhiều bộ, ngành, trong khi quy định thực tế còn chồng chéo, giải quyết thủ tục khó khăn. Vì thế, nếu tất cả bộ, ngành đồng lòng thực hiện theo lời kêu gọi của Thủ tướng, đều hoàn thành hoặc vượt chỉ tiêu đã đăng ký thì những rào cản khó nhất cũng sẽ được tháo gỡ, lợi ích lan tỏa rất lớn.

“Khi Hà Nội triển khai “luồng xanh” cho các dự án trọng điểm hay TP.HCM áp dụng cơ chế đặc thù cho các công trình cấp bách, các công trình lập tức chuyển động mạnh mẽ.

Bước chuẩn bị đầu tư cho một dự án trước đây mất 3 năm, giờ chỉ 6 tháng tới 1 năm là xong. Ước tính, chỉ cần thủ tục nhanh và đồng bộ thì các dự án hạ tầng giao thông đã có thể đẩy GDP tăng gấp 1,5 lần. Ở tầm vĩ mô, nếu tất cả các ngành cùng thi đua tháo gỡ rào cản thủ tục, tạo môi trường thông thoáng trong mọi lĩnh vực thì mục tiêu tăng trưởng kinh tế 2 con số là hoàn toàn khả thi. Thủ tướng Chính phủ đang “thổi” một tinh thần mới, khí thế mới vào bộ máy chính quyền nhà nước”, vị này nhìn nhận.

Tiết kiệm để tối ưu hiệu quả đồng vốn

Ngoài việc cải cách hành chính, cắt giảm điều kiện kinh doanh, Thủ tướng Chính phủ cũng yêu cầu đẩy mạnh tiết kiệm, chống lãng phí, trong đó tiết kiệm ít nhất 10% chi thường xuyên năm 2026 (tương đương khoảng 170.000 – 180.000 tỉ đồng để dành thêm nguồn lực cho các nhiệm vụ ưu tiên); đồng thời tiết kiệm năng lượng, tiết kiệm điện, tiết kiệm xăng dầu với các chỉ tiêu định lượng cụ thể để góp phần tăng trưởng.

Người đứng đầu Chính phủ nhấn mạnh: các cấp, các bộ, ngành, địa phương bắt buộc phải tiết kiệm, trong bối cảnh khó khăn càng phải tiết kiệm khi mua sắm, tổ chức hội nghị, hội thảo, đi lại…

GS-TS Võ Xuân Vinh, Viện trưởng Viện Nghiên cứu kinh doanh, thuộc Đại học Kinh tế TP.HCM (UEH), nhấn mạnh tiết kiệm chi tiêu là việc cần làm ngay và xuyên suốt trong hoạt động của các bộ, ngành và địa phương. Việc tiết kiệm để dành nguồn lực đầu tư cho những mục tiêu tạo tăng trưởng cao hơn, góp phần phát triển lâu dài và bền vững hơn.

Ông Vinh phân tích: về mặt nguyên tắc, tăng trưởng kinh tế (GDP) được tính bằng công thức GDP = C + I + G + (X – M), trong đó C là tiêu dùng, I là đầu tư, G là chi tiêu Chính phủ, M là nhập khẩu và X là xuất khẩu. Khi chi tiêu Chính phủ được cắt giảm (tương ứng giảm G) và nguồn lực đó chuyển sang đầu tư (tăng I) thì sẽ mang lại hiệu quả dài hạn. Đặc biệt, việc gia tăng nguồn vốn để đầu tư cho các dự án phát triển dài hạn sẽ mang tính lan tỏa trong nền kinh tế rất cao, thúc đẩy nhiều lĩnh vực cùng đi lên. Điều này phù hợp với mục tiêu mà Đảng và Chính phủ đề ra là tăng trưởng bền vững, thực chất và chất lượng hơn. Hơn nữa, khi đầu tư nhà nước gia tăng cũng sẽ khuyến khích thúc đẩy đầu tư tư nhân.

“Người dân VN có tỷ lệ tiết kiệm cao, khoảng 35 – 40% thu nhập. Như vậy có thể nói rằng, việc tiết kiệm chi thường xuyên của Chính phủ sẽ tạo môi trường khuyến khích đầu tư”, GS-TS Võ Xuân Vinh nhìn nhận.

Cụ thể hơn, ông Vinh cho biết: vốn đầu tư cùng với các động lực khác đã thúc đẩy tăng trưởng kinh tế nước ta đạt mức cao trong khu vực và thế giới, nền kinh tế từng bước chuyển dịch theo chiều sâu, quy mô ngày càng mở rộng, lạm phát được kiểm soát, giữ vững ổn định vĩ mô. Với mục tiêu mà T.Ư đề ra là tăng trưởng 2 con số, nhu cầu vốn cho nền kinh tế VN trong thời gian tới là từ lớn đến rất lớn. Để tạo ra 1 đồng GDP thì VN phải bỏ ra khoảng 6 đồng vốn đầu tư (hệ số ICOR của nền kinh tế VN giai đoạn 2015 – 2024 nằm trong khoảng 5,8 – 6,42). Việc Chính phủ ưu tiên nguồn lực cho dự án tạo hiệu quả cao tức là hệ số ICOR phải thấp.

Như vậy các bộ, ngành, địa phương ngoài việc thực hành tiết kiệm còn phải thúc đẩy gia tăng hiệu quả sử dụng vốn. VN phải thúc đẩy đưa hệ số ICOR bằng Hàn Quốc hay Nhật Bản đạt được trong giai đoạn tăng trưởng nhanh, khi đó tốc độ tăng GDP của VN sẽ cao hơn nhiều. Chẳng hạn, đối với Nhật Bản vào những năm 70 và Hàn Quốc những năm 80 của thế kỷ trước cũng với mục tiêu tăng trưởng nhanh và trình độ công nghệ như VN hiện nay nhưng hệ số ICOR chỉ từ 2,5 – 3.

Khơi dậy khát vọng toàn dân làm giàu

TS Nguyễn Việt Hùng, nguyên Trưởng khoa Xây dựng Đảng và Tư tưởng Hồ Chí Minh, Học viện Cán bộ TP.HCM, đánh giá, lời hiệu triệu của Thủ tướng Chính phủ đang lan tỏa không khí thi đua đạt thành tích cao tới từng cấu phần của bộ máy chính trị, quản lý nhà nước. Đáng chú ý, những nhiệm vụ mà Chính phủ giao cho từng bộ, ngành không còn theo mô hình quản trị theo ý chí chính trị, chủ quan của người lãnh đạo như những giai đoạn trước, mà đã được định lượng cụ thể. Mọi công việc đều có mốc thời gian rõ ràng trong bao lâu, biên độ tăng trưởng thế nào… Đây là đặc điểm lớn nhất của một mô hình kỹ trị, quản trị bằng chuyên môn tốt, nghiệp vụ cao, có tầm nhìn về dòng chảy của thị trường và phân tích, đánh giá được nguồn lực.

Ông Nguyễn Việt Hùng cũng rất tâm đắc cách chọn hình thức tổ chức phát huy nguồn lực bằng lời kêu gọi tinh thần thi đua ở mọi cấp, mọi ngành. “Để phát động phong trào chống giặc đói, giặc dốt và giặc ngoại xâm, Chủ tịch Hồ Chí Minh trong Lời kêu gọi thi đua ái quốc (tháng 6.1948) đã nói: “Thi đua là yêu nước, yêu nước thì phải thi đua. Và những người thi đua là những người yêu nước nhất”, ông Hùng dẫn chứng và nói thêm, lời hiệu triệu của Bác đã khơi dậy cụ thể nguồn lực trong từng con người, từng giai cấp, để tiềm năng trong từng thành phần cấu tạo của quốc gia, dân tộc được phát huy. Từ đó mới có câu chuyện về gia đình ông Trịnh Văn Bô và bà Hoàng Thị Minh Hồ ủng hộ 5.147 lượng vàng; hiến vài chục ngôi nhà, bất động sản… hỗ trợ Chính phủ lấy vốn làm kinh tài.

“Thủ tướng Lê Minh Hưng chọn mô hình truyền thống từng phát huy tác dụng tốt để toàn hệ thống không bỡ ngỡ, sẵn sàng tiếp nhịp được ngay, nhưng thổi hồn vào đó sự hiện đại, bắt kịp với mô hình quản trị hiện đại của thế giới: Chính phủ đi trước, thi đua, tiên phong xây dựng một nhà nước công khai, minh bạch, công bằng, thẳng thắn giữa Chính phủ với DN, với công dân. Điều đó thể hiện qua yêu cầu cải cách thể chế, cắt giảm TTHC, quy trách nhiệm cho con người. Khát vọng của người lãnh đạo cùng những hành động cụ thể chuyển mình của bộ máy sẽ dấy lên niềm tin, truyền khát vọng làm giàu của toàn dân, toàn DN, toàn xã hội. Khi nội lực được khơi dậy sẽ tạo sức mạnh rất lớn để kinh tế phát triển hùng cường”, TS Nguyễn Việt Hùng nhận định.

Cũng theo ông Hùng, những yêu cầu về cải cách thể chế, cắt giảm TTHC, tạo môi trường đầu tư minh bạch, thông thoáng và tiết kiệm không chỉ lập tức tạo ra những thành quả về tăng trưởng đầu tư trong giai đoạn này mà còn mang ý nghĩa là phép thử sàng lọc bộ máy. Khi đã thi đua thì sẽ có đào thải. Chỗ nào làm không tốt, người nào làm không được sẽ bị sàng lọc. Từ đó, tạo cơ hội để người tài được trọng dụng, phát huy hết năng lực cống hiến.

Nhìn từ mọi góc độ, “cuộc cách mạng” về thể chế, thủ tục như “một mũi tên trúng nhiều đích”, không chỉ phục vụ mục tiêu tăng trưởng ngắn hạn mà còn xây dựng bệ phóng vững chắc để kinh tế phát triển mạnh, thực chất, bền vững trong kỷ nguyên mới.