Phố đi bộ Bùi Viện luôn ồn ào, khiến có khách du lịch quốc tế e ngại khi trải nghiệm tại đây – Ảnh: QUANG ĐỊNH
Định hướng này đặt nền móng cho việc đưa “đô thị không ngủ” vận hành bằng một chiến lược bài bản.
Phố đi bộ Bùi Viện (phường Bến Thành) ra đời gần 10 năm, với định hướng tập trung khai thác phân khúc du khách quốc tế. Thế nhưng con đường từng được kỳ vọng sẽ trở thành điểm đến hấp dẫn của “thành phố không ngủ” ngày càng lệch hướng.
TP.HCM đang có hai đường đi bộ: Nguyễn Huệ và Bùi Viện. Trong đó riêng Bùi Viện thu hút hơn 1.000 lượt khách đến tham quan vui chơi và sử dụng các dịch vụ vào những ngày
cuối tuần.
Chỉ đến một lần vì tò mò và không trở lại
Một tối giữa tuần, khoảng 19h, cơn mưa vừa dứt cũng là lúc con đường Bùi Viện bắt đầu “lên đèn”. Âm nhạc từ các quán bar, pub, nhà hàng đồng loạt bật lớn, dội ra mặt đường như báo hiệu một nhịp sống khác đang khởi động.
Từ đầu đường Đề Thám rẽ vào Bùi Viện, ngay bên phải là một quán bar với hai nữ vũ công đứng trên bục cao, uốn người theo điệu nhạc điện tử dồn dập. Phía đối diện, một quán khác cũng không kém phần náo nhiệt với những vũ công nhảy múa trên bàn, ánh đèn led quét liên hồi.
Giữa không gian ấy, dòng du khách nước ngoài và trong nước chen chân qua lại. Người nhún nhảy theo nhạc, người vừa đi vừa cười, người đưa tay che tai ra hiệu âm thanh quá lớn. Xen giữa là những nhà hàng với khách ngồi san sát, nhâm nhi đồ uống và quan sát dòng người qua lại.
Một bên là người trong quán nhìn ra phố, bên kia là du khách đi ngang tò mò nhìn vào. Cũng “tràn ra đường” là hình ảnh những nhân viên phục vụ mời khách. Đa số trên tay đều cầm menu và “chặn” mời trước mặt khách du lịch, cứ 1-2 bước là gặp nhân viên mời.
Nhiều lần chèo kéo, phóng viên Tuổi Trẻ không thể nào từ chối được với nhân viên quán bia với menu cùng hình ảnh lon bia có dòng chữ “1+1 chỉ 45k” (uống 1 lon tặng 1 lon và giá chỉ 45.000 đồng).
Thế nhưng vừa bước vào quán, một nhân viên nữ mang menu ra và thông báo hết loại bia khuyến mãi giá 45.000 đồng, chúng tôi đành chọn bia rẻ tiền nhất trong quán là Tiger bạc chai 330ml với mức giá 90.000 đồng (giá thị trường chỉ hơn 13.000 đồng/chai).
Trong bức tranh như “đại tiệc âm thanh xô bồ”, nhiều du khách trong nước không còn “thiết tha” với “con phố không ngủ”. Nhiều doanh nghiệp có thương hiệu; các nhà hàng, quán ăn chất lượng đã “tìm đường lùi” ra khỏi Bùi Viện.
Ghé phố đi bộ Bùi Viện “đổi gió” nhân chuyến công tác tại TP.HCM, anh Nguyễn Thế Anh (35 tuổi, khách du lịch tỉnh Lâm Đồng) cho biết so với năm 2018, Bùi Viện nhộn nhịp hơn, nhưng đi từ đầu đến cuối không đọng lại gì ấn tượng. “Chỉ có nhạc xập xình, rồi những lời mời uống bia, mời vào quán… trông rất xô bồ”, anh nói.
Cũng tìm đến phố đi bộ Bùi Viện ngay khi đặt chân đến TP.HCM đêm đầu tiên vì tò mò sau khi được nghe nhắc nhiều trên mạng xã hội, anh Mehmet và chị Yasemin (người Thổ Nhĩ Kỳ) chưa kịp trải nghiệm nhưng vội vàng đi ra do con đường nặc mùi dầu hỏa sau khi một bé gái làm trò thổi lửa trước một quán bar.
“Lần đầu đến TP.HCM, lịch đêm đầu tiên là phố Bùi Viện nhưng chúng tôi không thể chọn được quán nào để thưởng thức đồ ăn, thức uống. Vì có ngọn lửa và mùi rất khó chịu, chúng tôi không quen lắm. Do đó, chúng tôi phải di chuyển ra khỏi khu này tìm kiếm quán ăn khác”, chị Yasemin cho biết.
Phố tây Bùi Viện là một điểm vui chơi náo nhiệt về đêm tại TP.HCM – Ảnh: T.T.D.
Du khách mệt mỏi với nạn chèo kéo
Trong vai một cặp du khách nam nữ, chúng tôi dạo bộ ban đêm tại khu phố được mệnh danh là “Little Tokyo” (Tiểu Tokyo), còn gọi là “phố Nhật Bản”, nằm trên tuyến 8A Thái Văn Lung.
Khu vực này vốn nổi tiếng với các nhà hàng, quán ăn và dịch vụ mang đậm dấu ấn Nhật Bản, gắn với cộng đồng người Nhật sinh sống và làm việc lâu năm tại TP.HCM.
Thế nhưng chỉ cần rẽ vào những con hẻm ngoằn ngoèo bên trong, không gian quen thuộc đó nhanh chóng biến dạng: hàng loạt quán bar, pub, cơ sở massage san sát, ánh đèn mập mờ. Dòng khách ra vào chủ yếu là nam giới người nước ngoài, xen lẫn một số ít người Việt.
Ở hai bên hẻm khoảng cách chỉ gang tay, nhân viên nữ phục vụ, ăn mặc “mát mẻ” chèo kéo khách. Khách nam, nhất là khách quốc tế đi ngang, không khác cảnh bị “ong hút mật”. Trong vai đôi khách du lịch, chúng tôi bị một “chân dài” giật kính để kéo vào trong. Chỉ khi phát hiện còn một “khách du lịch” nữ đi sau, chúng tôi mới được trả lại kính.
Khu vực trục đường Tôn Đức Thắng (đoạn từ cầu Ba Son đến bến Nhà Rồng) được yêu cầu thí điểm kêu gọi đầu tư phát triển kinh tế đêm – Ảnh: THANH HIỆP
Đó không phải là trải nghiệm cá biệt. Bà Hương, chủ một khách sạn trên đường Thái Văn Lung, cho biết từng cùng bạn trai bước vào khu 8A Thái Văn Lung thì bị các cô gái “vây kín”, kéo bạn trai vào quán, không có lối thoát. Khi bà giơ điện thoại chụp hình, lập tức bị ngăn cản, thậm chí bị đe dọa hành hung.
Trong khi đó, dọc các tuyến Thái Văn Lung – Lê Thánh Tôn, nhiều du khách bị các em bán hàng rong bám riết, mời chào khách mua hàng. Theo quan sát của chúng tôi, một nhóm 3 trẻ em khoảng 5-10 tuổi hoạt động rất “chuyên nghiệp” tại khu vực này.
Khi taxi dừng trước một khách sạn, các em lập tức chạy đến giữ cửa xe, bám sát du khách lúc lấy hành lý, chìa kẹo singum ra mời và theo tận cửa khách sạn.
Chỉ khi phát hiện ánh nhìn của phóng viên, nhóm trẻ nhanh chóng tản ra, hòa vào đám đông như chưa từng xuất hiện. Tản đi một lát, nhóm em bé quay lại “chất vấn” chúng tôi tại sao chụp hình và “cảnh báo”: “Có tin tụi con vào kia báo, hốt cô luôn ngay bây giờ không!?”.
Cũng trên con đường này, một bé gái (giới thiệu đang học lớp 4 một trường tiểu học ở TP.HCM) cũng đeo bám rất quyết liệt để mời khách bánh xốp và kẹo singum. Khi được hỏi mời khách du lịch có khó không, bé thản nhiên cho biết muốn được cho tiền, “mình phải bu lâu hơn”.
“Muốn cho tiền phải bu thật lâu mới được cho. Giống như mấy người đó, cho người ta 100.000 đồng mà cho con có 30.000 đồng”, bé vừa nói vừa ngoáy đầu chỉ nhóm khách du
lịch Hàn Quốc.
Ngoài 8A Thái Văn Lung, khách quốc tế cũng như khách du lịch trong nước đều biết đến khu đường Pasteur, Huỳnh Thúc Kháng, Tôn Thất Thuyết (phường Bến Thành)… gắn với hình ảnh “em xinh tươi kéo khách” trước những ánh đèn mập mờ của quán pub, bar…
Đây là một trong những nhà thờ đẹp ở Bà Rịa – Vũng Tàu cũ – Ảnh: VĂN TRUNG
Hiu hắt phố đêm Vũng Tàu
Những con đường dọc bờ biển Vũng Tàu như Thùy Vân, Hạ Long, Quang Trung, Trần Phú và đi sâu vào trong là đường Hoàng Hoa Thám, Trần Hưng Đạo, Lê Hồng Phong (phường Vũng Tàu và Tam Thắng, TP.HCM) là những tuyến đường được nhiều du khách biết đến là địa chỉ của hàng quán về đêm.
Loại hình kinh doanh để phục vụ du khách chủ yếu là hàng quán bán các món ăn chế biến hải sản, chủ yếu nhộn nhịp vào ngày cuối tuần và mùa hè, ngày lễ.
Những năm trước đây, chính quyền TP Vũng Tàu có giao một mảnh đất ở Bãi Sau cho một doanh nghiệp tổ chức mô hình “chợ đêm” gọi là chợ du lịch Vũng Tàu. Chợ này có khoảng 30 gian hàng bán hải sản tươi sống và chế biến tại chỗ, hải sản khô và các gian hàng bán đồ lưu niệm.
Chợ được bố trí hợp lý, sạch sẽ, giá cả được niêm yết rõ ràng, chủ yếu phục vụ du khách bình dân, có thu nhập trung bình. Tuy nhiên, do chợ này nằm trong sâu, cách mặt tiền đường Thùy Vân xa, lại bị che khuất nên ít du khách biết đến. Và sau một thời gian hoạt động không hiệu quả, chợ này đã bị giải tán.
Theo khảo sát của Viện nghiên cứu chiến lược (Trường ĐH Công thương TP.HCM), ẩm thực đêm là một trong những nhóm sản phẩm có tiềm năng phát triển nhanh nhất tại phường Vũng Tàu. Tuy nhiên ngành này vẫn mang tính tự phát, nhỏ lẻ mà không có các khu hiện đại, đa dạng kết hợp ăn uống với âm nhạc, ánh sáng.
Sẽ kiểm tra, chấn chỉnh hoạt động kinh doanh dịch vụ du lịch liên quan kinh tế đêm
Trả lời Tuổi Trẻ, bà Bùi Thị Ngọc Hiếu, Phó giám đốc Sở Du lịch TP.HCM, cho biết với vai trò cơ quan quản lý nhà nước về du lịch, cơ quan này nhìn nhận thực trạng tại một số tuyến đường như Bùi Viện, Thái Văn Lung hay khu vực trung tâm thành phố vừa qua phản ánh một mặt của sự phát triển du lịch đô thị nhanh, đa dạng nhưng cũng tất yếu phát sinh những hiện tượng ngoài mong muốn.
Tuy nhiên theo bà Hiếu, để đánh giá một doanh nghiệp hay một cơ sở dịch vụ là “tử tế” hay “không tử tế”, “chất lượng” hay “không chất lượng” không thể chỉ dựa vào quan sát bề ngoài hay cảm nhận nhất thời.
Các chuẩn mực đánh giá phải được đặt trong khung pháp lý, tiêu chuẩn dịch vụ và quy trình kiểm tra, giám sát cụ thể. Dù vậy bà Hiếu cho biết cơ quan này sẽ phối hợp với các lực lượng chức năng và chính quyền địa phương tiếp tục tăng cường kiểm tra, chấn chỉnh hoạt động kinh doanh dịch vụ du lịch tại các khu phố này.
Bán hàng rong chào mời nhóm khách Hàn Quốc tại đường Lê Thánh Tôn – Thái Văn Lung (TP.HCM) – Ảnh: QUANG ĐỊNH
“Chúng tôi khuyến khích, hỗ trợ các mô hình kinh doanh văn minh, chất lượng và bền vững. Mục tiêu của chúng tôi là bảo đảm một môi trường du lịch an toàn, thân thiện, đúng định hướng phát triển văn minh và có trách nhiệm, để vừa đáp ứng nhu cầu của du khách quốc tế, vừa tạo sự an tâm và tự hào cho người dân TP.HCM”, bà Hiếu nói.
Từng được kỳ vọng là điểm đến hấp dẫn với du khách
Tháng 8-2017, phố đi bộ Bùi Viện ra đời trên tuyến đường Bùi Viện (từ đoạn đường Đề Thám đến Cống Quỳnh, phường Phạm Ngũ Lão cũ), hoạt động từ 19-2h sáng hôm sau vào hai ngày thứ Bảy và Chủ nhật hằng tuần (cấm tất cả các loại xe lưu thông), được xem là một sản phẩm du lịch thu hút khách nước ngoài đến với TP.
Toàn tuyến lắp camera an ninh và có lực lượng tuần tra. Các cơ quan quản lý từng đặt mục tiêu xây dựng nơi đây trở thành điểm “đạt chuẩn, điểm đến hấp dẫn cho du khách, quảng bá hình ảnh du lịch của khu vực “phố Tây” nói riêng và TP.HCM nói chung”.
Các hộ kinh doanh được mua bán trên vỉa hè. Người kinh doanh trên phố Bùi Viện được Sở Du lịch tập huấn và bồi dưỡng kiến thức về du lịch cộng đồng, pháp luật; kinh doanh theo hướng văn minh, lịch sự; đảm bảo an toàn vệ sinh thực phẩm.
Đến tháng 1-2018, phố đi bộ Bùi Viện được đề xuất mở rộng và tăng thời gian hoạt động; thêm đường Bùi Viện – đoạn từ Đỗ Quang Đẩu đến Cống Quỳnh và đường Đỗ Quang Đẩu – đoạn từ Bùi Viện đến đường Phạm Ngũ Lão; tăng hoạt động từ 2 lên 3 buổi mỗi tuần do lượng khách vào ngày thứ Sáu hằng tuần cũng tương đương thứ Bảy, Chủ nhật.
Người kinh doanh chọn rời phố đi bộ
Từng kinh doanh các món ẩm thực Việt, bia và các món ăn truyền thống, anh N.V.H. đã “chia tay” phố đi bộ Bùi Viện (từ tháng 9-2023) sau 4 năm gắn bó. Chủ doanh nghiệp này cho rằng từng kỳ vọng đây là nơi trải nghiệm ẩm thực, âm nhạc, văn hóa đường phố và giao lưu bạn bè quốc tế… nên vay tiền, đầu tư để mở quán.
Thế nhưng theo anh N.V.H., “đời không như là mơ”. “Làm ăn nghiêm túc, giá cả mềm thì khó “sống” với các cửa hàng bên cạnh, các nhà hàng khu phố. Nhưng buôn bán bất chấp, chèo kéo khách không phải là quan điểm kinh doanh của tôi. Chúng tôi muốn khách đến một lần còn quay trở lại”, anh H. nói.
Trong khi đó, bà L.T.A.N. (người dân sống trong hẻm Đỗ Quang Đẩu, phường Bến Thành) cho biết khu phố này có những hoạt động làm mất hình ảnh với khách du lịch như múa lửa, chèo kéo khách mua kẹo, bánh, hoa mà người bán là trẻ em…
