Chủ nhà thuê người giúp việc với đãi ngộ tốt, nhưng bà ta lại bạo hành mẹ của mình.
Một cụ bà 82 tuổi, vừa qua cơn tai biến, sức khỏe yếu, cần được chăm sóc từng bữa ăn, giấc ngủ. Gia đình thuê người giúp việc toàn thời gian, lương 11 triệu đồng mỗi tháng, có lương tháng 13, nghỉ Tết, hỗ trợ tiền ăn sáng 600 nghìn đồng. Đây là mức đãi ngộ, theo nhiều người đánh giá là cao hơn lương bình quân, thậm chí phúc lợi còn vượt nhiều vị trí việc văn phòng.
Nhưng thứ mà chủ nhà nhận lại không phải là sự tận tâm, mà là những cái tát, cú bóp cổ, kéo lê người già yếu từ chỗ này sang chỗ khác chỉ vì “không phối hợp”, “không chịu ăn”. Những chi tiết trong vụ việc xảy ra tại ngõ 190 Lò Đúc (Hà Nội) khiến nhiều người rùng mình.
Đây là câu chuyện vẫn thường xảy ra, là ác mộng của chủ nhà, khi người bị bạo hành là người thân yếu nhất trong nhà, tức là người già và trẻ em. Chỉ khi sự việc bị phanh phui, dư luận mới giật mình đặt câu hỏi: Tại sao những bi kịch như thế này cứ lặp đi lặp lại?
Vụ bé gái 1,5 tháng tuổi ở Hà Nam bị giúp việc đánh, tát vào mặt, một bé trai hơn 4 tháng tuổi liên tục nôn ói, ngủ giật mình, thóp phồng, được gia đình đưa đi khám nhiều lần mà không tìm ra nguyên nhân rõ ràng.
Chỉ đến khi kiểm tra lại camera trong nhà, cha mẹ mới phát hiện người giúp việc đã nhiều lần đánh vào đầu, giật lắc, thậm chí lấy gối chẹn lên mặt đứa trẻ mỗi khi bé khóc.
Điểm chung của những vụ việc này không phải là mức lương cao hay thấp, cũng không hẳn là mâu thuẫn cá nhân giữa chủ và người làm. Điều đáng nói hơn nằm ở khoảng trống rất lớn, theo tôi đó là khoảng trống về đào tạo, về giám sát, và về ý thức nghề nghiệp “người giúp việc nhà”.
Nhiều gia đình thuê giúp việc trong tâm thế vừa cần vừa sợ. Cần vì không còn lựa chọn nào khác: con cái đi làm, ông bà già yếu, trẻ nhỏ cần người trông nom. Sợ vì chính họ cũng nghe, cũng đọc, cũng chứng kiến quá nhiều câu chuyện đau lòng. Nhưng rồi sự bận rộn kiếm tiền ở bên ngoài, khiến họ buộc phải giao phó người thân cho người lạ.
Tôi thấy rằng cần nhìn thẳng vào thực tế: nghề giúp việc gia đình ở Việt Nam gần như không có chuẩn mực nghề nghiệp rõ ràng. Phần lớn người làm không được đào tạo bài bản về chăm sóc người già, trẻ nhỏ, kỹ năng xử lý tình huống hay kiểm soát cảm xúc.
Thói quen làm việc tùy tiện, “quen sao làm vậy”, cộng với tâm lý không muốn bị nhắc nhở, không muốn làm theo yêu cầu của chủ, tạo ra rất nhiều xung đột ngầm trong sinh hoạt hàng ngày. Khi áp lực tích tụ, người yếu thế nhất trong nhà lại trở thành nơi trút giận.
Điều đáng nói hơn là, nhiều hành vi bạo hành không xuất phát từ mâu thuẫn nào, mà từ những việc rất nhỏ: trẻ khóc, người già không chịu ăn, không nghe lời.
Phải chăng chúng ta đang chấp nhận một hệ thống thuê mướn dựa hoàn toàn vào may rủi và niềm tin cá nhân, trong khi đối tượng được bảo vệ lại là người già yếu, bệnh tật và trẻ sơ sinh những người không có khả năng tự vệ hay lên tiếng.
Đã đến lúc cần nhìn nghề giúp việc gia đình như một công việc có điều kiện, có đào tạo tối thiểu và có cơ chế giám sát rõ ràng. Gia đình không thể chỉ “trông chờ vào may mắn mới thuê được một người giúp việc có tâm”.
Phan Vĩnh
