Thai phụ đi khám thai – Ảnh minh họa: QUANG ĐỊNH
Nhiều trường hợp chữa mẹo phải nhập viện cấp cứu…
Mẹ bị thiếu máu, thai nhi bị chậm tăng trưởng
Chị N.T.H. (30 tuổi, ngụ phường Bình Thạnh, TP.HCM) vừa mang thai ba tháng. Vì là lần đầu làm mẹ, chị tham gia một nhóm mạng xã hội dành cho các bà bầu để học hỏi kinh nghiệm chăm sóc bản thân và thai nhi.
Tuy nhiên trong nhóm, chị ngạc nhiên khi thấy nhiều người truyền tai nhau những “mẹo” chưa được kiểm chứng như uống bia để con sinh ra trắng trẻo, hồng hào hay kiêng ăn đồ chua để tránh con bị sạm da, hư răng…
Một thai phụ 28 tuổi, mang thai 22 tuần, nhập viện Bệnh viện Từ Dũ TP.HCM trong tình trạng thiếu máu nặng, chóng mặt, mệt mỏi.
Khi tìm hiểu nguyên nhân, các bác sĩ phát hiện chị đã kiêng hoàn toàn thịt đỏ, trứng và cá vì đọc trên mạng rằng “ăn nhiều đạm làm con to, khó sinh” và “ăn cá dễ gây dị tật do nhiễm thủy ngân”. Hậu quả, người mẹ bị thiếu máu trầm trọng, thai nhi chậm tăng trưởng trong tử cung. Sau khi được điều trị và tư vấn dinh dưỡng, tình trạng thai phụ mới dần ổn định.
“Đó không phải là trường hợp hiếm” – TS Lê Thị Thu Hà, Bệnh viện Từ Dũ, cho biết.
Bác sĩ Thu Hà chia sẻ nhiều mẹ bầu vì tin lời ‘chuyên gia online’ mà tự kiêng khem hoặc uống thực phẩm chức năng không kiểm soát, dẫn đến hậu quả đáng tiếc. “Nhiều người tin rằng uống bia sẽ giúp con sinh ra trắng hồng hoặc kiêng ăn đồ chua để tránh con bị sạm da, hư răng. Đây là những quan niệm hoàn toàn phản khoa học”, bác sĩ Hà khẳng định.
Cụ thể, việc uống bia trong thai kỳ không chỉ không giúp da trẻ sáng hơn mà ngược lại, có thể khiến trẻ bị rối loạn phát triển do rượu (FASD) – hội chứng khiến trẻ chậm phát triển trí tuệ, dị dạng khuôn mặt, nhẹ cân và dễ mắc bệnh tim mạch. “Ethanol trong rượu bia đi qua nhau thai trực tiếp vào cơ thể thai nhi. Gan của trẻ chưa đủ khả năng xử lý độc chất, hậu quả có thể là tổn thương não vĩnh viễn”, bác sĩ Hà cảnh báo.
Tương tự, những lời khuyên như “không nên ăn đồ chua” cũng sai lầm. Theo bác sĩ Thu Hà, đồ chua tự nhiên như cam, chanh, xoài, dâu tây… lại rất tốt cho thai phụ nhờ chứa nhiều vitamin C giúp hấp thu sắt, tăng sức đề kháng. “Chỉ khi mẹ ăn quá nhiều đồ chua công nghiệp, muối dưa hoặc cay nồng, thì mới ảnh hưởng đến dạ dày hay men răng của mẹ chứ không phải của con”, bà nói.
Ảnh hưởng đến cả tinh thần của thai phụ
Nhiều “mẹo bầu bí” truyền miệng đang khiến các bác sĩ sản khoa phải “đau đầu” mỗi ngày. Như bác sĩ Thu Hà cho biết trong quá trình khám thai, bà gặp rất nhiều thai phụ tin vào những quan niệm sai lầm như uống nước dừa sớm để con trắng, da đẹp, trong khi thực tế nước dừa chỉ giúp bổ sung điện giải, hoàn toàn không ảnh hưởng đến màu da của em bé, thậm chí nếu uống quá sớm còn dễ gây đầy bụng, khó tiêu.
Một số người khác lại kiêng tắm buổi tối vì sợ sảy thai nhưng theo bác sĩ Thu Hà, tắm bằng nước ấm đúng cách giúp mẹ bầu thư giãn và ngủ ngon hơn, chỉ cần tránh nước quá nóng hoặc quá lạnh. Nhiều bà bầu cũng kiêng vận động để “giữ thai” trong khi trên thực tế, vận động nhẹ nhàng như đi bộ, yoga hoặc bơi lội lại giúp tuần hoàn máu tốt hơn, giảm stress và hỗ trợ sinh nở dễ dàng, trừ những trường hợp được bác sĩ yêu cầu nghỉ ngơi tuyệt đối.
Cũng không ít mẹ bầu thích ăn trứng ngỗng với hy vọng con sinh ra thông minh, song bác sĩ khẳng định điều này hoàn toàn không có cơ sở khoa học. Trứng ngỗng không chứa dưỡng chất “đặc biệt” nào giúp phát triển trí não, ngược lại còn có lượng cholesterol cao, không tốt nếu ăn nhiều.
Không chỉ ảnh hưởng đến sức khỏe thể chất, việc tiếp xúc quá nhiều thông tin trái chiều còn gây tác động tiêu cực đến tinh thần của thai phụ. Trong thai kỳ, sự thay đổi hormone khiến phụ nữ nhạy cảm, dễ lo lắng, mất ngủ hoặc rơi vào trạng thái căng thẳng. “Nếu ngày nào cũng đọc những tin dọa dẫm, bà mẹ sẽ luôn trong tình trạng hoang mang, thậm chí có nguy cơ trầm cảm”, bác sĩ Hà cảnh báo.
Stress kéo dài làm tăng tiết cortisol – loại hormone có thể gây co bóp tử cung, giảm lưu lượng máu đến thai nhi, ảnh hưởng đến sự phát triển của bé. “Mẹ bầu thông minh không phải là người đọc nhiều nhất, mà là người biết chọn lọc thông tin đúng nhất”, bác sĩ Hà nhấn mạnh, lời khuyên y khoa từ bác sĩ trực tiếp theo dõi thai kỳ vẫn là “kim chỉ nam” đáng tin cậy nhất, giúp thai phụ tránh hiểu lầm, bảo vệ sức khỏe thể chất lẫn tinh thần.
Mẹ bầu nên ưu tiên nguồn tin chính thống như Bộ Y tế, Tổ chức Y tế thế giới, Quỹ Nhi đồng Liên hợp quốc, các bệnh viện uy tín hoặc bác sĩ có chứng chỉ hành nghề; đồng thời tham gia lớp học tiền sản để được hướng dẫn khoa học và giữ tâm lý bình tĩnh, vì “không có thai kỳ nào giống nhau, điều đúng với người khác chưa chắc đúng với mình.”
Coi chừng các thông tin câu view, thiếu cơ sở khoa học
Theo BS Bùi Chí Thương – trưởng khối sản Bệnh viện Nhân dân Gia Định, TP.HCM, trong bối cảnh mạng xã hội tràn lan thông tin sai lệch, nhiều người vì mục đích riêng như bán hàng hay câu view đã cố tình tung ra những “mẹo” hoặc “bí quyết” phản khoa học. Muốn có thông tin chính thống, phụ nữ mang thai nên dựa trên cơ sở khoa học, hỏi ý kiến những người có chuyên môn thay vì tin vào mạng xã hội.
Hiện nay trên TikTok, Facebook có rất nhiều “bác sĩ” tự xưng nhưng không thể biết họ có thật sự là người trong ngành hay không. Thậm chí đã có trường hợp bác sĩ thú y tư vấn, điều trị bệnh cho người như báo chí từng phản ánh. Vì vậy thai phụ không nên dễ dàng tin vào những thông tin trôi nổi trên mạng.
Mang thai là giai đoạn vô cùng quan trọng, ảnh hưởng trực tiếp đến sức khỏe và tương lai của con. Do đó người mẹ cần hết sức cẩn trọng, chỉ nên tham khảo và làm theo hướng dẫn của bác sĩ đang theo dõi thai kỳ cũng như cập nhật thông tin từ các nguồn chính thống, uy tín.
