Giấc mơ “Quỹ đầu tư một thành viên”
Từ lâu, việc một cá nhân duy nhất có thể vận hành một lượng vốn lớn với sự chuyên nghiệp tương đương một định chế tài chính đã là mục tiêu theo đuổi của nhiều nhà giao dịch lỗi lạc trên thế giới. Tại Việt Nam, xu hướng này không còn là ngoại lệ.
Trào lưu giao dịch thuật toán (Algorithmic Trading) đang trở thành một làn sóng mạnh mẽ. Không chỉ thu hút những nhà đầu tư cá nhân am hiểu công nghệ, cuộc chơi này còn có sự góp mặt của những định chế tài chính lớn nhất thị trường, từ các quỹ nội đến các công ty chứng khoán (CTCK) hàng đầu. Tất cả đang hướng tới một mục tiêu chung: Tự động hóa toàn phần quy trình ra quyết định đầu tư.
Khái niệm giao dịch thuật toán Nguồn: Algorithmic trading theory and practice: a practical guide with applications on the Vietnamese stock market (2025)
Quy trình tự động hóa
Một quy trình tự động hóa toàn phần trong giao dịch hiện đại không chỉ đơn thuần là “đặt lệnh tự động”. Nó là một chuỗi khép kín gồm ba giai đoạn cốt lõi:
- Thu thập thông tin: Bao gồm dữ liệu thị trường (giá, khối lượng), dữ liệu chuyên biệt (vĩ mô, hình ảnh vệ tinh) và thông tin nội tại (danh mục hiện thời, khẩu vị rủi ro)
- Ra quyết định: Dựa trên thông tin ở giai đoạn đầu tiên, các thuật toán (algorithm), mô hình định lượng (quant model) đưa ra quyết định hành động hoặc không hành động.
- Thực thi giao dịch: Lệnh được đẩy trực tiếp vào hệ thống của sàn giao dịch thông qua cổng API với tốc độ tính bằng mili giây.
Những “mắt xích” tạo nên hệ sinh thái chuyên nghiệp
Để một người duy nhất, dù là một nhà đầu tư cá nhân hay một quản lý quỹ, có thể vận hành “quỹ đầu tư một thành viên”, họ cần một hệ sinh thái hỗ trợ vững chắc. Tại Việt Nam, các mảnh ghép này đã xuất hiện tương đối hoàn chỉnh:
1. Mảnh ghép thu thập thông tin: Hiện nay, dữ liệu thị trường chủ yếu được lấy từ “Price Hub” của các công ty chứng khoán. Các Dữ liệu chuyên biệt được thu thập từ nhiều nguồn khác nhau trên thế giới tuy nhiên thông dụng nhất tại Việt Nam hiện giờ là: Wigroup, FiinGroup và Vnstock.
2. Mảnh ghép ra quyết định: Về nguyên tắc, đây là mảnh ghép duy nhất không thể thay thế được mà cần kỹ năng, phán đoán và sự lựa chọn tối ưu của người vận hành. Trong trường hợp đầu tư ủy thác, căn bản vẫn cần có ít nhất một người quyết định cuối cùng.
3. Mảnh ghép thực thi giao dịch: Việc thực thi giao dịch tự động hiện nay được thực hiện chủ yếu qua giao diện lập trình ứng dụng ( API – application programming interface). Nhà đầu tư có thể dễ dàng đăng ký API ở các CTCK: DNSE, SSI và BSC.
Ngoài ra, một số tổ chức FinTech hỗ trợ việc kết nối ba mảnh ghép trên thành một quy trình tự động hóa đầu tư liền mạch và tối ưu chi phí xây dựng một hệ thống giao dịch thuật toán hoàn chỉnh cũng đã có định vị khá rõ ràng. Nổi bật nhất là Entrade với mục tiêu phục vụ khách hàng B2C với nền tảng low-code, no-code rất phù hợp cho phần lớn nhà đầu tư cá nhân. Đối với các định chế tài chính, Algotrade là tổ chức cung cấp giải pháp công nghệ trọn gói hiện hành.
Nghẽn lệnh: Rủi ro và giải pháp
Sự bùng nổ của giao dịch thuật toán mang lại thanh khoản lớn nhưng cũng đi kèm rủi ro: Gây áp lực lên hạ tầng công nghệ của toàn thị trường (System Overload). Việc hàng nghìn thuật toán liên tục gửi lệnh/hủy lệnh với tần suất cao có thể dẫn đến hiện tượng nghẽn cục bộ (2023) và đã từng được UBCK lưu ý rộng rãi.
Vấn đề này căn bản đã được giải quyết sau khi hệ thống KRX đi vào vận hành ổn định, qua đó tăng khả năng chịu tải của thị trường đồng thời các CTCK cung ứng dịch vụ cũng chủ động thiết lập các rào cản kỹ thuật nhằm loại bỏ một phần hình thức chẻ lệnh và giới hạn tần suất giao dịch quá lớn.
Sẵn s àng đóng góp cho vị thế Trung tâm tài chính quốc tế
Hệ sinh thái giao dịch thuật toán tại Việt Nam đang ngày càng hoàn thiện, từ hạ tầng dữ liệu đến API thực thi. Đây không chỉ là bước tiến về mặt công nghệ của các cá nhân, mà còn là minh chứng cho sự trưởng thành và hội nhập của toàn thị trường.
Ở một góc nhìn ngược lại, để đón các đại bàng với lượng vốn đầu tư lên đến nhiều tỷ USD vào TTCK Việt Nam, chúng ta đã có một hệ sinh thái hỗ trợ họ giao dịch hoàn toàn tự động như ở quê nhà của họ hay không?
Việc hội nhập sâu rộng về năng lực công nghệ và tự động hóa sẽ giúp TTCK Việt Nam bắt kịp các tiêu chuẩn quốc tế, tạo tiền đề vững chắc cho mục tiêu trở thành một trung tâm tài chính khu vực và quốc tế trong tương lai gần.
