Một góc tổ dân phố ở Hà Nội – Ảnh: GIA HÂN
Bộ Tư pháp đã công bố hồ sơ thẩm định dự thảo nghị định của Chính phủ quy định về tổ chức, hoạt động của thôn, tổ dân phố và chế độ, chính sách đối với người hoạt động không chuyên trách ở thôn, tổ dân phố. Dự thảo do Bộ Nội vụ xây dựng.
Thành lập, sắp xếp, tổ chức lại, đặt tên, đổi tên thôn, tổ dân phố phải dân chủ, công khai, minh bạch
Đáng chú ý, về nguyên tắc thành lập, sắp xếp, tổ chức lại, giải thể và đặt tên, đổi tên thôn, tổ dân phố, dự thảo cơ bản kế thừa các quy định hiện hành.
Đồng thời sửa đổi, bổ sung các nguyên tắc để phù hợp với mô hình tổ chức chính quyền địa phương 2 cấp và yêu cầu quản lý của chính quyền cấp xã.
Theo đó, việc thành lập, sắp xếp, tổ chức lại, giải thể và đặt tên, đổi tên thôn, tổ dân phố phải bảo đảm tuân thủ quy định của pháp luật, dân chủ, công khai, minh bạch.
Cùng với đó, phù hợp với điều kiện tự nhiên, kinh tế – xã hội, đặc điểm dân cư, phong tục, tập quán và nguyện vọng của cộng đồng dân cư.
Cùng với đó, thực hiện sắp xếp, tổ chức lại các thôn, tổ dân phố chưa bảo đảm tiêu chí để tinh gọn đầu mối, nâng cao hiệu quả hoạt động của chính quyền cơ sở.
Việc đặt tên thôn, tổ dân phố được thực hiện đồng thời trong quy trình thành lập, sắp xếp, tổ chức lại thôn, tổ dân phố.
Việc đổi tên thôn, tổ dân phố thực hiện trong trường hợp trùng tên thôn, tổ dân phố trong cùng một đơn vị hành chính cấp xã hoặc theo nguyện vọng của nhân dân ở thôn, tổ dân phố.
Đề xuất chi tiết quy mô số hộ gia đình thôn, tổ dân phố
Về tiêu chí thành lập thôn, tổ dân phố, dự thảo quy định cụ thể tiêu chí quy mô số hộ gia đình đối với thôn, tổ dân phố theo từng vùng, miền trên cơ sở rà soát quy định hiện hành, đánh giá mức độ tập trung dân cư và yêu cầu quản lý sau khi thực hiện sắp xếp đơn vị hành chính, tổ chức chính quyền địa phương 2 cấp.
Việc này bảo đảm có căn cứ thống nhất để các địa phương thực hiện sắp xếp, tổ chức lại thôn, tổ dân phố trong cả nước.
Các tiêu chí quy mô số hộ gia đình, theo nghị định, với Hà Nội và TP.HCM, thôn có từ 500 hộ trở lên, tổ dân phố có từ 700 hộ trở lên.
So với quy định hiện hành, quy mô hộ gia đình ở thôn, tổ dân phố đều tăng lên.
Với vùng trung du và miền núi phía Bắc, thôn có từ 150 hộ trở lên, tổ dân phố có từ 300 hộ trở lên. So với quy định hiện hành thì quy mô hộ gia đình ở thôn vẫn giữ nguyên còn với tổ dân phố đã tăng từ 200 hộ lên 300 hộ.
Với vùng Đồng bằng sông Hồng, dự thảo quy định thôn có từ 400 hộ trở lên, tổ dân phố có từ 550 hộ trở lên. Với vùng Bắc Trung Bộ, dự thảo quy định thôn có từ 350 hộ trở lên, tổ dân phố có từ 450 hộ trở lên.
Vùng duyên hải Nam Trung Bộ và Tây Nguyên, theo dự thảo, thôn có từ 350 hộ trở lên, tổ dân phố có từ 500 hộ trở lên (riêng các tỉnh Gia Lai, Lâm Đồng và Đắk Lắk, thôn có từ 300 hộ trở lên, tổ dân phố có từ 450 hộ trở lên).
Vùng Đông Nam Bộ, dự thảo quy định thôn có từ 400 hộ trở lên, tổ dân phố có từ 550 hộ trở lên, và vùng Đồng bằng sông Cửu Long thôn có từ 400 hộ trở lên, tổ dân phố có từ 550 hộ trở lên.
So với quy định hiện hành, quy mô hộ gia đình ở thôn, tổ dân phố tại các vùng trên này đều tăng.
Dự thảo quy định về quy mô số hộ gia đình đối với thôn, tổ dân phố có yếu tố đặc thù.
Theo đó, trường hợp ở địa bàn biên giới, hải đảo cách xa đất liền, do việc di dân hoặc để bảo vệ đường biên giới, chủ quyền biển đảo, thôn, tổ dân phố ở các địa bàn có yếu tố đặc thù khác (ở nơi có địa hình bị chia cắt phức tạp, nằm biệt lập trên các đảo, cù lao, cồn trên sông…) thì quy mô thôn, tổ dân phố có thể thấp hơn quy định trên.
UBND cấp tỉnh quy định cụ thể quy mô số hộ gia đình đối với các thôn, tổ dân phố quy định tại khoản này phù hợp với điều kiện của từng địa bàn.
Dự thảo cũng đề xuất thôn, tổ dân phố phải có cơ sở hạ tầng kinh tế – xã hội thiết yếu, phù hợp với điều kiện thực tế của địa phương để phục vụ hoạt động cộng đồng và bảo đảm ổn định cuộc sống của người dân.
