Khi giá vàng liên tục tăng mạnh và có thời điểm vượt mốc 190 triệu đồng/lượng, anh Nguyễn Văn Tuấn (Hà Nội) bắt đầu bị cuốn vào tâm lý “lướt sóng” với kỳ vọng kiếm lời nhanh.
Sở hữu gần 1 tỷ đồng vốn nhàn rỗi, anh quyết định mua vào khi giá điều chỉnh về 184 triệu đồng/lượng. Anh mua 2 lượng với tổng số tiền 368 triệu đồng. Thấy giá tiếp tục giảm, anh cho rằng đây là cơ hội “bắt đáy” nên mua thêm 1 lượng ở mức 180 triệu đồng, rồi tiếp tục mua thêm 1 lượng nữa khi giá xuống 178 triệu đồng nhằm bình quân giá vốn.
Tổng cộng, anh đã chi 726 triệu đồng để sở hữu 4 lượng vàng, với giá vốn bình quân khoảng 181,5 triệu đồng/lượng.
Tuy nhiên, diễn biến thị trường không như kỳ vọng. Giá vàng không những không hồi phục mà tiếp tục giảm sâu xuống 170 triệu đồng/lượng. Áp lực tâm lý gia tăng khiến anh Tuấn buộc phải cắt lỗ 1 lượng ở mức 168 triệu đồng, chấp nhận khoản lỗ khoảng 13,5 triệu đồng.
Hiện tại, với 3 lượng vàng còn lại, nếu bán ra ở mức giá khoảng 165 triệu đồng/lượng, anh chỉ thu về 495 triệu đồng, tương đương khoản lỗ tạm tính gần 49,5 triệu đồng.
Tính tổng cả phần đã bán và phần còn lại, nếu quyết định thoát hàng lúc này, anh Tuấn sẽ chịu khoản lỗ khoảng 63 triệu đồng.
Anh Tuấn cho biết anh không ngờ giá vàng lại giảm nhanh và sâu như vậy, khiến kế hoạch “lướt sóng” hoàn toàn phá sản. Anh thừa nhận bản thân đã nóng vội khi liên tục mua vào để bình quân giá mà không tính đến rủi ro thị trường đảo chiều.
Thời điểm này, việc bán ra đồng nghĩa với việc chấp nhận khoản lỗ lớn. Còn nếu tiếp tục giữ lại, tâm lý anh luôn bất an vì lo ngại giá còn có thể giảm thêm. Anh đang rối bời, không biết phải đưa ra quyết định như thế nào trong bối cảnh thị trường còn nhiều biến động.
Có nên cắt lỗ?
Theo bà Phạm Thu Trang (chuyên viên tư vấn tài chính cá nhân), trường hợp của anh Tuấn là ví dụ điển hình của việc đầu tư theo cảm xúc trong giai đoạn thị trường tăng nóng rồi đảo chiều.
Sai lầm lớn nhất nằm ở việc chạy theo xu hướng khi giá đã ở vùng cao, trong khi vàng không phải là kênh phù hợp cho chiến lược “lướt sóng” ngắn hạn. Biến động của vàng chịu tác động mạnh từ các yếu tố vĩ mô như chính sách lãi suất, sức mạnh đồng USD hay tâm lý thị trường toàn cầu, khiến giá có thể đảo chiều nhanh và khó dự đoán.
Bên cạnh đó, chiến lược “trung bình giá” mà anh Tuấn áp dụng chỉ thực sự hiệu quả khi thị trường có dấu hiệu tạo đáy rõ ràng. Trong một xu hướng giảm, việc liên tục mua thêm không giúp giảm rủi ro mà ngược lại còn làm gia tăng quy mô thua lỗ. Nhiều nhà đầu tư cá nhân thường nhầm lẫn giữa “bắt đáy” và “bắt dao rơi”, dẫn đến việc càng mua càng lỗ.
Về bài toán hiện tại, quyết định cắt lỗ hay tiếp tục nắm giữ cần dựa trên mục tiêu đầu tư ban đầu. Nếu xác định “lướt sóng” ngắn hạn, việc chấp nhận cắt lỗ sớm là cần thiết để bảo toàn vốn, tránh rơi vào vòng xoáy thua lỗ lớn hơn.
Ngược lại, nếu có khả năng nắm giữ dài hạn và không sử dụng vốn vay, nhà đầu tư có thể cân nhắc giữ lại, bởi vàng vẫn là tài sản trú ẩn có thể phục hồi theo chu kỳ dài hạn. Tuy nhiên, trong mọi trường hợp, yếu tố quan trọng nhất vẫn là kỷ luật đầu tư.
Chuyên gia khuyến nghị mỗi quyết định xuống tiền cần đi kèm mức chốt lời và cắt lỗ rõ ràng ngay từ đầu, thay vì phản ứng theo biến động giá.
Đồng thời, nhà đầu tư nên hạn chế dồn toàn bộ vốn vào một kênh duy nhất và tránh tâm lý “gỡ gạc” khi thị trường đi ngược kỳ vọng. Việc quản trị rủi ro, theo các chuyên gia, quan trọng hơn nhiều so với việc cố tìm kiếm lợi nhuận trong ngắn hạn.
