Trong đời sống, có những người ta gặp gỡ và giữ lại như một phần thân thiết. Họ không hẳn là người xấu, cũng chẳng có ý hại ta. Thế nhưng, lạ thay, mỗi lần ở gần họ, ta lại thấy một sự nặng nề mơ hồ. Như thể có một lớp sương mỏng phủ quanh, làm cho ta phải cố gắng thở, cố gắng cười, cố gắng tỏ ra đồng điệu với một nhịp điệu không thuộc về mình. Đó là những tình bạn khiến ta mệt, không phải vì quá dữ dội, mà vì nó gặm nhấm dần sự an yên bên trong.
Ta thường nói rằng bạn bè là nơi nương tựa, là chiếc ghế êm để ta ngồi xuống sau những chặng đường dài. Nhưng đôi khi, có những chiếc ghế chỉ khiến ta nhức mỏi lưng nhiều hơn. Ta vẫn cố gắng ngồi đó, chỉ vì thói quen, vì ngại thay đổi, hoặc vì sợ làm ai đó buồn. Và rồi ta quên mất rằng, tình bạn vốn dĩ là để ta thấy nhẹ nhàng, chứ không phải để ta luôn phải gồng mình.
Có những người bạn mà khi nói chuyện, ta phải cân đo từng lời, phải lựa chọn ngữ điệu, phải dè dặt trong cả những câu bông đùa. Họ có thể vô tình hạ thấp ta bằng những câu nói tưởng chừng vô hại, có thể nhắc lại những sai lầm cũ như một trò tiêu khiển. Ban đầu, ta cố nhịn, nghĩ rằng họ chỉ vô tâm, nghĩ rằng mình nên bao dung. Nhưng bao dung không có nghĩa là để sự tổn thương trở thành thói quen. Bao dung không phải là cho phép bản thân bị hút cạn năng lượng.
Người ta thường ví bạn bè như chiếc gương phản chiếu. Khi đứng cạnh ai đó, ta sẽ nhìn thấy mình rõ ràng hơn, cả những điểm sáng lẫn những bóng mờ. Nếu tấm gương đó luôn méo mó, ta sẽ không còn phân biệt đâu là mình thật, đâu là hình ảnh bị bẻ cong. Một tình bạn lành mạnh không cần ta phải giả vờ. Nó cho phép ta yếu đuối, cho phép ta vụng về, cho phép ta sai mà không bị phán xét. Ngược lại, một tình bạn khiến ta mệt lại giống như một tấm gương luôn soi ra những khuyết điểm, khiến ta tin rằng mình chưa bao giờ đủ.
Thực ra, giữa ở lại và rời đi, không phải lúc nào cũng là lựa chọn dễ dàng. Có những người đã đi cùng ta một chặng đường dài, đã từng chia sẻ niềm vui và nỗi buồn. Rời bỏ họ giống như bước ra khỏi một căn phòng quen thuộc, dù căn phòng ấy đã trở nên chật chội, thiếu ánh sáng. Nhưng ta cần hiểu rằng, trưởng thành không chỉ là thêm tri thức hay kinh nghiệm, mà còn là học cách chọn lọc. Chọn lọc những ai được phép đi cùng mình, chọn lọc những ai mình dám mở lòng chia sẻ.
Tình bạn cũng giống như một khu vườn. Nếu ta để mặc những cây dại mọc lan tràn, hoa sẽ khó nở. Không phải mọi cây đều cần giữ lại, và không phải mọi người từng gọi là bạn đều cần đi cùng suốt đời. Có những người chỉ đến trong một đoạn ngắn, để dạy ta bài học, để soi cho ta thấy mình cần gì, thiếu gì, rồi họ rời đi. Đó không phải là mất mát, đó chỉ là sự hoàn thành vai trò của họ trong cuộc đời ta.
Có những người bạn khiến ta thấy như mình đang phải mang một chiếc áo quá chật. Mỗi lần gặp gỡ là một lần ta phải cố gắng co kéo bản thân để vừa vặn. Và khi chiếc áo trở nên quá nặng nề, ta không còn thở được nữa. Cách duy nhất để nhẹ nhàng chính là học cách cởi bỏ. Không phải để phủ nhận chiếc áo ấy từng ấm áp, mà để thừa nhận rằng nó không còn phù hợp.
Trong những mối quan hệ mệt mỏi, thứ ta đánh mất không chỉ là năng lượng, mà còn là chính mình. Ta bận rộn đến mức không còn nghe được tiếng lòng mình, chỉ chăm chú vào việc điều chỉnh để không làm người kia khó chịu. Nhưng một tình bạn thật sự không bao giờ đòi ta phải đánh đổi sự tự do nội tâm. Nó không cần ta hoàn hảo, chỉ cần ta chân thật.
Vậy ta phải làm gì với những người khiến ta mệt? Có lẽ câu trả lời không nằm ở chỗ cắt bỏ triệt để, mà ở chỗ học cách giới hạn. Ta có thể vẫn tôn trọng họ, vẫn giữ sự tử tế, nhưng không nhất thiết phải để họ bước quá sâu vào thế giới riêng của mình. Ta không cần phải lạnh lùng quay lưng, nhưng ta có quyền giữ cho mình một khoảng cách để thở. Đôi khi, chỉ cần bớt gặp gỡ, bớt chia sẻ, ta đã lấy lại được sự an yên.
Điều quan trọng là ta cần can đảm để nhìn thẳng vào sự thật: không phải ai ở bên ta cũng thuộc về ta. Có những người bạn chỉ hợp với một phiên bản cũ của ta, và khi ta đổi thay, mối liên kết ấy tự khắc lỏng dần. Giữ lại hay buông đi không phải vì ai đúng ai sai, mà vì nhịp tim và nhịp sống không còn hòa cùng một tần số.
Tôi tin rằng, trong cuộc sống này, sự chọn lọc không phải là ích kỷ. Sự chọn lọc là một cách bảo vệ. Bảo vệ cho năng lượng, cho tâm hồn, cho sự nhẹ nhàng bên trong. Bởi ta chỉ có một đời, và không thể để nó trôi qua trong những mệt mỏi triền miên. Khi ta học cách chọn lọc, ta đang học cách tôn trọng chính mình.
Đừng sợ rằng khi rời đi, ta sẽ trở nên cô độc. Bởi sự cô độc đôi khi còn dễ chịu hơn sự mệt mỏi. Và sự cô độc cũng mở ra cơ hội để ta gặp được những con người thật sự đồng điệu. Bạn bè thật sự không nhiều, nhưng họ giống như những ngôi sao. Không phải lúc nào cũng nhìn thấy, nhưng ta biết rằng họ vẫn ở đó, tỏa sáng trong bầu trời của riêng ta.
Có thể bạn đã từng tự trách rằng mình vô tâm khi muốn rời xa ai đó. Nhưng hãy nhớ, một tình bạn khiến ta phải luôn gồng mình thì không còn là tình bạn, nó chỉ là một phép xã giao được kéo dài quá mức. Ta không thể sống cả đời trong sự giả vờ. Và khi ta can đảm buông bỏ, ta mới thật sự mở ra một khoảng trống để những mối quan hệ lành mạnh, tử tế hơn bước vào.
Giữa ở lại và rời đi, hãy chọn điều nào giúp tâm hồn ta được thở. Đôi khi, sự nhẹ nhàng lớn nhất không đến từ việc thêm một người bạn mới, mà từ việc dám buông một người cũ. Và rồi, trong sự lặng lẽ, ta sẽ nhận ra: tình bạn thật sự không bao giờ làm ta kiệt sức. Nó giống như một dòng suối trong, chảy êm đềm bên cạnh, không ồn ào, nhưng đủ để ta thấy mát lành mỗi khi khát.
Cuối cùng, điều quan trọng không phải là ta có bao nhiêu bạn, mà là bên những người bạn ấy, ta có được là chính mình hay không. Nếu câu trả lời là có, đó là tình bạn đáng giữ. Nếu câu trả lời là không, thì cho dù ta có cố gắng thế nào, sự mệt mỏi cũng sẽ lên tiếng. Và tiếng nói ấy, sớm hay muộn, cũng là sự thật ta phải chấp nhận.
Khi tôi viết đến đây, tôi nghĩ đến những người đã đi qua đời mình. Có người ở lại, có người rời đi. Có những khoảng khắc tiếc nuối, có cả những khoảnh khắc thở phào. Nhưng tất cả đều để lại một bài học: trưởng thành là biết rằng, không phải mọi mối quan hệ đều cần giữ, và không phải mọi sự xa cách đều là mất mát. Đôi khi, rời đi chính là một cách giữ lại sự trân trọng cuối cùng.
Vậy nên, hãy để sự chọn lọc trở thành một phần tự nhiên của cuộc sống. Như cây rụng lá vào mùa Thu để dưỡng sức cho mùa Xuân mới. Như dòng sông chảy qua bao ghềnh thác nhưng vẫn hướng về biển cả. Ta cũng vậy, hãy học cách để lại phía sau những gì làm mình mệt, để có thể nhẹ nhàng bước về phía trước, nơi có những tình bạn thật sự xứng đáng đồng hành cùng ta.
