Tóm tắt nhanh
- Máy tính lượng tử có khả năng phá vỡ mã hóa blockchain có thể xuất hiện sớm nhất vào năm 2030, theo báo cáo từ Project Eleven.
- Những bước tiến gần đây về phần cứng đã đẩy nhanh mốc thời gian tiềm tàng của mối đe dọa đối với các mạng crypto.
- Các nhà phát triển của Bitcoin, Ethereum và nhiều blockchain lớn khác hiện đang xây dựng kế hoạch để chuẩn bị cho mối đe dọa lượng tử.
Một báo cáo kỹ thuật quy mô lớn vừa cảnh báo rằng nền tảng mật mã đang bảo vệ hàng nghìn tỷ USD tài sản số có thể bị phá vỡ bởi máy tính lượng tử trong vòng 4 đến 7 năm tới — và ngành blockchain hiện vẫn chưa chuẩn bị đầy đủ cho quá trình chuyển đổi cần thiết để tồn tại.
Báo cáo do Project Eleven công bố kết luận rằng một “máy tính lượng tử có liên quan về mặt mật mã” — tức đủ mạnh để phá vỡ các chữ ký số elliptic curve đang bảo vệ Bitcoin, Ethereum và nhiều blockchain lớn khác — có khả năng xuất hiện trước năm 2033 và thậm chí sớm nhất vào năm 2030.
Theo các tác giả, khoảng thời gian để hành động đang nhanh chóng thu hẹp.
“Việc chuyển đổi sang mật mã kháng lượng tử không còn là lựa chọn mà là điều bắt buộc đối với bất kỳ hệ thống blockchain nào muốn tiếp tục được tin cậy và an toàn trong tương lai,” báo cáo cho biết.
Mối đe dọa tập trung vào thuật toán Shor — một kỹ thuật điện toán lượng tử được mô tả lần đầu vào năm 1994 — có khả năng giải bài toán toán học nền tảng của hầu hết các hệ thống mã hóa khóa công khai hiện đại trong thời gian ngắn hơn rất nhiều so với máy tính truyền thống. Những bước đột phá gần đây đã làm giảm đáng kể yêu cầu phần cứng cần thiết để thực hiện một cuộc tấn công như vậy.
Một nghiên cứu gây chú ý vào tháng 3 từ các nhà nghiên cứu của Google cho thấy việc phá vỡ hệ thống mã hóa elliptic curve mà Bitcoin đang sử dụng có thể thực hiện được với khoảng 1.200 qubit logic và dưới 90 phút xử lý trên phần cứng siêu dẫn.
Google hiện đặt mốc “Q-Day” — thời điểm xuất hiện máy tính lượng tử đủ mạnh để phá vỡ mật mã hiện đại — vào năm 2032. Tuy nhiên, phân tích của Project Eleven cho rằng mốc này có thể đến sớm hơn khoảng 2 năm.
Báo cáo ước tính khoảng 6,9 triệu BTC — tương đương gần một phần ba tổng nguồn cung tối đa của Bitcoin — hiện nằm trong các địa chỉ mà khóa công khai đã bị lộ trên blockchain, khiến chúng có thể trở thành mục tiêu của các cuộc tấn công lượng tử. Trên Ethereum, mức độ phơi nhiễm còn lớn hơn: các nhà phân tích phát hiện hơn 65% tổng lượng ETH đang nằm trong các địa chỉ dễ bị tấn công bởi máy tính lượng tử.
Theo báo cáo, điều khiến blockchain đặc biệt dễ bị tổn thương là do sổ cái công khai và cơ chế tài sản bearer. Không giống như ngân hàng, blockchain không có bộ phận chống gian lận, không có cơ chế chargeback và cũng không có cách nào để đảo ngược giao dịch giả mạo. Một khi kẻ tấn công lượng tử lấy được private key và rút sạch ví, tổn thất sẽ là vĩnh viễn.
Thách thức chuyển đổi còn trở nên khó khăn hơn bởi tốc độ quản trị chậm của blockchain. Nâng cấp SegWit của Bitcoin — một thay đổi giao thức tương đối nhỏ — đã mất hơn hai năm từ lúc đề xuất đến khi kích hoạt và còn gây ra một đợt chia tách chain đầy tranh cãi. Quá trình chuyển đổi sang proof-of-stake của Ethereum cũng mất khoảng sáu năm phát triển. Trong khi đó, việc chuyển sang cơ chế kháng lượng tử sẽ tác động trực tiếp đến lớp mật mã cốt lõi nhất của bất kỳ blockchain nào.
Ngay cả trong kịch bản lạc quan nhất, báo cáo ước tính việc di chuyển toàn bộ UTXO của Bitcoin sang các địa chỉ kháng lượng tử — nếu 100% dung lượng block được dành riêng cho việc này — cũng sẽ mất khoảng 76 ngày. Và khi quá trình này phải cạnh tranh với các hoạt động kinh tế thông thường trên mạng lưới, thời gian thực tế có thể kéo dài hơn đáng kể.
Trong khi đó, phần còn lại của thế giới công nghệ đã bắt đầu chuyển đổi. Theo dữ liệu của Cloudflare vào tháng 12/2025, hơn một nửa lưu lượng web toàn cầu của con người hiện đã được mã hóa hậu lượng tử. OpenSSH đã mặc định sử dụng trao đổi khóa hậu lượng tử, còn Apple đã kích hoạt hỗ trợ hậu lượng tử hybrid trên các thiết bị chạy iOS 26. Cơ quan An ninh Quốc gia Mỹ (NSA) cũng đặt mục tiêu hoàn tất chuyển đổi trong toàn bộ hệ thống chính phủ vào giai đoạn 2030–2033.
Ngược lại, ngành tài sản số gần như mới chỉ bắt đầu. Các nhà phát triển Bitcoin hiện đang xem xét nhiều đề xuất khác nhau, trong khi Ethereum Foundation đã thành lập một nhóm chuyên trách để thiết kế và điều phối lộ trình bảo mật hậu lượng tử cho mạng lưới. Tuy nhiên, như báo cáo lưu ý, ngay cả khi đạt được đồng thuận về giải pháp, quá trình triển khai cũng có thể mất nhiều năm.
“Internet đã chuyển mình,” báo cáo kết luận. “Ngành tài sản số — vốn có thể nói là đang chịu rủi ro lớn hơn vì blockchain trực tiếp bảo vệ giá trị bằng chính các primitive mật mã mà máy tính lượng tử đe dọa — thì gần như mới chỉ bắt đầu.”
Các tác giả khuyến nghị các blockchain nên ngay lập tức tiến hành kiểm kê hệ thống mật mã, triển khai trao đổi khóa hậu lượng tử cho hạ tầng off-chain mà không trì hoãn và bắt đầu công việc quản trị cũng như thiết kế phức tạp cần thiết để nâng cấp chữ ký on-chain. Họ cảnh báo rằng đến khi mối đe dọa trở nên cấp bách, có thể sẽ không còn đủ thời gian để phản ứng nữa.
Bản tin Daily Debrief
Bắt đầu mỗi ngày với những tin tức nổi bật nhất hiện tại, cùng các bài viết chuyên sâu, podcast, video và nhiều nội dung khác.
