Mèo trở thành thú cưng được ưa chuộng nhất tại các đô thị ở Đông Á, nơi cuộc sống chật chội và bận rộn khiến người ta có ít thời gian dành cho chó hơn.
Số lượng mèo nuôi ở Đài Loan đã vượt qua chó năm 2025, tăng từ 1,3 triệu con năm 2023 lên 1,7 triệu con năm ngoái, tương đương gần 33%. Tình hình ở Trung Quốc đại lục cũng tương tự.
Xu hướng này xuất hiện đầu tiên ở Nhật Bản từ 10 năm trước. Hello Kitty, chú mèo hoạt hình xuất hiện năm 1974 khởi đầu cho đế chế trị giá 80 tỷ USD, đã thúc đẩy xu hướng nuôi mèo ở Nhật Bản. Nơi đây cũng có vài hòn đảo là nơi sinh sống của quần thể mèo hoang đã trở thành những điểm du lịch nổi tiếng.
Triển lãm Hội chợ Thú cưng Thế giới Grandeur 2025 tại Nam Ninh, tỉnh Quảng Tây, Trung Quốc, hồi tháng 8/2025. Ảnh: VCG
Ngay tại những nơi mà chó cưng vốn phổ biến hơn như Hàn Quốc hay Hong Kong, mèo cũng đang dần soán ngôi.
Tất cả những nơi này đều có một số đặc điểm chung là người dân sống trong các căn hộ nhỏ tại những thành phố đông đúc, thường xuyên cảm thấy cô đơn, công việc bận rộn khiến họ còn rất ít thời gian cho một người bạn đồng hành như loài chó.
“Nuôi một con mèo trong thành phố sẽ thuận tiện hơn vì nuôi chó thì phải thường xuyên dắt chúng đi dạo, nhiều người không có thời gian hay có người thì sợ chó”, Ellen Chung, cư dân Hong Kong, chia sẻ vào một buổi chiều tháng 4 tại một quán cà phê mèo đầy ắp khách.
“Tôi nghĩ mèo trông cũng đáng yêu hơn”, cô nói thêm.
Tại Hàn Quốc, trước đây người ta thường liên tưởng mèo với sự xui xẻo hoặc ma quỷ, khiến chúng ít phổ biến hơn chó khi được chọn làm thú cưng. Tuy nhiên, xu hướng này đang thay đổi. Số lượng mèo nuôi ở Hàn Quốc đã tăng mạnh sau Covid-19, có lẽ do mèo dễ chăm sóc hơn trong thời điểm các hoạt động ngoài trời bị hạn chế vì lệnh phong tỏa, theo báo cáo năm 2025 của Tập đoàn tài chính KB.
Gong Su-hyun, bác sĩ thú y tại trung tâm nhận nuôi mèo Ballyeomaru ở Hwaseong, thành phố ở phía tây bắc Hàn Quốc, cho hay “cảm nhận được sự quan tâm đến loài mèo đang tăng lên” khi nhiều người đến nhận nuôi và làm tình nguyện viên hơn trước.
Mèo tam thể tên Yontama (đội mũ) được bổ nhiệm làm trưởng ga Kishi, tỉnh Wakayama, Nhật Bản, ngày 7/1. Ảnh: Kyodo
Paul Wong, phó giáo sư tại Đại học Hong Kong (HKU), cho rằng trong 10 năm qua, tư duy của mọi người đã thay đổi, từ việc coi động vật là công cụ sang bạn đồng hành. Trước đây chó mèo được dùng để trông nhà, bắt chuột thì nay chúng được dùng để giải tỏa sự cô đơn.
Trong khi đó, nhiều nơi trên khắp Đông Á đang trải qua những thay đổi lớn về xu hướng nhân khẩu học và xã hội trong vài chục năm trở lại. Trên khắp Trung Quốc, Nhật Bản và Hàn Quốc, thanh niên rời nông thôn lên thành phố lớn tìm việc, đối mặt thị trường làm việc cạnh tranh, thu nhập không tăng trưởng, chi phí sinh hoạt cao và giờ giấc làm việc khắc nghiệt.
Văn hóa làm việc quá sức ở Trung Quốc đã trở thành vấn đề nghiêm trọng đến mức bị tòa án tối cao lên án năm 2021. Chính phủ Nhật Bản cũng siết quy định làm thêm giờ để ngăn chặn các ca tử vong do lao lực.
“Những điều kiện này khiến mèo trở thành lựa chọn thiết thực hơn, đặc biệt là đối với thế hệ trẻ”, Joe Ngai, trợ lý giáo sư tại Khoa Tư vấn và Tâm lý học thuộc Đại học Thụ Nhân Hong Kong, cho biết. “Vì mèo thích nghi tốt với môi trường trong nhà và không yêu cầu đi dạo hàng ngày, chúng mang lại một hình thức đồng hành phù hợp hơn với những hạn chế của cuộc sống đô thị ở Hong Kong”.
Áp lực khiến ngày càng nhiều thanh niên châu Á lựa chọn không lập gia đình hoặc không sinh con. Dân số Nhật Bản đã suy giảm 16 năm liên tục, còn Hàn Quốc có tỷ lệ sinh thấp nhất thế giới.
Khi số lượng hộ gia đình đơn thân tăng lên, sự cô đơn cũng tăng theo. Người ta tìm đến động vật để bầu bạn, khiến nền kinh tế thú cưng tại châu Á bùng nổ.
“Bây giờ nhiều người chọn không sinh con. Vì vậy, việc nuôi thú cưng gần giống như có một đứa con”, ông Wong nhận xét. “Thách thức từ cuộc sống đô thị sẽ khiến mọi người muốn nuôi mèo hơn là nuôi chó”.
Mèo trong một quán cà phê ở Seoul, Hàn Quốc tháng 4/2020. Ảnh: AFP
Báo cáo nghiên cứu năm 2024 của ngân hàng đầu tư Goldman Sachs cho thấy thức ăn cho thú cưng là một trong những lĩnh vực tiêu dùng tăng trưởng nhanh nhất ở Trung Quốc, với giá trị ngành dự kiến tăng lên 12 tỷ USD vào năm 2030. Tại Hàn Quốc, lần đầu tiên số lượng xe đẩy thú cưng được bán ra đã nhiều hơn xe đẩy em bé vào năm 2023, theo sàn thương mại điện tử lớn nhất quốc gia này.
Đó có thể không phải là tin vui đối với các chính phủ đang mong muốn có thêm trẻ sơ sinh. Nhưng khi việc nuôi dạy con trở thành gánh nặng, người bạn 4 chân có thể mang lại sự an ủi cần thiết cho thanh niên đang gặp nhiều khó khăn ở châu Á.
“Nếu phúc lợi của người dân được cải thiện thì có lẽ nó vẫn tốt hơn là có một cộng đồng ít ỏi nhưng lại là một cộng đồng buồn bã”, ông Wong nói.
Hồng Hạnh (Theo CNN)
