Chiến sự Ukraine ngày 1.530: Kyiv tập kích cảng dầu Nga, Moscow cảnh báo giá năng lượng

Ông Drozdenko cho biết đây là một trong những đợt tấn công UAV lớn nhất từ trước đến nay nhằm vào khu vực, với hơn 60 thiết bị được ghi nhận trong đêm. Phần lớn UAV đã bị bắn hạ tại Primorsk – một trong những cửa ngõ xuất khẩu dầu lớn nhất của Nga, công suất khoảng 1 triệu thùng/ngày. Hiện không ghi nhận sự cố tràn dầu và đám cháy đã được khống chế, theo Reuters.

Phát ngôn viên Điện Kremlin Dmitry Peskov cảnh báo giá dầu toàn cầu có thể tiếp tục tăng nếu các cuộc tấn công của Ukraine gây thiệt hại cho hạ tầng xuất khẩu năng lượng của Nga.

Primorsk đã nhiều lần trở thành mục tiêu trong những tháng gần đây, khi Ukraine gia tăng các đòn tấn công vào cơ sở năng lượng Nga, trong bối cảnh các nỗ lực đàm phán do Mỹ làm trung gian rơi vào bế tắc. Ngoài Leningrad, các khu vực như Moscow, Kursk và Smolensk cũng ghi nhận các vụ tấn công bằng UAV, theo Hãng thông tấn TASS.

Trên nền tảng Facebook, Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky ngày 3.5 xác nhận vụ tấn công cảng Primorsk, đồng thời cảm ơn các đơn vị tham gia và cho rằng những đòn đánh này trực tiếp làm suy giảm tiềm lực quân sự của Nga.

Ông Zelensky cũng cho biết Ukraine đã tấn công 2 tàu chở dầu thuộc “đội tàu bóng đêm” của Nga gần cảng Novorossiysk trên biển Đen. “Những tàu này từng được sử dụng tích cực để vận chuyển dầu, nhưng giờ thì không còn nữa”, ông viết trên Telegram, đồng thời khẳng định Kyiv sẽ tiếp tục phát triển năng lực tấn công tầm xa trên biển, trên không và trên bộ.

Cùng ngày, Ukraine cáo buộc các đợt tấn công của Nga trong ngày đã khiến 10 người thiệt mạng và ít nhất 76 người bị thương trong đêm 2.5 rạng sáng 3.5. Không quân Ukraine cho biết đã bắn hạ 249 trong tổng số 268 UAV do Nga phóng trong đêm, bao gồm các UAV kiểu Shahed. Các khu vực bị ảnh hưởng gồm Dnipropetrovsk, Mykolaiv, Chernihiv, Odessa, Sumy, Donetsk, Zaporizhzhia và Kherson, theo The Kyiv Independent.

EU tính mô hình “thành viên liên kết” cho Ukraine

Theo tờ Financial Times ngày 3.5, Pháp và Đức được cho là đang ủng hộ mô hình “thành viên liên kết” cho Ukraine, trong bối cảnh ngày càng nhiều nước Liên minh châu Âu (EU) lo ngại việc gia nhập đầy đủ có thể mất một thập niên hoặc hơn.

Theo đề xuất, Ukraine sẽ có đại diện tại Nghị viện và Hội đồng EU nhưng không có quyền bỏ phiếu. Mô hình này cũng cho phép Kyiv từng bước hội nhập vào thị trường chung và các chương trình của EU, trong khi tạm thời chưa được tiếp cận các khoản trợ cấp lớn về nông nghiệp và phát triển khu vực.

Những nước ủng hộ cho rằng đây là “cầu nối” hướng tới tư cách thành viên đầy đủ, đồng thời tạo bước đệm về mặt chính trị và dư luận trong EU, theo Kyiv Post. Thủ tướng Đức Friedrich Merz mô tả đây là một “sự xích lại gần nhau từng bước mang tính chiến lược” khi việc gia nhập ngay lập tức chưa khả thi do tình hình chiến sự Ukraine vẫn tiếp diễn và những yêu cầu cải cách sâu rộng khắc khe.

Tuy nhiên, đề xuất này vấp phải phản ứng mạnh từ Kyiv. Ngoại trưởng Ukraine Andriy Sybiha bác bỏ bất kỳ hình thức “thành viên giả” hay “một phần” nào, khẳng định Ukraine muốn hội nhập đầy đủ với toàn bộ quyền và nghĩa vụ.

Tranh luận diễn ra trong bối cảnh EU đang chuẩn bị gói hỗ trợ tài chính trị giá 90 tỉ euro và hướng tới mở các vòng đàm phán gia nhập vào mùa hè năm nay. Thủ tướng sắp nhậm chức của Hungary Péter Magyar được cho là sẽ ủng hộ gói vay 90 tỉ euro, nhưng để ngỏ khả năng chỉ ủng hộ tiến trình gia nhập EU nếu Ukraine tăng cường quyền cho cộng đồng thiểu số người Hungary.

NATO đối mặt rạn nứt khi Mỹ tính rút quân

Ngày 2.5, Thủ tướng Ba Lan Donald Tusk cảnh báo về sự “tan rã từ bên trong” của Tổ chức Hiệp ước Bắc Đại Tây Dương (NATO), trong bối cảnh Tổng thống Mỹ Donald Trump tuyên bố sẽ tiếp tục cắt giảm hiện diện quân sự của Mỹ tại châu Âu.

“Mối đe dọa lớn nhất đối với cộng đồng xuyên Đại Tây Dương không phải là kẻ thù bên ngoài, mà là sự tan rã liên tục của chính liên minh chúng ta”, ông Tusk viết trên mạng xã hội X và kêu gọi các nước thành viên hành động để đảo ngược xu hướng này.

Trước đó, Bộ Quốc phòng Mỹ thông báo kế hoạch rút khoảng 5.000 binh sĩ khỏi Đức, dự kiến hoàn tất trong vòng 6 – 12 tháng. Lầu Năm Góc không nêu rõ các căn cứ bị ảnh hưởng, cũng như điểm đến tiếp theo của lực lượng này, theo The Kyiv Independent.

Quan hệ xuyên Đại Tây Dương đã trở nên căng thẳng trong những tháng gần đây, liên quan chính sách thuế quan của Mỹ, đề xuất sáp nhập Greenland và khác biệt quan điểm trong các vấn đề an ninh. Áp lực càng gia tăng sau các cuộc tấn công của Mỹ và Israel vào Iran.

Trong một cuộc phỏng vấn với The Telegraph hồi tháng 4, ông chủ Nhà Trắng cho biết ông đang “nghiêm túc cân nhắc” việc rút Mỹ khỏi NATO.

Phản ứng trước kế hoạch rút quân, Bộ trưởng Quốc phòng Đức Boris Pistorius cho rằng đây là tín hiệu buộc châu Âu phải tăng cường năng lực phòng thủ. Ông cho biết động thái này sẽ ảnh hưởng đến lực lượng khoảng 40.000 binh sĩ Mỹ đang đồn trú tại Đức, đồng thời nhấn mạnh: “Chúng ta, những người châu Âu, phải gánh vác nhiều trách nhiệm hơn đối với an ninh của chính mình”.

Trong khi đó, một số nghị sĩ Mỹ bày tỏ lo ngại. Thượng nghị sĩ Roger Wicker và Hạ nghị sĩ Mike Rogers cảnh báo việc giảm hiện diện quân sự tại châu Âu quá sớm có thể làm suy yếu khả năng răn đe và “gửi tín hiệu sai lầm” tới Nga. Họ cho rằng lực lượng Mỹ nên được điều chuyển về phía đông thay vì rút bớt khỏi khu vực, theo Reuters.