Cao 9 tầng so với mặt nước biển, có sàn đáp rộng hơn 78m, dài 337m và sức chứa 4 phi đội máy bay chiến đấu, USS Gerald R. Ford ngay lập tức trở thành tàu chiến lớn nhất, đắt đỏ nhất từng ra khơi. Đây cũng là “át chủ bài” thể hiện ưu thế cũng như điểm yếu của Hải quân Mỹ.
Điểm yếu của quân đội Mỹ
Theo trang Popular Engineer, bất chấp năng lực kỹ thuật vượt trội, tàu USS Gerald R. Ford phải đối mặt với một thực tế khắc nghiệt là trong 2 thập niên qua, công nghệ tên lửa siêu vượt âm của Trung Quốc đã vượt xa Mỹ. Theo báo cáo hồi tháng 12/2024 của Bộ Quốc phòng Mỹ, Trung Quốc sở hữu “kho vũ khí tên lửa siêu vượt âm hàng đầu thế giới” và chỉ cần một cuộc tấn công bằng tên lửa chống hạm thành công là đủ để phá hủy ngay cả căn cứ không quân nổi mạnh nhất của Mỹ.
Bộ trưởng Chiến tranh Mỹ Pete Hegseth hồi tháng 4 năm ngoái từng thừa nhận các tên lửa siêu vượt âm của Trung Quốc có thể đánh chìm toàn bộ hạm đội tàu sân bay của Washington trong vòng 20 phút. “Từ trước đến nay, nền tảng sức mạnh quân sự của Mỹ vẫn là các hạm đội tàu sân bay, phương thức chiến lược để triển khai lực lượng toàn cầu. Tuy vậy, Trung Quốc đang sở hữu khoảng 15 tên lửa siêu vượt âm và có khả năng đánh chìm 10 tàu sân bay Mỹ trong vòng 20 phút”, ông Hegseth nói. Trước đó, quan chức này cho hay Bắc Kinh đang xây dựng một đội quân đặc biệt.
Vũ khí đáng gờm của Mỹ có thể 'khống chế' tên lửa siêu vượt âm
Mỹ đang phát triển vũ khí laser có thể tiêu diệt tên lửa siêu vượt âm. Ảnh: U.S. Marine Corps.
Những tuyên bố trên phù hợp với ưu tiên của Lầu Năm Góc trong việc phát triển vũ khí laser cho hải quân, loại có thể vô hiệu hóa mối đe dọa từ vũ khí siêu vượt âm.
Tàu sân bay USS Gerald R. Ford được trang bị để hỗ trợ khoảng 20 công nghệ mới nổi và nếu vũ khí laser thực sự nằm trong số đó, theo lý thuyết các tia laser sẽ bắn với tốc độ ánh sáng, vô hiệu hóa các tác động của vật thể siêu vượt âm, vốn bay với tốc độ gấp 5 lần tốc độ âm thanh.
DF-17, tên lửa siêu vượt âm tầm trung của Trung Quốc được cho có thể đạt tốc độ Mach 10 (gấp 10 lần tốc độ âm thanh, tương đương 12.348 km/h). Tên lửa này không bay theo hình cung thông thường nhưng vẫn rất cơ động khi tái nhập khí quyển, nghĩa là nó có thể thay đổi quỹ đạo và hướng bay trong khi đang di chuyển.
Tên lửa như vậy rất khó đoán và khó đánh chặn hơn nhiều. Tuy nhiên, một vũ khí laser được các lò phản ứng hạt nhân A1B tiên tiến của tàu sân bay Ford cung cấp năng lượng có thể bắn hàng nghìn, thậm chí hàng chục nghìn lần vào một loại vũ khí như DF-17 cũng như theo dõi và nhắm mục tiêu tốt hơn so với tên lửa thông thường.
Phát triển “vũ khí át chủ bài”
Vũ khí laser cũng sẽ có một kho đạn vô tận và về mặt lý thuyết, chúng có thể bắn vô số lần miễn là tàu còn năng lượng. Về mặt kinh tế, điều này cũng rất khả thi. Theo ước tính của cơ quan nghiên cứu thuộc Quốc hội Mỹ, chi phí để bắn một tia laser công suất cao sẽ vào khoảng từ 1 – 10 USD, thấp hơn đáng kể so với chi phí từ 1 – 10 triệu USD cho một tên lửa phòng thủ.
Tuy nhiên, vẫn còn nhiều năm nữa Mỹ mới có được loại vũ khí laser công suất cao, đáng tin cậy, có khả năng tiêu diệt tên lửa siêu vượt âm.
Năm 2014, Hải quân Mỹ đã tiến hành các cuộc thử nghiệm vũ khí laser trên biển lần đầu tiên sau khi lắp đặt Hệ thống vũ khí laser AN/SEQ-3 (LaWS) công suất 33 kilowatt trên tàu vận tải đổ bộ USS Ponce. Trong một cuộc thử nghiệm, laser đã theo dõi và khóa mục tiêu vào một xuồng bơm hơi nhỏ có gắn mô hình súng và một hình nộm người lái, rồi lặng lẽ bắn ra một tia nguyên tử vô hình chuyển động với tốc độ ánh sáng, khiến các khẩu súng phát nổ.
Trong một cuộc thử nghiệm khác, LaWS đã phá hủy một máy bay không người lái (UAV) được phóng từ boong của một con tàu gần đó, khiến thân máy bay bốc cháy và lao xuống biển. Tuy nhiên, do các vấn đề về vận hành, LaWS chưa bao giờ được sản xuất hàng loạt.
Tới năm 2019, Hải quân Mỹ đã thử nghiệm một loại laser mạnh gấp 5 lần hệ thống LaWS. Vũ khí phóng laser 150 kilowatt này được lắp đặt trên tàu đổ bộ vận tải USS Portland. Trong các cuộc thử nghiệm trên biển, laser đã bắn trúng một mục tiêu huấn luyện tĩnh. Song, vũ khí laser đã được tháo dỡ khỏi tàu vào năm 2023 và lực lượng này không yêu cầu thêm kinh phí cho chương trình.
Tháng 8/2022, Hải quân Mỹ đã lắp đặt hệ thống laser thường trực đầu tiên trên chiến hạm Preble, tàu khu trục lớp Arleigh Burke. Với tên gọi HELIOS, hệ thống laser 60 kilowatt này tích hợp với radar AEGIS và hệ thống điều khiển vũ khí của tàu. Theo nhà sản xuất Lockheed Martin, HELIOS có thể được nâng cấp lên 150 kilowatt để tiêu diệt UAV và tàu nhỏ.
Theo báo cáo của Văn phòng Giám đốc, Thử nghiệm và Đánh giá hoạt động, trong một cuộc thử nghiệm vũ khí vào năm 2024, HELIOS đã bắn hạ một UAV. Gần đây hơn, trong một cuộc trình diễn năm 2025, hệ thống này đã bắn hạ thành công 4 UAV, làm dấy lên hy vọng về khả năng phòng thủ trong tương lai gần.
Tuy nhiên, để đánh chặn tên lửa siêu vượt âm, Hải quân Mỹ cần một thứ mạnh hơn nhiều, khoảng 300 kilowatt. Mỹ đang phát triển Chương trình Tên lửa hành trình chống hạm bằng laser năng lượng cao HELCAP. Tuy nhiên, ngay cả HELCAP cũng không đủ mạnh để phá hủy một tên lửa siêu vượt âm chống hạm. Lầu Năm Góc tin họ cần một vũ khí laser 1 megawatt và có càng sớm càng tốt.
Screenshot
Trung Quốc vừa ra mắt một tên lửa siêu vượt âm giá “rẻ như bèo”, có tầm bắn 1.300km, được chế tạo từ vật liệu dân dụng như xi măng xốp và các linh kiện thương mại được sản xuất hàng loạt.
Quân đội Trung Quốc đã phóng thành công tên lửa chống hạm siêu vượt âm YJ-20 từ tàu khu trục Type 055, qua đó kết thúc giai đoạn thiết kế, hướng tới sản xuất hàng loạt.
Với tầm bắn 5.500km, tên lửa siêu vượt âm mới của Nga Oreshnik được xem là mối đe dọa với loạt căn cứ quân sự chủ chốt của NATO ở châu Âu.
Ấn Độ đã thử nghiệm thành công tên lửa siêu vượt âm tầm xa đầu tiên ở ngoài khơi bờ biển bang Odisha vào ngày 16/11, đưa nước này vào nhóm cường quốc sở hữu công nghệ quân sự tiên tiến.
