Viện Công tố và kiểm sát xét xử phúc thẩm tại TP.HCM (Viện Kiểm sát Nhân dân tối cao) vừa ra thông báo rút kinh nghiệm đối với vụ án hủy hoại tài sản do Vũ Văn Viển thực hiện tại Đắk Nông cũ (nay là tỉnh Lâm Đồng).
Vướng lao lý vì chặt cây cà phê ngăn vợ cũ bán đất
Trước đó, năm 2011, Viển và vợ là bà Nguyễn Thị Dung mua một thửa đất rẫy tại huyện Đắk G’Long (Đắk Nông) nhưng chưa được cấp sổ, để trồng cây cà phê.
Do cuộc sống hôn nhân có mâu thuẫn, nên tháng 4.2016, Tòa án Nhân dân huyện Đắk G’Long ra quyết định công nhận thuận tình ly hôn đối với ông Viển và bà Dung. Về tài sản chung, 2 bên tự thỏa thuận.
Khoảng 5 tháng sau, bà Dung bán thửa đất rẫy trên cho ông Đỗ Phước Trung và ông Nguyễn Ngọc Ẩn với giá 790 triệu đồng.
Tại phiên tòa phúc thẩm lần 2, Viện kiểm sát yêu cầu xem xét trách nhiệm người vợ cũ của bị cáo Vũ Văn Viển do đã làm giả sổ đỏ để bán đất
ẢNH: CTV
Đầu năm 2018, ông Viển muốn ngăn cản việc mua bán này nên đã thuê người đến và nói đó là rẫy của mình, rồi chỉ đạo cưa hơn 450 cây cà phê. Khoảng tháng 8.2018, bà Dung đưa cho ông Ẩn giấy chứng nhận quyền sử dụng đất giả.
Cuối năm 2018, ông Viển cùng một số người tiếp tục đến rẫy chặt cây cà phê. Cho rằng Viển gây thiệt hại cho ông Ẩn hơn 100 triệu đồng, nên Viển bị bắt tạm giam 3 tháng rồi được cho tại ngoại.
Hiện vụ án đã trải qua 2 phiên tòa hình sự sơ thẩm và 2 phiên tòa hình sự phúc thẩm. Ngoài ra, còn có 1 phiên tòa sơ thẩm dân sự về tranh chấp thửa đất trên giữa ông Viển, bà Dung với những người mua đất là ông Trung và ông Ẩn.
Viện kiểm sát rút kinh nghiệm những gì?
Theo đó, những vấn đề mà viện kiểm sát rút kinh nghiệm: cấp sơ thẩm chưa thu thập đầy đủ tài liệu chứng cứ, chứng minh hành vi phạm tội của bị cáo theo khoản 1 điều 358 bộ luật tố tụng Hình sự.
Năm 2021, Tòa án Nhân dân tỉnh Đắk Nông đã mở phiên tòa sơ thẩm lần đầu, xử phạt bị cáo Vũ Văn Viển 2 năm 6 tháng tù về tội “hủy hoại tài sản”. Sau xét xử, bị cáo kháng cáo kêu oan.
Năm 2022, Tòa án Nhân dân cấp cao tại TP.HCM xét xử phúc thẩm, đã hủy bản án sơ thẩm, giao hồ sơ về để điều tra lại.
Cấp phúc thẩm cho rằng có dấu hiệu làm giả văn bản thỏa thuận phân chia tài sản và làm giả đối với giấy chứng nhận quyền sử dụng đất mà bà Nguyễn Thị Dung nhờ người làm. Giấy chứng nhận này đã được xác định là giả, nên cần phải xem xét, xử lý.
Ngoài ra, thủ tục khám nghiệm hiện trường được tiến hành không đúng thời gian, không đúng thành phần, không đúng hiện trạng, không đúng bản ảnh. Tài sản đang tranh chấp vẫn là tài sản chung của vợ chồng, không phải thuộc toàn quyền sở hữu của bà Dung.
Trong thời gian này, phát sinh vụ án dân sự về tranh chấp hợp đồng chuyển nhượng quyền sử dụng đất giữa bị cáo Vũ Văn Viển, ông Nguyễn Ngọc Ẩn và bà Nguyễn Thị Dung.
Cụ thể, tháng 11.2022, Tòa án Nhân dân huyện Đắk G’Long, tỉnh Đắk Nông đã tuyên xử chấp nhận yêu cầu khởi kiện của ông Vũ Văn Viển; tuyên bố vô hiệu hợp đồng chuyển nhượng quyền sử dụng đất giữa bà Dung với ông Đỗ Phước Trung và ông Nguyễn Ngọc Ẩn. Đồng thời, buộc ông Trung và ông Ẩn phải trả lại diện tích đất rẫy nêu trên cho ông Viển và bà Dung.
Sau xét xử sơ thẩm, bản án dân sự bị bà Nguyễn Thị Dung, ông Nguyễn Ngọc Ẩn kháng cáo. Hiện nay, Tòa án Nhân dân tỉnh Đắk Nông (nay là tỉnh Lâm Đồng) đang thụ lý giải quyết theo trình tự phúc thẩm và đã tạm đình chỉ để chờ kết quả giải quyết đối với vụ án hình sự nêu trên.
Trong phiên xét xử sơ thẩm vụ án hình sự lần thứ hai, bị cáo Viển cho rằng giấy thỏa thuận tài sản nợ của vợ chồng thì bị cáo có ghi vào trang đầu, nhưng phần trang sau thì không ký mà chỉ viết tay nội dung, không phải là văn bản thỏa thuận phân chia tài sản.
Theo Viện Công tố và kiểm sát xét xử phúc thẩm tại TP.HCM: “Tòa án cấp sơ thẩm đã không thu thập đầy đủ các tài liệu, chứng cứ liên quan đến vụ án dân sự để từ đó xác định rõ quyền sở hữu đối với đất và tài sản trên là của ai. Từ đó mới quyết định các vấn đề liên quan đến trách nhiệm hình sự có tội hay không có tội đối với bị cáo Viển”.
Do đó khi xét xử hình sự lần 2, tòa án cấp sơ thẩm tỉnh Đắk Nông vẫn tuyên buộc bị cáo Vũ Văn Viển phạm tội “hủy hoại tài sản” là chưa phù hợp với các quy định pháp luật.
Tháng 9.2025, Tòa phúc thẩm Tòa án Nhân dân tối cao tại TP.HCM xét xử phúc thẩm lần 2 tiếp tục tuyên hủy bản án sơ thẩm của Tòa án Nhân dân tỉnh Đắk Nông đã kết tội bị cáo Viển 2 năm 6 tháng tù về tội “hủy hoại tài sản”, để giao hồ sơ về cho cấp sơ thẩm xét xử trở lại.
Tại phiên tòa phúc thẩm lần 2, người bị hại là ông Nguyễn Ngọc Ẩn cũng xác định ông không tố cáo bị cáo Viển mà chỉ làm đơn thưa bà Nguyễn Thị Dung về việc mua bán đất. Tuy nhiên, cơ quan tiến hành tố tụng cấp sơ thẩm đã không thu thập đầy đủ tài liệu, chứng cứ có liên quan xác định hành vi phạm tội của bị cáo.
Từ những phân tích như trên, Viện Công tố và kiểm sát xét xử phúc thẩm tại TP.HCM thông báo đến các viện kiểm sát địa phương trong khu vực nghiên cứu rút kinh nghiệm chung, nhằm nâng cao chất lượng công tác thực hành quyền công tố và kiểm sát xét xử các vụ án hình sự.
